Những người góp sức kiến tạo diện mạo đất nước

Trong đó, kiến trúc sư Quân đội với sức sáng tạo, bản lĩnh, kỷ luật và tinh thần phụng sự Tổ quốc đã ghi dấu ấn đậm nét, không chỉ đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật khắt khe mà còn thể hiện tư duy tổ chức không gian khoa học, bền vững và nhân văn.

Lực lượng chủ lực trong toàn quân về tư vấn quy hoạch, thiết kế

Tham gia Cuộc thi ý tưởng thiết kế mẫu nhà ở xã hội-Hướng tới giải pháp bền vững do Hội Kiến trúc sư Việt Nam phát động, các kiến trúc sư của Viện Thiết kế (Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật) đưa ra phương án thiết kế chú trọng bảo đảm công năng sử dụng hợp lý, thuận tiện, phù hợp với nhu cầu sinh hoạt và tổ chức của lực lượng vũ trang, trong đó lấy căn hộ là hạt nhân, tổ hợp ghép các căn hộ và các khối nhà là định hướng phát triển. Đại diện nhóm tác giả của Viện Thiết kế, kiến trúc sư Nguyễn Mạnh Hùng chia sẻ, phương án thiết kế bảo đảm tính bền vững thông qua việc khai thác các tính năng (thông gió tự nhiên hành lang, thang bộ...), bảo đảm chất lượng công trình, các yếu tố hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật bền vững, an toàn cho người sử dụng. Cùng với đó, tính tiết kiệm thể hiện ở giải pháp công nghiệp, mô đun hóa, bảo đảm trang thiết bị đầy đủ, hiện đại, đáp ứng tốt hơn đời sống nhân dân, cán bộ, chiến sĩ. Ứng dụng khoa học-công nghệ, vật liệu mới để giảm chi phí vận hành, bảo trì sửa chữa... Phương án này đã được Ban tổ chức trao giải nhì với khả năng ứng dụng cao, hiện đại, linh hoạt, góp phần tìm kiếm các giải pháp kiến trúc thiết thực, phù hợp với bối cảnh phát triển đô thị hiện nay.

Đại tá Hoàng Tuấn, Chủ tịch Chi hội Kiến trúc sư Quân đội, Viện trưởng Viện Thiết kế (Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật) trao thưởng các sản phẩm tư vấn thiết kế được ghi nhận và đoạt giải trong năm 2025. Ảnh: BẢO LINH

Đây chỉ là một trong số rất nhiều phương án thiết kế, các công trình kiến trúc mang dấu ấn đậm nét của kiến trúc sư Quân đội. Các kiến trúc sư Quân đội không ngừng học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn, khẳng định được vai trò là lực lượng chủ lực trong toàn quân về công tác tư vấn quy hoạch, thiết kế, dần tạo được tính riêng về ngôn ngữ kiến trúc cho lĩnh vực quốc phòng, đồng thời thực hiện tốt nhiệm vụ thiết kế các dự án quan trọng trong Quân đội.

Những năm qua, kiến trúc sư Quân đội đã chủ động tham gia nhiều chương trình trong và ngoài Quân đội, thu được nhiều kết quả, tiếp tục phát huy sức sáng tạo, năng lực hành nghề qua các cuộc thi tuyển phương án kiến trúc. Có thể kể đến một số giải thưởng thi tuyển phương án kiến trúc do kiến trúc sư Quân đội tham gia đoạt giải gần đây như: Khu liên hiệp thể dục thể thao tỉnh Thái Nguyên; Công viên Hữu nghị Việt-Lào; Bệnh viện Nội tiết Trung ương (cơ sở Thái Thịnh); Bệnh viện Da liễu Trung ương (cơ sở 2); Bệnh viện Ung bướu Nghệ An (giai đoạn 2); Trung tâm hành chính tại Yên Bái (tỉnh Lào Cai)... Việc tham gia và đoạt giải nhiều cuộc thi tuyển phương án kiến trúc trên cả nước đã tạo khí thế thi đua sôi nổi, thu hút đông đảo kiến trúc sư nỗ lực không ngừng trong công tác chuyên môn.

Vững vàng "người lính trên mặt trận không gian"

Cách đây 78 năm, ngày 27-4-1948, trong bối cảnh đất nước còn muôn vàn gian khó, Đoàn Kiến trúc sư Việt Nam (tiền thân của Hội Kiến trúc sư Việt Nam ngày nay) đã chính thức ra đời. Sự kiện này thể hiện tầm nhìn chiến lược sâu sắc của Đảng, Nhà nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với vai trò của kiến trúc trong sự nghiệp kiến thiết quốc gia. Những lời căn dặn của Bác Hồ gửi tới hội nghị năm ấy đến nay vẫn còn nguyên giá trị, như kim chỉ nam cho các thế hệ kiến trúc sư. Năm 2010, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định lấy ngày 27-4 hằng năm là Ngày Kiến trúc Việt Nam.

Theo Đại tá Hoàng Tuấn, Chủ tịch Chi hội Kiến trúc sư Quân đội, Viện trưởng Viện Thiết kế (Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật), Ngày Kiến trúc Việt Nam không chỉ là ngày kỷ niệm của một nghề mà còn là dịp để tôn vinh lực lượng sáng tạo đặc biệt, những người góp phần định hình không gian sống, kiến tạo diện mạo đất nước và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân. Trải qua gần 8 thập kỷ phát triển, đội ngũ kiến trúc sư Việt Nam không ngừng lớn mạnh, trưởng thành cả về số lượng, chất lượng. Từ những viên gạch đầu tiên của nền kiến trúc cách mạng, đến hôm nay, chúng ta đã và đang góp phần tạo dựng nên một diện mạo đô thị ngày càng hiện đại, bền vững, giàu bản sắc.

Trong dòng chảy chung đó, kiến trúc Quân đội giữ một vị trí đặc thù, như Đại tá Hoàng Tuấn nhấn mạnh, các kiến trúc sư trong lực lượng vũ trang không chỉ làm nghề bằng tư duy sáng tạo mà còn mang trong mình bản lĩnh, kỷ luật, tinh thần phụng sự Tổ quốc. Những công trình doanh trại, công trình quốc phòng, các thiết chế phục vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu... cùng với đáp ứng yêu cầu kỹ thuật còn thể hiện tư duy tổ chức không gian khoa học, bền vững và nhân văn.

Từ thực tiễn đó đã hình thành nên những thế hệ kiến trúc sư Quân đội tiêu biểu, vừa là người lính, vừa là người làm nghề tận tâm, có nhiều đóng góp cho sự phát triển của ngành. Truyền thống ấy tiếp tục được kế thừa và phát triển trong đội ngũ hôm nay với những kiến trúc sư trưởng thành từ môi trường Quân đội, đang đảm nhiệm không ít trọng trách. “Có thể nói, kiến trúc sư Quân đội là những "người lính trên mặt trận không gian", âm thầm nhưng bền bỉ, góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững chắc, đồng thời, hòa nhịp cùng sự phát triển của kiến trúc nước nhà”, Đại tá Hoàng Tuấn chia sẻ.

Trong bối cảnh hiện nay, khi khoa học-công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và thiết kế tính toán đang làm thay đổi sâu sắc phương thức hành nghề, kiến trúc sư cũng cần liên tục học hỏi, thích ứng và đổi mới tư duy sáng tạo. Với truyền thống tốt đẹp đã được vun đắp qua nhiều thế hệ cùng bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần đổi mới, đội ngũ kiến trúc sư Việt Nam nói chung và kiến trúc sư Quân đội nói riêng sẽ tiếp tục vững bước, tiên phong trong việc kiến tạo những công trình có giá trị, góp phần xây dựng Quân đội, xây dựng đất nước ngày càng phát triển giàu mạnh, văn minh, hiện đại.

MẠNH HƯNG