Nhiều tỉnh miền Bắc tái diễn ô nhiễm không khí, người dân nên hạn chế ra đường

"Điểm nóng" ô nhiễm không khí là các tỉnh đồng bằng sông Hồng

Lúc 6h sáng ngày 27/1, tại Cổng thông tin quan trắc môi trường của UNBD TP Hà Nội, nhiều nơi có chất lượng không khí rất xấu như phố Nguyễn Văn Cừ có chỉ số AQI là 158, Công viên hồ điều hoa Nhân Chính, Khuất Duy Tiến có AQI là 152, ĐH Bách khoa là 198, Bắc Từ Liêm là 138.

Còn tại ứng dụng quan trắc không khí của Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chất lượng không khí ở nhiều tỉnh miền Bắc cảnh báo mức ô nhiễm màu đỏ là Hà Nội, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên và Ninh Bình.

Nhiều tỉnh miền Bắc tiếp tục ô nhiễm không khí nghiêm trọng. Ảnh: Tuấn Anh

Thực tế trong buổi sáng, tại nhiều khu vực nội thành Hà Nội, bầu không khí trở nên nặng nề, tầm nhìn giảm nhẹ do xuất hiện lớp sương mù dày đặc. Điều kiện thời tiết ít gió, độ ẩm không khí cao kéo dài, trong khi lưu lượng phương tiện giao thông tăng mạnh vào thời điểm cận Tết đã tạo nền ô nhiễm khiến chất lượng không khí tại Thủ đô có xu hướng diễn biến xấu.

Ô nhiễm không khí có xu hướng xấu đi tại Hà Nội và một số tỉnh đồng bằng Sông Hồng như Hưng Yên, Hải Phòng (khu vực Hải Dương cũ), Ninh Bình.

Không khí tại các địa phương trong ngày hôm nay chủ yếu ở ngưỡng đỏ (có hại cho sức khỏe mọi người) và ngưỡng tím (rất có hại cho sức khỏe mọi người), nhất là người già, trẻ em, người mắc các bệnh về hô hấp, tim mạch.

Thái Nguyên và Phú Thọ là hai "điểm nóng" ô nhiễm không khí của miền Bắc, trong ngày hôm nay ghi nhận ở ngưỡng trung bình và kém.

Ông Lê Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, theo số liệu quan trắc hiện nay, tình trạng ô nhiễm không khí ở Việt Nam chủ yếu xuất phát từ bụi mịn PM2.5. Tại Hà Nội cùng một số tỉnh thuộc đồng bằng sông Hồng, nồng độ bụi mịn đang ở mức cao và diễn biến khá phức tạp.

Trong giai đoạn cuối năm 2024, Hà Nội đã trải qua 4 đợt ô nhiễm kéo dài, với mức PM2.5 trung bình vượt gần gấp đôi ngưỡng khuyến cáo, đồng thời số ngày có chất lượng không khí ở mức xấu khá nhiều.

Trong khi đó, theo quan trắc đến thời điểm hiện tại năm 2025, chất lượng không khí tại thành phố chưa nghiêm trọng như năm trước do chưa xuất hiện các điều kiện thời tiết cực đoan.

Về nguyên nhân, ông Nam cho biết ô nhiễm bắt nguồn từ nhiều nguồn phát thải, trong đó giao thông vận tải chiếm khoảng 12-15% lượng bụi mịn, còn bụi phát sinh từ đường phố đóng góp thêm 20-30%.

Bên cạnh đó, các hoạt động nông nghiệp, đặc biệt là việc đốt và xử lý phụ phẩm nông nghiệp chưa hiệu quả, cũng là một trong những yếu tố khiến bụi mịn tích tụ trong không khí.

Nên hạn chế ra đường khi ô nhiễm không khí

TS Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết ô nhiễm không khí là vấn đề đã được cảnh báo từ hơn 10 năm trước. Hiện nay, tình trạng này được quan tâm nhiều hơn, với mức độ báo động ngày càng gia tăng.

Ông Tùng cũng cảnh báo, không khí mà chúng ta hít thở hàng ngày đang âm thầm trở thành một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe cộng đồng.

"Chúng ta vừa là nạn nhân, đồng thời cũng là thủ phạm gây ô nhiễm không khí", ông Tùng nhấn mạnh.

Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam cho biết, tại Hà Nội có gần 7 triệu nguồn phát thải di động (những ống khói từ xe máy) mỗi ngày thải ra môi trường lượng lớn khí độc, góp phần trực tiếp làm suy giảm chất lượng không khí của thành phố.

Ô nhiễm không khí tại Hà Nội không còn là vấn đề mang tính mùa vụ mà là hệ quả của việc quản lý nguồn phát thải còn nhiều bất cập. Những lỗ hổng trong kiểm soát nguồn thải tồn tại dai dẳng khiến mỗi đợt nghịch nhiệt làm lộ rõ thực tế thành phố chưa thực sự kiểm soát được mức phát thải của chính mình.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiếp xúc với các chất ô nhiễm không khí làm tăng nguy cơ mắc các bệnh viêm đường hô hấp cấp, viêm phổi tắc nghẽn mãn tính, hen suyễn, bệnh tim mạch, đột quỵ, tổn thương da, bệnh về mắt, đồng thời tác động đến hệ thần kinh, hệ miễn dịch và sức khỏe tâm thần.

Để bảo vệ sức khỏe người dân, nhất là nhóm đối tượng nhạy cảm như trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi, người mắc bệnh hô hấp và tim mạch, Cục Phòng bệnh - Bộ Y tế đã ban hành các khuyến cáo phòng chống tác động của ô nhiễm không khí.

Theo đó, khi chỉ số AQI ở mức đỏ từ 151-200, người dân cần hạn chế hoạt động ngoài trời, lựa chọn thời điểm ít ô nhiễm để làm việc và nghỉ ngơi nhiều hơn, khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông công cộng thay cho phương tiện cá nhân, việc đạp xe được khuyến khích để giảm tiếp xúc với không khí ô nhiễm.

Người nhạy cảm được khuyến nghị thực hiện các hoạt động trong nhà, vệ sinh mũi, họng và mắt bằng nước muối sinh lý.

Với AQI ở mức tím từ 201-300, mọi hoạt động ngoài trời nên được hạn chế tối đa. Các gia đình sống gần khu vực ô nhiễm cần đóng cửa sổ và cửa ra vào để giảm tiếp xúc với không khí ô nhiễm. Người nhạy cảm được khuyến nghị thực hiện các hoạt động trong nhà, vệ sinh mũi, họng và mắt bằng nước muối sinh lý, đồng thời thực hiện theo dõi sức khỏe.

Ô nhiễm không khí thường xuyên xảy ra vào mùa đông, từ tháng 10 năm trước đến tháng 3 năm sau, do điều kiện thời tiết bất lợi. Thời điểm áp Tết Nguyên đán hằng năm cũng là thời gian thường xuyên xảy ra các đợt ô nhiễm không khí nghiêm trọng, do việc gia tăng hoạt động giao thông, hoạt động sản xuất và hoạt động đốt mở.

Tô Hội