Những điểm mới tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI

Chiều 3/4, Văn phòng Quốc hội tổ chức họp báo về dự kiến chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Tổng thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh phát biểu tại họp báo. Ảnh: Như Ý.

Phát biểu khai mạc họp báo, Tổng thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết, kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI mang ý nghĩa định hướng cho toàn bộ hoạt động của Quốc hội trong 5 năm tới.

"Kỳ họp không dừng lại ở việc khởi động một nhiệm kỳ mới, mà còn đặt nền móng quan trọng cho quá trình tiếp tục đổi mới thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước", ông Mạnh nói.

Theo ông Mạnh, một trong những trọng tâm của nhiệm kỳ này là xây dựng Quốc hội ngày càng chuyên nghiệp, hiện đại, từng bước vận hành trên nền tảng số trong toàn bộ quy trình hoạt động: từ chuẩn bị chính sách, tổ chức thảo luận đến biểu quyết thông qua các dự án luật, nghị quyết và các quyết định quan trọng.

Đồng thời, Quốc hội hướng tới mở rộng hơn nữa tính dân chủ, bảo đảm ý kiến của nhân dân được tiếp nhận, phản ánh đầy đủ, trung thực trong quá trình hoạch định và ban hành các quyết sách lớn.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển thông tin tại họp báo. Ảnh: Media Quốc hội.

Thông tin về dự kiến chương trình kỳ họp, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển cho biết phiên họp trù bị được tiến hành vào chiều 5/4; khai mạc vào sáng 6/4 và bế mạc ngày 23/4 (dự phòng ngày 24 và 25/4).

Tổng thời gian làm việc dự kiến khoảng 11 ngày, chia làm hai đợt: đợt 1 từ ngày 6-12/4; đợt 2 từ ngày 20 - 23/4.

Theo dự kiến chương trình, Quốc hội sẽ dành khoảng 2,5 ngày làm việc để xem xét, quyết định các nội dung liên quan tới nhân sự.

Cụ thể, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định số lượng thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch Quốc hội, các Phó Chủ tịch Quốc hội và Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm các Ủy ban của Quốc hội, Tổng Kiểm toán nhà nước, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.

Quang cảnh họp báo.

Đồng thời, Quốc hội tiến hành bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch nước, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao.

Quốc hội cũng quyết định cơ cấu, số lượng thành viên Chính phủ; phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; phê chuẩn bổ nhiệm các Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ; phê chuẩn danh sách Phó Chủ tịch và các Ủy viên Hội đồng Quốc phòng và An ninh.

Theo quy định của Hiến pháp năm 2013, ngay sau khi được Quốc hội bầu, Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao sẽ thực hiện nghi thức tuyên thệ trước Quốc hội.

Về công tác lập pháp, 8 dự án luật và 1 nghị quyết sẽ được Quốc hội sẽ xem xét, thông qua gồm: Luật Hộ tịch (sửa đổi), Luật Thủ đô (sửa đổi), Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng; cùng với Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.

Ngoài ra, ông Hiển cũng nêu một số điểm mới của kỳ họp lần này.

Trước hết, về thời gian tổ chức, kỳ họp lần này được tổ chức sớm hơn 3 tháng so với thông lệ nhằm rút ngắn thời gian, bảo đảm tính hiệu quả, giúp bộ máy nhà nước sớm vận hành ổn định, liên tục.

Như tại các khóa XII, XIII, XIV, XV, bầu cử thường diễn ra vào tháng 5 và kỳ họp thứ nhất được tổ chức vào tháng 7, tạo ra độ trễ khá lớn so với thời điểm diễn ra Đại hội Đảng.

Điểm khác biệt thứ hai là về nội dung. Tại kỳ họp, cùng với việc kiện toàn tổ chức, nhân sự, Quốc hội đồng thời triển khai đầy đủ các chức năng bao gồm lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng, thay vì chỉ tập trung vào công tác tổ chức bộ máy và nhân sự như kỳ họp thứ nhất của các khóa trước.

Kỳ họp này cũng có nhiều đổi mới về phương thức tổ chức theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp như ứng dụng công nghệ thông tin ở hầu hết các khâu, từ chuẩn bị tài liệu đến tổ chức điều hành.

Các tài liệu cơ bản đã được số hóa, chuyển tới đại biểu qua thiết bị điện tử; đồng thời, bước đầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong một số công đoạn, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội.

Trang Trần