Những buổi chiều cuối xuân

Mặt trời buổi hoàng hôn rực rỡ giữa bao la, soi bóng xuống những dòng sông, những cây cầu, những ngả đường ngược xuôi của thành thị. Rồi đến cuối ngày, chợt bắt gặp một vầng dương đỏ lựng như màu lòng đỏ trứng, nắng cũng phai dần sau những hàng cây. Lòng tôi lúc ấy tựa ô cửa mở, nắng chiều bâng khuâng rọi vào tôi cả hình bóng quê nhà. Gót chân như vừa đặt lên từng bậc thềm ký ức, trong những buổi chiều cuối xuân dịu dàng..

Đó là những chiều quê hây hẩy gió đồng, tôi ngồi trên chiếc chõng tre trước hiên nhà ngoại. Cuối xuân, cây mai vàng chấp chới buông cánh mỏng xuống bậc thềm, tựa đàn bướm dặt dìu chao động mỗi khi có ngọn gió đi lạc. Hoa rụng hết, để lại những quả mai đen bóng, nho nhỏ, tựa hạt đậu đen. Tôi ngồi ngóng mẹ từ đồng xa về nhà sau một ngày lam lũ. Đầu lối nhỏ từ đường làng dẫn về nhà tôi chính là ngôi nhà của ngoại. Nhà ngoại hướng ra ruộng đồng thênh thang nên những chiều cuối xuân bao giờ cũng vời vợi gió. Những lúc ấy, ngoại thường lui cui sau gian bếp bên ngoài, nơi có gốc khế đương mùa trổ hoa. Thỉnh thoảng, tôi lại chạy ra sau bếp ngồi cạnh ngoại, ngắm những vạt khói uyển chuyển bay ra từ vuông cửa. Màu khói trong nắng xế lồng vào những chùm hoa khế tím chênh chao, khiến khung cảnh chiều cuối xuân lay động, xuyến xao đến nao lòng.

Cuối xuân, đồng bãi bắt đầu trải màu lúa chín. Từ hiên trước nhà ngoại, tôi nhìn lên vầng mặt trời đỏ rực chầm chậm lặn xuống, nhìn ra triền đê xa ngái có những dáng người nhỏ bé đang về nhà. Đến bữa cơm chiều, mâm cơm được dọn ra trên chiếc chõng tre trước hiên, giữa gió đồng êm ả và tiếng loa phát thanh lao xao đưa bản tin chiều. Ngoại xới cho tôi chén cơm thơm; cá tôm, rau cà quê xứ qua bàn tay ngoại trở nên dịu mềm, đậm đà, ngát hương.

Sau này, khi tháng năm đã hằn sâu dấu vết thời gian trên dáng hình của ngoại, có những chiều cuối xuân nơi vành giếng cũ, mẹ dịu dàng gội đầu cho ngoại. Vài cánh hoa bưởi trắng chòng chành giữa chiếc thau đồng đựng nước. Ngón tay của mẹ khẽ luồn qua mái tóc ngoại hai màu tuổi tác, khiến lòng người rưng rưng. Buổi chiều cuối xuân đượm đầy hơi ấm, như một phúc lành gửi từ những trái tim thao thiết yêu thương. Khung cảnh ấy tự bao giờ neo lại trong tâm trí tôi, tựa lời ru của mẹ ngân dài giữa miền sương khói...

Ngoại bây giờ đã về với cỏ hoa, đất trời xứ sở. Tôi cũng rời khỏi quê nhà đi lập nghiệp. Thế nhưng, dù có ở đâu, tôi biết vẫn có một con đường, một khoảng trời, một mảnh sân, một cánh cửa cùng những người dấu yêu luôn đợi tôi về. Chiếc chõng tre vẫn đặt hiên hiên nhà, và như vẫn còn đó dáng ngoại ngồi sau khung cửa sổ đợi đứa cháu nhỏ trở về. Trong buổi chiều cuối xuân, đứng lặng bên chiếc chõng tre hai bà cháu thường ngồi, tôi thầm nâng niu từng mảnh ký ức tựa hòn than đỏ, tháng ngày giữ trong tôi hơi ấm của tình thương...

Trần Văn Thiên