Nhiều quốc gia tăng cường sức mạnh quân sự giữa làn sóng xung đột gia tăng

Tên lửa hành trình Tomahawk được phóng từ tàu khu trục USS Barry trên Địa Trung Hải. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, Phó Đô đốc Yoshihiro Goka thuộc Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản ngày 26/3 cho biết tàu khu trục Chokai của nước này đã được trang bị khả năng phóng tên lửa hành trình Tomahawk do Mỹ sản xuất. Tàu được trang bị hệ thống Aegis, phiên chế tại căn cứ của Lực lượng Phòng vệ Biển ở Sasebo, tỉnh Nagasaki, và đã được điều tới Mỹ vào năm ngoái để tiến hành cải tạo. Dự kiến, tàu sẽ tiến hành bắn thử tên lửa Tomahawk ở ngoài khơi San Diego, bang California của Mỹ vào trước tháng 8 và sẽ trở về Nhật Bản vào khoảng tháng 9.

Phát biểu trong buổi lễ ở căn cứ hải quân Mỹ đánh dấu việc hoàn tất cải tạo con tàu, Phó Đô đốc Goka khẳng định khả năng phóng được tên lửa Tomahawk là có ý nghĩa “cực kỳ quan trọng trong việc tăng cường năng lực răn đe tổng thể và khả năng ứng phó của liên minh Nhật - Mỹ”. Việc nâng cấp này mang lại cho Nhật Bản khả năng tấn công các căn cứ tên lửa của đối phương như một biện pháp tự vệ. Khả năng này đã chính thức được thông qua trong Chiến lược An ninh Quốc gia sửa đổi năm 2022.

Ngoài ra, theo truyền thông Nhật Bản, nước này đang có kế hoạch đẩy nhanh triển khai các tên lửa tầm xa trong Lực lượng Phòng vệ Mặt đất, Biển và Không quân, cũng như phát triển các loại vũ khí mới, bao gồm các hệ thống siêu vượt âm có tầm bắn lên tới 2.000 - 3.000 km. Một báo cáo cho biết, trong tài khóa 2026 bắt đầu từ ngày 1/4, các hệ thống tên lửa siêu vượt âm với đầu đạn lướt dùng cho phòng thủ đảo dự kiến sẽ được triển khai tại các căn cứ ở Kamifurano (Hokkaido) và Ebino (Miyazaki). Ngoài ra, các địa điểm triển khai tên lửa chống hạm Type 12 cũng đang được xem xét nâng cấp kể từ tài khóa 2028. Các khu vực tiềm năng bao gồm Hokkaido, Aomori, Oita và Okinawa.

Với việc các thiết bị bay không người lái đang trở thành tâm điểm trong xung đột tại Trung Đông và Ukraine hiện nay, nhiều quốc gia cũng đang hướng trọng tâm vào năng lực phòng thủ trên không. Nhân chuyến thăm Australia, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius ngày 27/3 cho biết nước này sẽ cân nhắc mua thiết bị bay chiến đấu không người lái "Ghost Bat" của Australia để hiện đại hóa lực lượng không quân. Đức hiện có kế hoạch đưa vào sử dụng hàng trăm thiết bị bay chiến đấu không người lái vào năm 2029 và đang xem xét nhiều dự án khác nhau.

Theo nhà phân tích quốc phòng Malcolm Davis thuộc Viện Chính sách Chiến lược Australia, thiết bị bay "Ghost Bat" do Boeing Australia và Không quân Hoàng gia Australia hợp tác phát triển, được thiết kế để hoạt động cùng với máy bay phản lực có người lái, khác với các thiết bị bay không người lái cảm tử giá rẻ đang được sử dụng nhiều tại hai chiến trường Trung Đông và Ukraine. Một đội bay gồm 1 máy bay chiến đấu có người lái và 4 -5 chiếc Ghost Bat phục vụ hoạt động tuần tra và tấn công. Ghost Bat cũng sẽ sớm được tích hợp vào quân đội Australia, sau khi đã vượt qua thử nghiệm vũ khí hồi năm ngoái.

Trong khi đó, ngày 26/3, Saudi Arabia và Ukraine đã ký thỏa thuận phòng không, theo đó Kiev sẽ hỗ trợ Riyadh phát triển tất cả các thành phần cần thiết của hệ thống phòng không. Các nguồn tin giấu tên cho biết thỏa thuận này "không chỉ đơn thuần là về các tên lửa đánh chặn mà còn về việc xây dựng hệ thống và tích hợp với các thành phần phòng không, trí tuệ nhân tạo (AI) và các yếu tố phân tích dữ liệu cần thiết khác" để chống lại các loại thiết bị bay không người lái.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội sau cuộc gặp Thái tử Mohammed bin Salman trong chuyến thăm Saudi Arabia, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết hai nước đã "đạt được thỏa thuận quan trọng" về hợp tác quốc phòng. Kiev "sẵn sàng chia sẻ chuyên môn cũng như hệ thống của mình" và có quan tâm đến một số "năng lực" của Saudi Arabia.

Cũng liên quan đến các thỏa thuận quân sự tại Vùng Vịnh, giới chuyên gia cảnh báo Hàn Quốc có nguy cơ đánh mất cơ hội xuất khẩu quốc phòng sang Trung Đông nếu không có chiến lược phù hợp trong bối cảnh khủng hoảng tại eo biển Hormuz.

Theo bà Jang Ji Hyang, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khu vực thuộc Asan Institute for Policy Studies, Seoul đang quá tập trung vào liên minh với Mỹ mà chưa chú trọng đầy đủ tới quan hệ chiến lược với Các tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE) và Saudi Arabia. Bà Jang nhấn mạnh việc bán vũ khí không chỉ dựa vào năng lực kỹ thuật mà phụ thuộc vào quan hệ và cam kết được xây dựng trong thời điểm khủng hoảng. Việc Hàn Quốc “không làm gì” trong lúc các đối tác Vùng Vịnh chịu tác động trực tiếp từ xung đột và đang có nhu cầu tăng mạnh chi tiêu quân sự sẽ làm suy giảm lòng tin - yếu tố then chốt trong các thương vụ quốc phòng.

Nguyễn Tuyến - Đài Trang - Đức Thắng (TTXVN)