Những phiền toái khi làm 'ngân hàng' cho bạn thân

Nhóm bạn chơi với nhau từ thời đại học, đến khi đi làm, mỗi người một ngả nhưng vẫn giữ thói quen giữ liên lạc. Thỉnh thoảng có dịp sinh nhật ai hoặc có gì vui buồn mọi người lại tụ chia sẻ.

Trong nhóm, Vy là người trầm nhất, ít nói, không giỏi tranh luận, cũng chẳng mấy khi khoe khoang điều gì. Vy cũng là người giỏi kiếm tiền trong lĩnh vực của mình, lương hàng tháng cao, lại có nhiều mối tin tưởng làm thêm, tư vấn bên ngoài.

Ảnh minh họa

Vy tự bảo bản thân như thế là “có lộc” rồi, không nên bon chen đầu tư vào những thứ khác, vừa không có kiến thức vừa tham lam thì những gì đang có khéo lại không giữa được.

Vì thế Vy tích cóp được một khoản tiền nhàn rỗi thường đem gửi ngân hàng dù lãi ít so với một số kênh đầu tư, nhưng yên tâm, không phải bận tâm.

Nhóm bạn thấy thế liền gợi ý Vy thay vì gửi tiền ngân hàng lấy lãi thì cho bạn bè vay, họ cũng trả lãi bằng với ngân hàng. Như vậy là tiện cả đôi đường, Vy vẫn “có tiếng” giúp bạn bè và giữ được vốn, còn bạn bè lại được vay rẻ hơn so với ngân hàng, không bị các thủ tục rằng buộc, không phải "khó xử" chuyện vay mượn không có lãi…

Thế là từ lúc nào không hay, Vy trở thành người mà cả nhóm tìm đến mỗi khi cần tiền. Bạn này góp vốn mở quán cà phê, người kia lướt sóng vàng, bạn khác mở cửa hàng tạp hóa... Tất cả đều tự tin, hào hứng và tin vào những con số lợi nhuận.

Những lần đầu, mọi thứ rất ổn. Có dự án lãi, cả nhóm rủ nhau đi ăn, đi hát, Vy cũng được kéo theo. Ngồi nhìn bạn bè cười nói, kể chuyện lời lỗ, Vy thấy mình dù không trực tiếp đầu tư nhưng cũng góp một phần nhỏ bé vào thành công đó. Cảm giác được tin tưởng, được cần đến, khiến Vy ấm lòng.

Nhưng rồi rắc rối đến lúc nào chẳng ai báo trước. Có lúc Vy cần đến tiền, dù không quá nhiều như để đổi một chiếc xe tốt hơn đi làm lại không có sẵn tiền ngay.

Nếu ngày trước, Vy sẽ chủ động đến ngân hàng rút tiền, chấp nhận mất tí lãi nhưng mọi thứ đơn giản. Còn giờ, Vy lại phải nhắn hỏi bạn bè xem có tiền không để trả mình, như thể Vy là người đi vay chứ không phải dùng tiền của chính mình.

Không phải lúc nào bạn bè cũng có sẵn tiền trả nợ nên họ phải loay hoay tiền trả Vy trong tâm lý không thoải mái. Có những lúc ngại mở lời với bạn bè, Vy đành chờ đợi hoặc từ bỏ ý định mua như dự định.

Chưa kể, có bạn khi trả nợ cũng theo kiểu lắt nhắt. Hôm thì đưa tiền mặt, hôm thì nhờ người khác gửi hộ. Không giấy tờ, không biên nhận, chỉ là “tao trả mày rồi đó nhé”. Vy vốn không kỹ tính, cũng ngại, cứ tin bạn mà lặng lẽ ghi chép sơ sài trong cuốn sổ nhỏ riêng mình.

Có lần, một người bạn trả 125 triệu, vài tháng sau mang trả nốt số còn thiếu. Nhưng bạn lại nói đã trả 130 triệu. Vy bảo mới chỉ có 125 triệu thì bạn khăng khăng nói con số chính xác là 130 triệu, không có chuyện để số lẻ thế.

Thấy Vy lăn tăn, bạn lại rút ra thêm tiền và bảo “thôi coi như tán lộc thêm cho 5 triệu”. Nghe thì có vẻ hào phóng, nhưng Vy lại thấy không thoải mái. Thực ra đấy vẫn là tiền của Vy chứ nào phải tiền của bạn cho thêm. Không phải vì thêm hay bớt 5 triệu, mà vì cảm giác mọi thứ trở nên mập mờ, thiếu rạch ròi. Vy không thích kiểu “tán lộc” đó, càng không thích cảm giác mình phải phân trần về chính số tiền của mình.

Từ hôm đó, Vy bắt đầu “nhắc khéo” bạn bè vay hay trả đều phải chuyển khoản, vì Vy sợ cầm tiền mặt nhiều không tiện. Nói là vậy nhưng ý của Vy là chuyển khoản thì còn có dấu vết sao kê cho rõ ràng, chứ vay, trả không có giấy tờ, chỉ nói miệng dễ mất lòng nhau.

Một số người trong nhóm chép miệng bảo Vy có gì đó khác, không còn thoải mái như xưa. Thực ra không hẳn vì Vy sợ mất tiền, nhưng còn sợ hơn việc mất bạn vì tiền.

Chưa hết, chuyện còn rối hơn khi anh, em họ hàng biết Vy hay cho bạn bè vay tiền. Có người tìm đến hỏi vay, Vy thật thà nói lúc đó mình không còn tiền. Thế là có lời ra tiếng vào, nào là "bạn bè thì cho vay, người nhà lại không giúp”, “coi trọng người ngoài hơn ruột thịt” cũng khiến Vy mệt mỏi. Rõ ràng tiền là của Vy, nhưng quyết định thế nào cũng bị đánh giá, hết bạn bè đến họ hàng.

Vy đem chuyện tâm sự với nhóm bạn thì có ý kiến bảo, cho bạn bè vay để làm ăn thì trước sau gì cũng sẽ trả được, kể cả làm ăn thất bại thì vẫn còn độ tuổi lao động phải kiếm việc, kiếm tiền trả nợ. Còn cho người nhà vay nào ốm đau, nào tuổi cao sức yếu thì họ lấy đâu tiền ra trả, hoặc có trả được thì cũng 5, 10 năm hoặc lâu hơn thì sao.

Vy từng nhắn với một người bạn trong nhóm rằng sợ một ngày nào đó, những cuộc gặp gỡ không còn xoay quanh chuyện chia sẻ về con cái, gia đình, mà chỉ còn xoay quanh chuyện vay, trả tiền bạc nặng nề. Vy muốn mọi thứ đơn giản như hồi trước, không nợ nần, không tính toán. Chơi với nhau vì chia sẻ, chứ không phải vì tiền.

Người bạn cũng đồng tình và cho rằng vay tiền thì phải có trách nhiệm trả khi cần, không được tỏ thái độ khó chịu. Và tốt nhất Vy hãy dừng lại chuyện cho bạn bè vay tiền để những ai cần vốn tự có trách nhiệm với những nơi có sự rằng buộc chặt chẽ hơn.

Cuối cùng, trong một lần gặp gỡ bạn bè, người bạn đã thông báo “chuyện vui” rằng Vy chuẩn bị mua trả góp một căn chung cư nên mọi người thu xếp trả tiền vay cho Vy. Tâm trạng mỗi người một khác, người lo lắng xoay tiền trả Vy, than vãn chưa đẩy được hàng thu vốn về, người lại ủng hộ quyết định của cô.

Thấy thái độ của nhóm bạn, Vy tỏ ra băn khoăn nhưng người bạn bảo phải quyết một lần dứt khoát để cô không bị khó xử vì tiền và tình bạn được bền lâu.

HẠ YÊN