Nhu cầu sử dụng tăng vọt, hệ thống điện xác lập kỷ lục vận hành mới

Công suất cực đại toàn quốc và miền Bắc đạt đỉnh

Trước bối cảnh nắng nóng gay gắt kéo dài cả ngày và đêm tại miền Bắc, nhu cầu sử dụng tăng vọt dẫn đến công suất cực đại hệ thống điện quốc gia, miền Bắc xác lập các kỷ lục vận hành mới.

Thông tin cập nhật từ Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), công suất cực đại hệ thống điện Quốc gia đạt mức 58.456 MW (vào thời điểm 13h50 ngày 24/06) xác lập kỷ lục vận hành mới, tăng 13,5% so với cùng kỳ và cao hơn 6,4% so với kỷ lục năm 2025. Sản lượng ngày toàn hệ thống đạt mức 1,213 tỷ kWh (tăng 13,5% so với cùng kỳ, cao hơn 9,1% so với kỷ lục năm 2025).

Riêng tại miền Bắc, do tính chất tập trung và kéo dài của đợt nắng nóng, hệ thống điện miền Bắc đã chính thức vượt 30.000 MW, đạt đỉnh ở mức 30.209 MW (vào thời điểm 22h15 ngày 24/06) xác lập kỷ lục vận hành mới, tăng 14,2% so với cùng kỳ và cao hơn 7,2% so với kỷ lục vận hành năm 2025. Sản lượng tiêu thụ ngày của miền Bắc cũng đạt mức 630 triệu kWh, tương đương với giai đoạn nắng nóng cuối tháng 5 vừa qua.

Theo nhận định của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, dự báo trong ngày 25/6, khu vực Bắc Bộ tiếp tục duy trì mức nhiệt 37 - 40°C, có nơi trên 40°C. Nắng nóng tại khu vực từ Thanh Hóa đến TP. Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk còn có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới.

Do nhiệt độ tiếp tục duy trì ở mức cao, độ ẩm thấp kết hợp với hiệu ứng om nhiệt do nắng nóng kéo dài (nhiệt độ cảm nhận lên tới 45 - 48 °C), dự báo trong ngày 25/6 công suất phụ tải tại miền Bắc có thể tiếp tục tăng thêm từ 1.000 đến 1.500 MW so với ngày 24/6, chạm ngưỡng 31.000 - 32.000 MW, dự kiến xác lập kỷ lục vận hành mới (tăng 3-5% so với kỷ lục ngày 24/6).

Thời tiết cực đoan gây thách thức lên việc cung ứng điện

Trong các ngày nắng nóng vừa qua, hệ thống điện tiếp tục vận hành an toàn, tin cậy và liên tục, đảm bảo cung cấp điện trên toàn quốc. Tuy nhiên do phụ tải tăng cao đột biến dẫn đến một số thiết bị trên lưới điện bị quá tải cục bộ, một số thiết bị bị sự cố và đều được khắc phục trong thời gian ngắn.

Theo thông tin từ Công ty Điện lực Thanh Hóa cho biết, vào khoảng 13h30 ngày 24/6, đã xảy ra cháy rừng tại các phường Trúc Lâm, Đào Duy Từ và Hải Bình (tỉnh Thanh Hóa), đám cháy lan rộng và tiến sát khu vực Trạm biến áp 110kV Tĩnh Gia 2 gây ảnh hưởng đến công tác cung cấp điện từ khoảng 16h00 cho khoảng 4% khách hàng khu vực. Vào hồi 17h00 cùng ngày toàn bộ lưới điện đã được khôi phục, cấp điện trở lại.

Thực tế cho thấy, hình thái thời tiết cực đoan này không chỉ là thách thức riêng tại Việt Nam. Tại châu Âu, đợt nắng nóng kỷ lục vừa qua đã khiến lưới điện của Pháp chịu ảnh hưởng nặng nề. Theo RTE France (Công ty vận hành hệ thống truyền tải điện của Pháp), ngày 23-24/6/2026 Pháp trải qua đợt nắng nóng đặc biệt nghiêm trọng, với nhiệt độ cao nhất lên tới 44,3°C, mức cao nhất từng được ghi nhận tại nước này. Phụ tải điện quốc gia có thời điểm cao hơn khoảng 12 GW so với điều kiện thời tiết thông thường, đưa nhu cầu công suất đỉnh lên mức 57-60 GW. Mức phụ tải này tương đồng với công suất cực đại khoảng 58 GW của hệ thống điện Việt Nam vào trưa ngày 24/6/2026.

Theo số liệu ban đầu của chính quyền địa phương, khoảng 106.000 khách hàng bị mất điện tại thời điểm sự cố, một số cập nhật sau đó của Bộ Năng lượng Pháp đưa ra con số gần 120.000 khách hàng. Đến 6h30 ngày 24/6, khoảng 68.000 khách hàng vẫn chưa được cấp điện trở lại; đến 19h00 còn khoảng 15.000 khách hàng, các công tác khắc phục vẫn đang được tiếp tục triển khai.

Chủ động phương án vận hành, đảm bảo độ khả dụng của nguồn và lưới điện

Để đảm bảo cung ứng điện an toàn, tin cậy và liên tục, với sự chỉ đạo quyết liệt, sát sao của Bộ Công Thương, NSMO đã phối hợp chặt chẽ cùng các đơn vị phát điện, truyền tải điện, phân phối điện, quản lý vận hành lưới điện và các đơn vị cung cấp nhiên liệu để triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Các đơn vị đã chủ động chuẩn bị phương án vận hành, đảm bảo độ khả dụng của nguồn và lưới điện, tuân thủ nghiêm lệnh điều độ, phối hợp xử lý nhanh các tình huống phát sinh, góp phần vận hành an toàn, ổn định và liên tục của hệ thống điện quốc gia trong giai đoạn phụ tải tăng cao kỷ lục.

Để vận hành an toàn hệ thống điện, trong đó có vai trò rất lớn của Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI) trong việc triển khai chương trình tiết kiệm điện, điều chỉnh nhu cầu sử dụng điện hợp lý, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm cũng như phối hợp vận hành các nhà máy thủy điện nhỏ vận hành theo cơ chế chi phí tránh được (có hồ chứa bé, không có khả năng tích giữ nước) vận hành tối đa có thể vào các khung giờ cao điểm phụ tải. NSMO đã tính toán và huy động linh hoạt các nhà máy thủy điện nhỏ (bao gồm 350 nhà máy với tổng công suất khả phát trong các giờ cao điểm khoảng 3300 MW), góp phần quan trọng vào công tác vận hành an toàn, ổn định trong giai đoạn nắng nóng gay gắt.

Bên cạnh đó, NSMO đã phối hợp chặt chẽ với Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT), Công ty Truyền tải điện 1 trong việc vận hành các đường dây truyền tải điện liên kết miền, truyền tải công suất cao từ miền Nam, miền Trung ra miền Bắc, đồng thời triển khai các giải pháp tăng cường làm mát máy biến áp, nâng cao hiệu quả vận hành và mức mang tải của thiết bị.

Thực hiện Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/03/2026 của Thủ tướng Chính phủ và các chỉ đạo của Bộ Công Thương về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, cũng như để đảm bảo vận hành an toàn của hệ thống điện và tối ưu chi phí cho người sử dụng điện, NSMO khuyến nghị cộng đồng hãy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Đối với hộ gia đình, tắt các thiết bị điện không cần thiết; cài đặt điều hòa từ 26°C trở lên, kết hợp quạt gió để lưu thông không khí. Chủ động dịch chuyển thời gian vận hành các thiết bị tiêu thụ điện lớn (như máy giặt, máy sấy, máy bơm nước...) vào trong khung giờ cao điểm 20h00 - 23h00 sang sử dụng vào khung giờ sau 23h00 đêm.

Đối với các doanh nghiệp sản xuất và đơn vị vận hành trạm sạc: Chủ động rà soát, tối ưu hóa dây chuyền sản xuất; tăng cường sắp xếp ca kíp để dịch chuyển các công đoạn tiêu thụ nhiều năng lượng ra khỏi giờ cao điểm.

Khuyến khích các doanh nghiệp, chủ đầu tư xem xét tích hợp hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS), việc sạc điện vào giờ thấp điểm và phát điện bổ sung vào giờ cao điểm tối không chỉ giúp doanh nghiệp cân bằng chi phí tài chính tối ưu mà còn giảm áp lực lưới điện quốc gia.

Thy Thảo