Những ký ức về cầu Yên Bái trước khi thay áo mới

Trước những năm 1992 khi chưa có cầu Yên Bái, nhiều người dân đi qua các huyện phía Tây tỉnh Yên Bái (cũ) phải đi qua bến phà Âu Lâu lịch sử, mùa nước cạn thì bắc cầu phao tạm qua sông Hồng, mùa nước lũ phải đi phà có ca nô lai dắt qua sông.

Thủ tướng Phan Văn Khải thăm công trường thi công cầu Yên Bái năm 1991. Cầu có vị trí tại Km280+500, quốc lộ 37, có chiều dài 305m, bề rộng toàn cầu khoảng 12,8m, trong đó phần xe chạy rộng 7m. Cầu gồm 6 nhịp, với sơ đồ nhịp 32,625m + 33,1m + 33,1m + 33,3m + 82,5m + 82,5m. Công trình mang kết cấu đặc trưng của thời kỳ xây dựng đầu những năm 1990, với các nhịp bê tông cốt thép dự ứng lực kết hợp giàn thép.

Cầu Yên Bái được khởi công ngày 3/1/1990 và hoàn thành, đưa vào khai thác ngày 30/12/1992. Hơn 30 năm qua, cây cầu trở thành một trong những công trình giao thông mang dấu ấn đặc biệt của vùng đất bên sông Hồng.

Tổng Bí thư Đỗ Mười thăm cầu Yên Bái năm 1992, đây là cây cầu kiên cố đầu tiên bắc qua sông Hồng ở tỉnh Yên Bái (cũ) mang ý nghĩa rất lớn. Cây cầu mở thêm một tuyến kết nối, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đi lại, vận chuyển hàng hóa và giao thương giữa các khu vực.

Ngành GTVT tặng hoa Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt trong chuyến thăm cầu Yên Bái năm 1991. Những nhịp cầu vươn qua sông Hồng không chỉ mang phương tiện qua lại mà còn chứng kiến những đổi thay của Yên Bái trong suốt hơn ba thập kỷ. Từ những chuyến xe chở nông sản, hàng hóa đến những người dân đi làm, đi học, cây cầu dần trở thành một phần quen thuộc trong đời sống.

Trong số những người từng ghi lại hình ảnh cây cầu ở những năm tháng đầu tiên có nhà báo, nhà văn Hoàng Thế Sinh ở phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai. Là người gắn bó lâu năm với Yên Bái và công tác báo chí địa phương, ông từng có mặt trong những sự kiện quan trọng của tỉnh. Những bức ảnh ông ghi lại về cầu Yên Bái đã lưu giữ một phần ký ức của công trình từ những ngày đầu.

Thực tế trong đợt mưa lũ do hoàn lưu bão số 3 năm 2024 cho thấy thử thách khắc nghiệt mà cây cầu phải đối mặt. Mực nước sông khu vực cầu từng lên 35,73m, cao hơn báo động 3 tới 3,73m. Dòng nước lớn cuốn theo rác, cây và thậm chí làm trôi hai xe kiểm tra cầu. Đáng chú ý, khoảng 8h04 ngày 10/9/2024, một tàu hút cát trôi tự do từ thượng nguồn đã va vào trụ, dầm cầu, ảnh hưởng đến chất lượng và an toàn công trình.

Đến tháng 10/2025 do ảnh hưởng hoàn lưu bão số 10 (Bualoi) gây mưa lớn kéo dài, kết hợp lũ thượng nguồn, mực nước sông Thao tại khu vực cầu Yên Bái đã vượt báo động 3 hơn 2,4m. Đáng chú ý, vào khoảng 2h sáng 30/9, một tàu hút cát trôi tự do từ thượng nguồn đã va vào trụ, dầm cầu, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn công trình.

Sau hơn ba thập kỷ khai thác, cầu Yên Bái đang đứng trước một bước chuyển mới. Ngày 4/8, UBND tỉnh Lào Cai đã phê duyệt chủ trương đầu tư dự án cầu Yên Bái với tổng mức đầu tư 976,933 tỷ đồng, từ nguồn ngân sách Trung ương và ngân sách tỉnh. Dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 tỉnh Lào Cai làm chủ đầu tư, triển khai trong giai đoạn 2026 - 2029.

Theo chủ trương được phê duyệt, công trình sẽ xây dựng cầu vĩnh cửu bắc qua sông Hồng, rộng 20,5m, mặt cầu được thảm bê tông nhựa. Hai đầu cầu được thiết kế kết nối đồng bộ với hệ thống giao thông hiện hữu. Một đầu cầu đấu nối với nút giao đường Nguyễn Thái Học; đầu còn lại vuốt nối vào tuyến đường hiện trạng với chiều dài khoảng 50m. Hệ thống an toàn giao thông và các hạng mục phụ trợ cũng được đầu tư đồng bộ.

Nếu được triển khai đúng tiến độ, công trình mới sẽ tạo thêm năng lực kết nối qua sông Hồng, góp phần giảm áp lực giao thông, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện trên quốc lộ 37, đồng thời mở rộng không gian phát triển đô thị nối giữa phường Yên Bái với phường Âu Lâu và cao tốc Nội Bài - Lào Cai.

Anh Đức

Hà Thắng