Những câu chuyện nơi hẻm nhỏ

Nha Trang có biển, nắng, gió và có những con đường thẳng tắp chạy dọc bờ xanh biếc. Nhưng Nha Trang còn có những con hẻm lặng lẽ nép mình sau vẻ rộn ràng của đường Trần Phú, Hùng Vương, Nguyễn Thiện Thuật hay len lỏi trong những khu dân cư cũ quanh ga, quanh chợ. Tuy hẻm không phô trương nhưng ai đã từng một lần đi qua thì khó lòng quên được.

Những con hẻm nhỏ mang vẻ đẹp rất khác trong lòng phố.

Buổi sáng, hẻm thức dậy sớm hơn phố. Khi mặt trời còn lấp ló sau những dãy nhà cao tầng, nơi đây đã rộn lên những thanh âm quen thuộc: tiếng mở cửa lạch cạch, tiếng chổi tre quét nền xi măng khô khốc, mùi cà phê phin quyện cùng hương bếp núc thoảng ra từ mỗi căn nhà. Một chiếc xe máy cũ nổ máy, tiếng nổ lạc nhịp như người ho khan. Người bán xôi đẩy xe ra đầu hẻm, cất tiếng rêu rao vừa đủ nghe... đủ để gọi những vị khách quen mà không làm phiền giấc ngủ của ai khác.

Trong những con hẻm ấy, người ta sống chậm, sống vừa - giản dị mà ấm áp.

Hẻm nhỏ nên người với người gần nhau hơn. Chỉ cần mở cửa là đã thấy hàng xóm. Có bà cụ tóc bạc ngồi trước hiên nhà, mắt dõi theo đứa cháu chơi bi bên vạch phấn trắng. Có chú vá xe dựng cái bơm tay tựa tường, mỗi lần đạp lại thở dài như đang kể chuyện đời mình. Những lời chào hỏi trong hẻm thường ngắn, nhưng ấm áp. “Đi làm đó hả?”, “Hôm nay biển động không?”, “Chiều ghé ăn cơm nghen”. Chỉ vậy thôi, cũng đủ để người ta thấy mình không lạc lõng giữa phố xá đông người qua lại.

Trưa Nha Trang nắng gắt, hẻm trở thành nơi trú ẩn dịu dàng. Ánh nắng như được lọc qua mái tôn, qua giàn hoa giấy, qua những dây phơi quần áo chằng chịt. Gió biển len vào, không mạnh nhưng đủ mát, mang theo vị mặn rất khẽ. Những ngôi nhà thấp mở cửa hé, bên trong là tiếng quạt quay đều và mùi canh cá lan nhẹ. Hẻm trưa yên ắng đến mức nghe rõ tiếng muỗng chạm bát, hay tiếng radio cũ đang phát một bản nhạc xưa khe khẽ.

Hẻm chiều bắt đầu rộn ràng. Trẻ tan học ùa về, cặp sách lắc lư theo từng bước chân. Có đứa dừng lại chơi bắn bi, có đứa bày trò nhảy dây, tiếng cười trong veo vang khắp lối nhỏ. Mấy bà, mấy cô ngồi trước cửa nhà, tay nhặt rau, miệng chuyện trò, từ chuyện giá cá ngoài chợ cho đến chuyện con cái đi làm xa. Hẻm là nơi tin tức lan nhanh, nhưng cũng là nơi người ta giữ cho nhau những điều riêng tư bằng sự tinh tế, chừng mực.

Đêm xuống, hẻm Nha Trang lại mang một vẻ khác. Không rực rõ ánh đèn như phố lớn, chỉ vài bóng đèn vàng trước hiên đủ soi lối đi hẹp. Mùi biển lúc này rỡ hơn, quyện cùng hương thức ăn khuya từ những quán nhỏ trong hẻm: Nồi bún cá nghi ngút khói, quán bánh căn đỏ lửa. Người đi biển về khuya ghé ăn, nói cười vừa đủ nghe. Có nhà bật tivi, ánh sáng xanh xanh hắt ra ngoài cửa, in bóng người lên tường, chập chờn như những ký ức xa xôi.

Hẻm còn giữ lại những câu chuyện cũ của Nha Trang. Đó là chuyện của những gia đình gốc biển, mấy đời bám sóng mưu sinh. Là ký ức về những năm tháng khó khăn, khi người ta sẵn lòng chia nhau từng chén gạo, từng con cá nhỏ. Và cả câu chuyện về những người đi xa, lâu ngày về thăm, đứng ở đầu hẻm nhìn vào mà ngỡ ngàng vì mọi thứ vẫn còn đó, chỉ có mình đã đổi khác.

Người ta có thể yêu Nha Trang vì biển, nhưng ở lại thường là vì hẻm. Bởi ở đó, thành phố trở nên gần gũi hơn, bớt xa lạ hơn. Hẻm dạy người ta cách sống chậm, sống gần và biết nhớ. Để rồi, dù đi đâu, trong ký ức vẫn còn một con hẻm nhỏ, nơi mỗi bước chân đều quen, nơi tiếng chào buổi sáng vang lên rất khẽ... mà đọng lại rất lâu.

NGUYỄN THÀNH