'Những lớp phù sa' đưa dòng chảy văn hóa Bắc Bộ lên sân khấu đương đại

Kết hợp múa, âm nhạc truyền thống, ánh sáng, hình ảnh và âm thanh, Những lớp phù sa hướng tới tạo nên một trải nghiệm văn hóa dành cho công chúng trong nước và du khách quốc tế. Đêm công diễn đầu tiên của chương trình đã diễn ra vào tối 2/9 tại Nhà hát Thực hành Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội. Với thời lượng 55 phút, chương trình được xây dựng theo hình thức show diễn nghệ thuật đương đại kết hợp đa phương tiện.

“Những lớp phù sa” lấy hình tượng sông Hồng và các lớp phù sa làm mạch dẫn cho câu chuyện về văn hóa Bắc Bộ. Ảnh: BTC

Từ một giọt nước đến dòng chảy văn hóa

Câu chuyện của Những lớp phù sa bắt đầu từ một giọt nước rời khỏi mây, theo dòng sông Hồng và đi qua những không gian văn hóa gắn với đời sống Bắc Bộ. Từ một hình ảnh nhỏ bé, tác phẩm mở rộng thành câu chuyện về dòng chảy văn hóa - nơi lịch sử, ký ức, phong tục, tín ngưỡng và nghệ thuật được bồi đắp, trao truyền qua nhiều thế hệ.

Trên hành trình ấy, những hình ảnh quen thuộc của Bắc Bộ lần lượt hiện lên: làng quê, bến nước, cây đa, con đò, phiên chợ, những làng nghề thủ công truyền thống và những cuộc hẹn hò lứa đôi.

Làng nghề cũng là một trong những chất liệu để nghệ thuật đương đại đối thoại với di sản. Từ gốm, lụa, mây tre đan, sơn mài đến nhiều nghề thủ công khác, mỗi sản phẩm mang câu chuyện về vùng đất, kỹ nghệ và con người.

Sự kết hợp giữa múa, âm nhạc truyền thống, ánh sáng, hình ảnh và công nghệ tạo nên không gian trình diễn giàu màu sắc. Ảnh: BTC

Hành trình của giọt nước được kể qua 5 hồi, tương ứng với những chặng đường và không gian khác nhau: "Giọt nước" - Khởi nguồn; "Làng" - Nơi sự sống bén rễ; "Chợ" - Nơi dòng chảy kết nối; "Yêu" - Nơi sự sống được tiếp nối; và "Hội" - Nơi văn hóa thăng hoa.

Qua 5 hồi, giọt nước vừa là nhân vật, vừa là người dẫn chuyện, kết nối các chất liệu văn hóa từ khởi nguồn đến khi hội tụ và thăng hoa trong không gian lễ hội.

Chất liệu truyền thống được kể bằng ngôn ngữ đương đại

Múa dân gian đương đại là ngôn ngữ biểu đạt chính của chương trình, kết hợp với hát ru, hát xẩm, hát văn và âm nhạc truyền thống. Không chỉ có chuyển động của diễn viên, câu chuyện còn được dẫn dắt bởi ánh sáng, hình ảnh và âm thanh.

Âm thanh vòm được sử dụng để mở rộng không gian cảm nhận, từ tiếng thiên nhiên, tiếng mái chèo đến nhịp trống hội và các làn điệu dân gian. Theo định hướng của chương trình, cách thể hiện này giúp khán giả tiếp nhận câu chuyện qua cả thị giác và thính giác, đồng thời giảm bớt rào cản ngôn ngữ đối với khán giả quốc tế.

Đảm nhận khâu kịch bản kiêm tổng đạo diễn là NSND Trần Ly Ly, trong khi Đặng Tiến Đạt (Đạt Kìm) phụ trách đạo diễn âm nhạc. NSƯT Cao Ngọc Ánh đảm nhiệm chỉ đạo nghệ thuật và Phùng Nam Thắng thiết kế sân khấu.

Sự kết hợp giữa tư duy sân khấu đương đại của NSND Trần Ly Ly và âm nhạc dân tộc của Đạt Kìm được đặt trong tổng thể sân khấu đa phương tiện, qua đó đưa những chất liệu truyền thống vào một hình thức biểu đạt mới.

Hướng tới một trải nghiệm văn hóa cho Hà Nội về đêm

Không chỉ là một chương trình biểu diễn, Những lớp phù sa được đặt trong định hướng mở rộng hoạt động của Nhà hát Thực hành Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội. Nhà trường mong muốn không gian này không chỉ phục vụ đào tạo mà còn trở thành nơi sáng tạo, biểu diễn và kết nối nghệ thuật với công chúng.

Múa dân gian đương đại được chọn là ngôn ngữ biểu đạt chính trong “Những lớp phù sa”. Ảnh: BTC

Với định hướng gắn nghệ thuật với văn hóa, di sản và du lịch, chương trình hướng tới cả khán giả Việt Nam và du khách quốc tế. Với công chúng trong nước, Những lớp phù sa mang đến một góc nhìn mới về những chất liệu quen thuộc của văn hóa Bắc Bộ. Với du khách quốc tế, dòng sông Hồng, làng nghề, âm nhạc dân gian và nghệ thuật thị giác được kết nối thành một câu chuyện có thể cảm nhận mà không phụ thuộc nhiều vào ngôn ngữ.

Việc lựa chọn ngày 2/9 - Quốc khánh Việt Nam - cho đêm công diễn đầu tiên cũng mang ý nghĩa đặc biệt. Đây là thời điểm để câu chuyện về những giá trị làm nên bản sắc Việt Nam được kể từ những điều bình dị: đất, nước, làng quê, nghề truyền thống, những làn điệu dân gian và ký ức cộng đồng.

Sau đêm ra mắt, chương trình dự kiến có lịch diễn vào cuối tuần, từng bước xây dựng cộng đồng khán giả và phát triển thành một dự án nghệ thuật có đời sống lâu dài. Theo định hướng của ê-kíp, Những lớp phù sa được kỳ vọng trở thành một sản phẩm văn hóa mới của Thủ đô, góp phần làm phong phú hành trình khám phá Hà Nội về đêm và kết nối nghệ thuật với di sản, du lịch.

Duy An