Những cú vấp ở vòng bảng và 'lời nguyền' World Cup

Vòng bảng World Cup 2026 đang khép lại với hàng loạt kết quả bất ngờ. Ngày 25-6, ở lượt trận cuối bảng E, đội tuyển Đức dù mở tỷ số ngay từ phút thứ 2 vẫn để thua Ecuador 1-2. Tuy nhiên, do đã sớm giành quyền đi tiếp, đội tuyển Đức vẫn kết thúc vòng bảng với ngôi nhất bảng.

Cùng ngày, tại bảng D, đội tuyển Mỹ cũng khởi đầu thuận lợi khi ghi bàn chỉ sau 3 phút bóng lăn. Dẫu vậy, đội bóng xứ cờ hoa không bảo toàn được lợi thế và để Thổ Nhĩ Kỳ – đội đã hết cơ hội đi tiếp – ghi bàn quyết định ở cuối trận. Dù thất bại, đội tuyển Mỹ vẫn giành vé vào vòng đấu loại trực tiếp với tư cách đội nhất bảng.

Việc hai đội bóng dẫn đầu bảng đồng loạt nhận thất bại ở lượt trận cuối có thể được lý giải bằng tâm lý phần nào chủ quan sau khi đã chắc suất đi tiếp, đồng thời ưu tiên xoay tua lực lượng hơn là kết quả. Tuy nhiên, nếu nhìn lại lịch sử World Cup, những cú vấp như vậy chưa hẳn là tín hiệu tiêu cực. Ngược lại, nhiều nhà vô địch từng vượt qua khó khăn ngay từ vòng bảng để tạo tiền đề cho hành trình đăng quang.

Tình huống tranh bóng quyết liệt của cầu thủ hai đội Ecuador và Đức. Ảnh: AP

83% đội vô địch không giành trọn vẹn số điểm ở vòng bảng

Lần gần nhất một đội tuyển toàn thắng vòng bảng rồi lên ngôi vô địch là Brazil tại World Cup 2002. Kể từ đó đến nay, chưa có đội vô địch nào tái lập thành tích này.

World Cup 2006, Italy đăng quang sau khi kết thúc vòng bảng với 2 trận thắng và 1 trận hòa. Năm 2010, Tây Ban Nha thua Thụy Sĩ ngay trận ra quân nhưng vẫn giành chức vô địch. Năm 2014, Đức bị Ghana cầm hòa ở vòng bảng trước khi đăng quang. World Cup 2018, Pháp hòa Đan Mạch không bàn thắng ở lượt trận cuối vòng bảng rồi sau đó lên ngôi vô địch. Đến World Cup 2022, Argentina gây sốc khi để thua Saudi Arabia ở trận mở màn nhưng cuối cùng vẫn nâng cao cúp vàng.

Theo thống kê, trong 18 kỳ World Cup gần đây, có tới 83% đội vô địch không giành trọn vẹn số điểm ở vòng bảng. Thậm chí, nhiều đội từng để thua một trận vẫn đăng quang, như Cộng hòa Liên bang Đức vào các năm 1954 và 1974, Argentina các năm 1978 và 2022, hay Tây Ban Nha năm 2010.

Những con số này cho thấy, một cú vấp ở vòng bảng không đồng nghĩa với việc khép lại hy vọng vô địch.

Khó khăn sớm giúp đội bóng hoàn thiện hơn

Thực tế, những trắc trở ở vòng bảng đôi khi lại giúp các đội bóng nhận diện vấn đề và kịp thời điều chỉnh.

Điển hình là Argentina tại World Cup 2022. Sau thất bại trước Saudi Arabia, Huấn luyện viên Lionel Scaloni đã thay đổi hệ thống chiến thuật từ sơ đồ 4-4-2 sang 4-3-3. Chính sự điều chỉnh này đã giúp Argentina tìm ra đội hình tối ưu và tiến thẳng tới chức vô địch.

Một nguyên nhân khác khiến nhiều đội bóng gặp khó ở vòng bảng là việc chủ động xoay tua lực lượng. Những đội đã chắc chắn giành quyền đi tiếp thường để các trụ cột nghỉ ngơi, đồng thời tránh nguy cơ bị treo giò vì tích lũy thẻ phạt. Trận đấu giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ là ví dụ điển hình khi đội tuyển Mỹ thay đổi tới 9 vị trí trong đội hình xuất phát.

Nhìn từ góc độ chuyên môn, những kết quả không như mong muốn ở vòng bảng đôi khi là quá trình "điều chỉnh bắt buộc", giúp đội bóng hoàn thiện đội hình, chiến thuật và nâng cao khả năng thích ứng trước các thử thách lớn hơn ở vòng đấu loại trực tiếp.

Những "rào cản" từng xuất hiện trên hành trình vô địch

Không chỉ vòng bảng, lịch sử World Cup còn ghi nhận nhiều "quy luật" thú vị mà các ứng cử viên vô địch phải đối mặt.

Một trong số đó là "rào cản đội tuyển số một thế giới". Kể từ World Cup 1994 đến nay, cả 8 đội tuyển đứng đầu bảng xếp hạng FIFA trước khi giải đấu khởi tranh đều không thể giành chức vô địch. Là đương kim vô địch đồng thời đang đứng đầu bảng xếp hạng FIFA, Argentina sẽ tiếp tục kiểm chứng thống kê này.

Một thống kê khác là "chu kỳ 24 năm sau chức vô địch thứ ba". Brazil, Italy và Đức đều phải chờ 24 năm kể từ lần thứ ba đăng quang mới có được chức vô địch thứ tư. Argentina giành ngôi sao thứ ba năm 2022 và đang hướng tới mục tiêu bảo vệ thành công danh hiệu.

Bên cạnh đó là "lời nguyền Quả bóng Vàng". Trong nhiều kỳ World Cup, cầu thủ giành Quả bóng Vàng gần nhất trước giải đấu đều không thể cùng đội tuyển quốc gia lên ngôi vô địch. Roberto Baggio (Quả bóng Vàng 1993) không thể vô địch World Cup 1994, còn Ronaldo (Quả bóng Vàng 1997) cũng không thể giúp Brazil đăng quang tại World Cup 1998. Giới chuyên môn đang chờ xem liệu thống kê này có tiếp tục lặp lại với chủ nhân Quả bóng Vàng 2025 hay không.

Lịch sử cũng ghi nhận "lời nguyền trận đấu thứ hai" của đội tuyển Anh. Trong nhiều giải đấu lớn gần đây, sau màn khởi đầu ấn tượng, "Tam sư" thường không duy trì được phong độ ở lượt trận tiếp theo. Tại World Cup 2026, sau chiến thắng trước Croatia ở trận ra quân, đội tuyển Anh tiếp tục gây thất vọng khi bị Ghana cầm hòa ở lượt đấu thứ hai.

Một thống kê đáng chú ý khác là chưa từng có huấn luyện viên nước ngoài đưa một đội tuyển quốc gia khác đến chức vô địch World Cup. Hai trường hợp tiến gần nhất là Huấn luyện viên người Anh George Raynor cùng Thụy Điển giành ngôi á quân năm 1958 và Huấn luyện viên người Áo Ernst Happel đưa Hà Lan vào chung kết năm 1978. Tại World Cup 2026, nhiều ứng cử viên vô địch được dẫn dắt bởi các chiến lược gia nước ngoài, như Carlo Ancelotti (Brazil), Thomas Tuchel (Anh) hay Roberto Martínez (Bồ Đào Nha), vì vậy thống kê này tiếp tục được giới chuyên môn theo dõi.

Những thống kê kể trên đều được đúc kết từ lịch sử và không phải quy luật bất biến. Cũng như việc đội tuyển Mexico phải mất tới 96 năm mới chấm dứt chuỗi không thắng ở trận khai mạc, mọi "lời nguyền" đều có thể bị phá vỡ. Trong bóng đá, điều quyết định cuối cùng vẫn là năng lực chuyên môn, bản lĩnh và khả năng thích ứng của mỗi đội bóng. Bởi vậy, trên hành trình chinh phục Cúp vàng World Cup, đôi khi một cú vấp đúng thời điểm lại chính là bước đệm để tiến tới đỉnh cao.

VĂN DUYÊN (Tổng hợp)