Những lớp học nghề thay đổi cuộc đời lao động nghèo xứ Huế

Những lớp đào tạo nghề ngắn hạn giúp người lao động nghèo tại TP Huế mở ra con đường lập thân.

Nằm trong khuôn khổ Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, công tác giáo dục nghề nghiệp tại Huế đang được khẳng định là một “đòn bẩy” quan trọng giúp người nghèo bứt phá, hạn chế tối đa nguy cơ tái nghèo. Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX) Khu vực 1 TP Huế, dưới sự quản lý của Giám đốc Lê Trần Việt Sơn, đã chủ động thiết lập nhiều mô hình đào tạo có tính ứng dụng cao.

“Trước nấu cơm bằng kinh nghiệm, giờ nấu cơm có thêm... kiến thức”

Đó là lời chia sẻ mộc mạc nhưng đầy tự hào của chị Đặng Thị Ngọc Thuận (SN 1977, trú tại Tổ 6 Phú Hậu, phường Phú Xuân), một học viên U50 tiêu biểu của lớp Kỹ thuật Chế biến món ăn và Vệ sinh an toàn thực phẩm khóa 3 năm 2025. Vốn dĩ chị Thuận đã có một quán cơm bụi nhỏ tại chợ đầu mối Phú Hậu (hay còn gọi là chợ Bãi Dâu). Trước đây, chị hoàn toàn nấu nướng theo thói quen tự học, chưa hề qua trường lớp bài bản.

Khi tham gia lớp học ngắn hạn do Trung tâm GDNN-GDTX Khu vực 1 TP Huế tổ chức, ban đầu chị có phần e ngại vì tuổi tác đã lớn và lâu lắm mới đi học lại. Thế nhưng càng học, chị càng bị cuốn hút bởi những kiến thức khoa học từ cách chọn nguyên liệu sạch, sơ chế đúng cách, tính toán định lượng giá thành cho đến bảo quản vệ sinh an toàn thực phẩm.

Chị Thuận hóm hỉnh chia sẻ: “Trước đây nấu cơm bằng kinh nghiệm, giờ nấu cơm có thêm… kiến thức! Điều đáng quý nhất sau khóa học không chỉ là tấm chứng chỉ, mà là cảm giác mình học được nghề, làm nghề tốt hơn và tự tin hơn với công việc mình đang làm”. Nhờ thay đổi phương pháp, quán cơm nhỏ của chị dù vẫn giản dị nhưng công việc kinh doanh ngày càng ổn định, tạo niềm tin lớn cho thực khách và mang về nguồn thu nhập vững vàng để lo toan gia đình.

Không riêng gì chị Thuận, lớp ẩm thực này đã gieo hy vọng cho rất nhiều phụ nữ nghèo khác tại Huế. Tiêu biểu như chị Trần Thị Miền (SN 1984, ngụ tại 111/47 Ưng Bình, phường Vỹ Dạ), người bán ốc lâu năm ở chợ Đông Ba, đã tham gia học tập để chuẩn hóa quy trình nấu nướng, biết cách định lượng và tính giá thành món ăn tối ưu hơn.

Khóa học ngắn hạn Kỹ thuật chế biến món ăn và Vệ sinh an toàn thực phẩm dành cho lao động nghèo của Trung tâm GDNN-GDTX Khu vực 1 TP Huế tổ chức giảng dạy.

Hay như chị Mai Thị Tám (SN 1977, ngụ tại Tổ 2, Khu vực 1, phường Kim Long) sau khi tốt nghiệp lớp K3-2023 đã tự tin mở quán bánh ướt thịt nướng đắt khách tại nhà để cải thiện thu nhập. Chị Trần Thị Kim ở TDP Tân Dương, phường Thuận An sau khi hoàn thiện kỹ thuật từ lớp K4-2026 cũng đã tự tay mở cơ sở bán bún đậu mắm tôm ngon sạch ngay tại địa phương. Những gánh hàng, quán ăn nhỏ ấy tuy đơn sơ nhưng là nguồn thu nhập nuôi sống cả gia đình của họ.

Bước ngoặt cuộc đời từ mảng kỹ thuật và nông nghiệp

Bên cạnh lĩnh vực ẩm thực, các lớp học nghề Điện dân dụng, Trồng hoa cây cảnh và Điêu khắc gỗ mỹ nghệ cũng mang lại những bước chuyển mình ngoạn mục.

Ở mảng kỹ thuật điện, anh Lê Nguyễn Quang Duy (ngụ 32/42 Phạm Thị Liên, phường Kim Long), cựu học viên lớp Điện K1-2023, giờ đây đã tự tin đảm nhiệm vị trí bảo trì, sửa chữa điện cho các nhà hàng, khách sạn lớn, thậm chí kiêm luôn việc quản lý nhân viên. Khi rảnh rỗi, Duy còn nhận thêm việc thiết kế thi công trang trí nội thất, lắp đặt và đấu nối hệ thống đèn LED. Một học viên khác là anh Phan Thế Huy (trú tại TDP Phò An, phường Dương Nỗ), tốt nghiệp lớp Điện K1-2025, cũng nhanh chóng tự tạo việc làm ổn định với công việc lắp đặt bảng hiệu quảng cáo và thi công đèn LED nghệ thuật. Từ những người chưa có tay nghề ổn định, nay các anh đã là những kỹ thuật viên lành nghề có thu nhập tốt.

Lớp Điện dân dụng hữu ích cho các học viên có thể đi làm bảo trì điện hay lắp đặt bảng hiệu quảng cáo LED.

Tại lĩnh vực nông nghiệp, anh Nguyễn Thanh Trung (SN 1977, trú tại Tổ 8, phường Dương Nỗ) và chị Lê Thị Oanh (SN 1971, trú tại TDP Hương Mai, phường Kim Long) vốn là những hộ cận nghèo và hộ thoát nghèo tại địa phương. Sau khi hoàn thành xuất sắc khóa học Kỹ thuật trồng và chăm sóc hoa, cây cảnh kéo dài 3 tháng, cả hai anh chị đã tự tin sở hữu kỹ năng chăm sóc cây vững vàng. Nhờ những kiến thức khoa học đã tiếp thu, họ áp dụng ngay vào mô hình vườn cây cảnh gia đình, mang lại giá trị kinh tế cao và giúp ổn định kinh tế gia đình.

Độc đáo hơn, chị Vũ Thị Vân (SN 1971, trú tại phường Thuận Lộc cũ) đã can đảm lựa chọn lớp Điêu khắc gỗ mỹ nghệ do Nghệ nhân ưu tú Trương Đình Phương trực tiếp đứng lớp. Sự tỉ mỉ, kiên nhẫn học hỏi đã giúp chị Vân có thể tự điêu khắc, sản xuất các sản phẩm mỹ nghệ tinh xảo ngay tại nhà mình để kiếm thêm thu nhập.

Tâm huyết người thầy: Trao cơ hội, xóa nhòa rào cản tự ti

Thành công của những khóa học ngắn hạn này không thể thiếu bóng dáng thầm lặng đầy tận tụy của những người thầy, người cô trực tiếp đứng lớp. Họ hiểu rõ học viên của mình là những người yếu thế, gặp nhiều khó khăn về cả kinh tế lẫn tâm lý. Vì vậy, giáo viên luôn kiên nhẫn tìm hiểu hoàn cảnh riêng của từng người để điều chỉnh cách truyền đạt. Với phương châm “thực hành, trực quan, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm” và phương pháp “cầm tay chỉ việc”, các thầy cô luôn nỗ lực không để bất kỳ học viên học yếu nào bị bỏ lại phía sau.

Cô Nguyễn Thị Thúy Hằng, giáo viên đứng lớp Kỹ thuật chế biến món ăn và Vệ sinh an toàn thực phẩm xúc động bày tỏ: “Tâm huyết của người giáo viên không chỉ là truyền đạt một nghề mà là trao cho người học một cơ hội. Chúng tôi cố gắng dạy thật kỹ những kỹ năng thiết thực nhất, kiên trì với từng học viên, không để người học yếu bị bỏ lại phía sau; đồng thời hướng dẫn để học viên có thể vận dụng nghề ngay vào cuộc sống, tự tạo việc làm hoặc tìm kiếm việc làm, từng bước tăng thu nhập và ổn định cuộc sống”.

Chính sự chân thành, nhiệt huyết của các thầy cô giáo bộ môn Điện dân dụng, Điêu khắc gỗ hay Trồng hoa... đã giúp xóa đi rào cản tự ti của người nghèo đô thị, thắp lên ngọn lửa đam mê và ý thức vươn lên mạnh mẽ trong lòng họ.

Địa chỉ quen thuộc của những lao động nghèo tìm đến học các lớp nghề ngắn hạn tại Trung tâm GDNN-GDTX Khu vực 1 TP Huế số 182 đường Phan Chu Trinh, phường Thuận Hóa.

Điều đặc biệt là việc lựa chọn ngành nghề không làm theo kiểu đại trà, phong trào. Trung tâm phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để khảo sát kỹ lưỡng nhu cầu thực tế của từng hộ dân, đặc điểm kinh tế - xã hội và dịch vụ của từng phường xã để mở lớp. Nhờ đó, người lao động sau khi học xong có thể áp dụng kiến thức vào thực tiễn ngay để có việc làm hoặc tự tạo dựng sinh kế cá nhân. Các lớp học tập trung vào 5 nhóm nghề cốt lõi, thực tế nhất: Kỹ thuật chế biến món ăn và Vệ sinh an toàn thực phẩm (đây là nghề thu hút đông học viên lựa chọn nhất); Kỹ thuật trồng và chăm sóc hoa, cây cảnh; Điện dân dụng; Kỹ thuật điêu khắc gỗ (mộc mỹ nghệ) và Kỹ thuật chăn nuôi phòng bệnh cho gà, lợn.

Đại Dương