Những trường hợp người nộp thuế bị công khai thông tin

Chính phủ đã ban hành Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế. Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định cụ thể về việc công khai thông tin người nộp thuế.

Theo Điều 4 của Nghị định, cơ quan quản lý thuế được công khai thông tin đối với người nộp thuế có hành vi trốn thuế, chây ỳ không nộp tiền thuế, các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước, tiền chậm nộp hoặc tiền phạt theo quy định.

(Ảnh minh họa)

Bên cạnh đó, người nộp thuế cũng thuộc diện bị công khai thông tin nếu quá 90 ngày kể từ khi hết thời hạn nộp thuế, các khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt hoặc hết thời hạn chấp hành quyết định hành chính về quản lý thuế nhưng vẫn không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ.

Nghị định cũng áp dụng việc công khai thông tin đối với các trường hợp có hành vi vi phạm pháp luật về thuế làm ảnh hưởng đến quyền và nghĩa vụ thuế của tổ chức, cá nhân khác; từ chối cung cấp thông tin, tài liệu; không chấp hành quyết định kiểm tra, yêu cầu của cơ quan quản lý thuế; không giải trình về rủi ro hóa đơn điện tử theo yêu cầu của cơ quan thuế; chống đối, cản trở công chức thuế, công chức hải quan thi hành công vụ hoặc có hành vi phát tán tài sản nhằm không chấp hành quyết định hành chính về quản lý thuế.

Đối với người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, căn cứ dữ liệu quản lý thuế và thông tin do cơ quan có thẩm quyền cung cấp, cơ quan thuế được công khai thông tin về chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, thành viên hợp danh, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh và chủ hộ kinh doanh. Thông tin được công khai gồm họ và tên cùng 4 ký tự cuối của số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu, các ký tự còn lại được che, mã hóa theo quy định.

Ngoài ra, người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, người tạm ngừng kinh doanh hoặc các trường hợp khác theo quy định của pháp luật cũng có thể bị công khai thông tin.

Về nội dung công khai, cơ quan thuế sẽ công bố mã số thuế, tên người nộp thuế, địa chỉ và lý do công khai. Tùy từng trường hợp, cơ quan quản lý thuế có thể công khai thêm một số thông tin liên quan trực tiếp đến nghĩa vụ thuế để phục vụ công tác quản lý.

Theo Nghị định, hình thức công khai bắt buộc là đăng tải trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế các cấp. Riêng trường hợp người nộp thuế không thực hiện yêu cầu giải trình về rủi ro hóa đơn điện tử, Hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ tự động gửi cảnh báo đến người mua. Căn cứ điều kiện thực tế, cơ quan thuế cũng có thể công khai thông tin trên phương tiện thông tin đại chúng, niêm yết tại trụ sở hoặc thông qua họp báo, thông cáo báo chí và các hình thức khác theo quy định.

Nghị định quy định, khi người nộp thuế đã hoàn thành nghĩa vụ thuế, Hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ tự động cập nhật trạng thái hoàn thành nghĩa vụ. Đối với trường hợp công khai do nợ thuế quá hạn, thông tin đã công khai sẽ tự động chấm dứt hiển thị khi đến kỳ công khai mới. Nếu người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ trước thời điểm đó, hệ thống sẽ cập nhật và hiển thị thông tin đã hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế, Nghị định yêu cầu việc công khai thông tin phải đúng thẩm quyền, đúng trường hợp, đúng mục đích quản lý thuế và chỉ được thực hiện khi có căn cứ pháp lý rõ ràng. Dữ liệu công khai phải được rà soát, đối chiếu, xác minh trước khi công bố; đồng thời việc xử lý thông tin định danh cá nhân phải tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin mạng.

Trường hợp thông tin công khai không chính xác hoặc căn cứ công khai không còn, cơ quan quản lý thuế có trách nhiệm kịp thời đính chính, cập nhật hoặc chấm dứt việc công khai theo quy định.

Bình An