Nhiều học sinh phải 'bỏ trường gần, học trường xa'

Theo kế hoạch tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027 tại phường Hạc Thành, sĩ số ở các lớp sẽ giảm so với mọi năm.

Nhà sát trường vẫn phải đi xa hàng cây số

Theo phản ánh, dù sinh sống chỉ cách trường vài trăm mét, nhiều phụ huynh thuộc phường Hạc Thành (tỉnh Thanh Hóa) vẫn phải đưa con theo học ở cơ sở xa hơn theo phương án phân tuyến tuyển sinh cấp học mầm non, lớp 1, lớp 6 năm học 2026–2027.

Chị Hương (phố Ngọc Trạo 3) cho biết, năm nay con chị vào lớp 1. Những năm trước, theo phân tuyến, con chị được học tại Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi – chỉ cách nhà một con đường, việc đưa đón rất thuận tiện.

Tuy nhiên, theo phương án tuyển sinh mới, con chị lại phải học tại Trường Tiểu học Điện Biên 1, cách nhà hơn 3km, phải đi qua nhiều nút giao thông đông đúc, thường xuyên ùn tắc.

“Gia đình tôi đã có một cháu đang học tại Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi, ngay cạnh trường tiểu học. Nếu như trước đây, hai con có thể đi học cùng một tuyến thì theo phân tuyến mới này, vợ chồng tôi buộc phải chia nhau đưa đón, rất vất vả”, chị Hương chia sẻ.

Cùng hoàn cảnh, chị Việt (cũng ở phố Ngọc Trạo 3) cho biết, gia đình chưa biết tính toán thế nào khi hai con học hai trường khác nhau, khoảng cách di chuyển xa và thời gian đưa đón bị kéo dài đáng kể trong khi cả hai vợ chồng mở cửa hàng ăn sáng rất bận rộn.

Không chỉ khu vực này, tại phố Phú Thọ 3, chị Phương cũng bức xúc khi con lớn đang học tại Trường Tiểu học Trần Phú cách nhà khoảng 300m nhưng con út năm nay vào lớp 1 lại bị phân sang Trường Tiểu học Điện Biên 2, cách gần 3km.

“Chúng tôi ở ngay trên phố có trường mà lại phải cho con đi học xa như vậy là rất bất hợp lý”, chị Phương nói.

Trong khi đó, chị Bình nhà đối diện Trường Tiểu học Trần Phú cũng không thể cho con học tại trường gần nhất. Do điều kiện công việc, chị buộc phải tìm trường tư thục gần nhà để thuận tiện cho ông bà đưa đón. Tuy nhiên, mức học phí cao khiến chị dự định cho con tiếp tục ở lại mầm non thêm một năm nữa.

“Tôi thực sự không biết phải xoay xở thế nào khi mỗi đứa con học một nơi, nếu đưa con ra trường tư thục để thuận tiện đưa đón thì chi phí lại không gánh được”, chị Bình chia sẻ.

Nhiều phụ huynh cho biết đã phản ánh ý kiến tới tổ dân phố, song đến nay vẫn chưa ghi nhận sự điều chỉnh nào từ phía chính quyền.

Theo bảng phân tuyến tuyển sinh lớp 1 năm học 2026-2027, Trường Tiểu học Minh Khai 1 được phân các tuyến với số học sinh phổ cập là 154 trẻ vào lớp 1 trong khi trường này theo quy định sẽ tuyển 175 học sinh. Đáng lưu ý, cư dân ở chung cư Mai Xuân Dương ở cạnh Trường Tiểu học Minh Khai 1 thì lại bị đưa sang Trường Tiểu học Đông Thọ với bán kính khoảng 3km.

Một tiết học của cô và trò Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi (phường Hạc Thành).

Ngoài tình trạng được cho là không phù hợp trong phân tuyến tuyển sinh ở một số nơi, chỉ tiêu được đưa ra tại nhiều trường Tiểu học cũng như THCS công lập trên địa bàn phường Hạc Thành lại thấp hơn số học sinh phổ cập. Nhiều trường có số học sinh phổ cập chênh với chỉ tiêu đưa ra gần 100 học sinh. Cụ thể, tại các trường Tiểu học Đông Vệ 2, Trường Tiểu học Đông Vệ 1, Trường THCS Điện Biên, THCS Lý Tự Trọng…

Cần một giải pháp linh hoạt

Trao đổi với GD&TĐ, bà Phạm Thị Như, Trưởng phòng Văn hóa xã hội phường Hạc Thành cho biết, địa phương đã nghiên cứu phương án phân tuyến nhằm giảm tải cho các trường trung tâm, đồng thời hạn chế tình trạng xin học trái tuyến diễn ra phổ biến trong những năm trước.

Nếu áp dụng theo quy định của Bộ GD&ĐT về việc không theo giới hạn địa giới hành chính, để phụ huynh đăng ký theo nguyện vọng thì số lượng quá đông trong khi cơ sở vật chất cũng như đội ngũ giáo viên ở một số trường có phụ huynh đăng ký đông lại không đáp ứng được. Chính vì thế chính quyền phải điều tiết nhằm khắc phục tình trạng mất cân đối: có trường quá đông học sinh trong khi một số trường khác lại thiếu chỉ tiêu.

“Chúng tôi cũng thấy bất cập tuy nhiên, theo quan điểm của lãnh đạo thì bán kính không quá xa thì vẫn đáp ứng được. Đây là cách làm mang tính tịnh tiến, gần nhất trong điều kiện phù hợp”, bà Như nói.

Liên quan đến việc một số trường áp chỉ tiêu số lượng thấp hơn so với số học sinh phổ cập tại các tuyến phố đã quy định, Trưởng Phòng Văn hóa xã hội phường Hạc Thành cho biết, căn cứ vào các tiêu chí như phòng học, phòng chức năng của các nhà trường, đội ngũ giáo viên, các quy định thì năm học 2026-2027 sẽ “co” sĩ số hơn so với những năm trước. Sĩ số sẽ áp dụng theo thông tư là tiểu học 35 học sinh/lớp và THCS 45 học sinh/lớp.

“Chúng tôi để dương số lượng học sinh ra để cho ngoài công lập họ tuyển, tạo điều kiện cho khối ngoài công lập. Tuy nhiên, nếu học sinh không có nguyện vọng đi ngoài công lập thì sẽ tiếp tục cho tuyển đợt 2 vào trường công lập đúng tuyến”, Trưởng Phòng Văn hóa xã hội phường Hạc Thành cho biết thêm.

Thực tế cho thấy, mục tiêu giảm tải là cần thiết, song cách triển khai nếu thiếu tính toán về khoảng cách địa lý, điều kiện đi lại và hoàn cảnh cụ thể của từng hộ gia đình sẽ vô tình đẩy khó khăn về phía phụ huynh.

Nhiều ý kiến cho rằng, việc phân tuyến cần đảm bảo nguyên tắc ưu tiên học sinh cư trú gần trường, đồng thời có cơ chế linh hoạt, minh bạch, tránh tình trạng “cứng nhắc” gây bất hợp lý như hiện nay.

Bộ Giáo dục và Đào tạo có Công văn số 621/BGDĐT-GDPT về việc tăng cường quản lý, chỉ đạo công tác tuyển sinh mầm non, tuyển sinh đầu cấp tiểu học, trung học cơ sở và tuyển sinh trung học phổ thông năm học 2026-2027 trong đó quy định: Việc tuyển sinh tiểu học và trung học cơ sở được tổ chức trên cơ sở thực hiện đầy đủ trách nhiệm của Nhà nước về giáo dục bắt buộc, đảm bảo mọi trẻ em, học sinh trong độ tuổi đều được tiếp cận giáo dục phổ thông cơ bản và hoàn thành nhiệm vụ phổ cập giáo dục… Tuyển sinh đầu cấp tiểu học và trung học cơ sở không theo giới hạn địa giới hành chính cấp xã….

Nguyễn Thùy