Nhiều giải pháp kiểm soát lạm phát năm 2026

Người tiêu dùng chọn mua hàng tại Trung tâm thương mại Tasco Mall (phường Việt Hưng). Ảnh: Nguyễn Quang

Năm thứ 11 liên tiếp lạm phát mức dưới 4%

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm 2025 tăng 3,31% so với năm 2024, đạt mục tiêu Quốc hội đề ra. Đây là năm thứ 11 liên tiếp Việt Nam kiểm soát thành công lạm phát ở mức dưới 4%.

Theo đại diện Cục Thống kê, kết quả này có được nhờ sự điều hành quyết liệt, linh hoạt của Chính phủ, cùng sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành và địa phương. Cụ thể, chính sách tiền tệ và tài khóa được phối hợp chặt chẽ; lãi suất, tỷ giá và tăng trưởng tín dụng được điều hành linh hoạt, hợp lý, vừa hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, vừa hạn chế áp lực lên mặt bằng giá.

Bên cạnh đó, giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý được điều hành thận trọng theo lộ trình, nhất là trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, điện sinh hoạt, qua đó góp phần hạn chế các cú sốc giá và tác động lan tỏa. Cùng với đó, nguồn cung hàng hóa trong nước được bảo đảm, đặc biệt là lương thực, thực phẩm và các mặt hàng thiết yếu; các biện pháp bình ổn thị trường, dự trữ hàng hóa được tăng cường, góp phần hạn chế tình trạng khan hiếm cục bộ.

Nhờ sự phối hợp chính sách hiệu quả, lạm phát năm 2025 dù có tăng nhưng vẫn ở mức phù hợp, không gây biến động lớn đối với nền kinh tế và đời sống người dân, đồng thời góp phần hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Năm 2026, mục tiêu tăng trưởng Tổng sản phẩm trong nước (GDP) từ 10% trở lên, kiểm soát CPI bình quân khoảng 4,5%. Tiến sĩ Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Tài chính (Học viện Tài chính) nhìn nhận, áp lực lạm phát trong năm 2026 sẽ cao hơn so với năm 2025, nhưng không nhiều. Tốc độ tăng CPI hằng tháng được dự báo vào khoảng 0,3%/tháng và lạm phát trung bình cả năm 2026 sẽ xoay quanh mức 3,5% (+/- 0,5%).

Sở dĩ có nhận định trên là do trong năm 2026, áp lực lạm phát dự báo tiếp tục đến từ tác động trễ của tăng trưởng tín dụng. Bên cạnh đó, mục tiêu tăng trưởng GDP 10% cũng tạo sức ép lên mặt bằng giá, bởi tăng trưởng cao đồng nghĩa với tổng cầu, bao gồm đầu tư và tiêu dùng, đều phải tăng mạnh.

Ngoài ra, tỷ giá được dự báo sẽ tiếp tục tác động đến CPI trong năm 2026. Cùng với ảnh hưởng trễ từ năm 2025, áp lực tỷ giá trong năm 2026 được cho là xuất phát từ việc đẩy mạnh đầu tư và tiêu dùng, kéo theo nhu cầu nhập khẩu gia tăng, trong khi xuất khẩu có thể gặp nhiều thách thức do kinh tế thế giới tăng trưởng chậm.

Người dân mua xăng tại một cửa hàng ở phố Nguyễn Lương Bằng (phường Kim Liên). Ảnh: Đỗ Tâm

Không thể chủ quan

Trong năm 2026, áp lực lạm phát từ giá hàng hóa cơ bản trên thị trường thế giới được đánh giá không quá lớn, do kinh tế toàn cầu dự báo tăng trưởng ở mức thấp. Năm 2025, lãi suất có xu hướng tăng nhẹ khi tăng trưởng tín dụng cao hơn so với tăng trưởng huy động. Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp diễn trong năm 2026 và qua đó góp phần kiềm chế lạm phát.

Thời gian tới, để duy trì lạm phát dưới mức mục tiêu, cần có sự phân công rõ ràng và phối hợp hiệu quả giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ. Trong bối cảnh tỷ lệ tín dụng/GDP năm 2025 đã đạt khoảng 146% - thuộc nhóm cao so với các quốc gia có trình độ phát triển tương đồng, chính sách tiền tệ cần ưu tiên mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô. Theo đó, tốc độ tăng trưởng cung tiền và tín dụng cần được điều hành ở mức hợp lý, tránh để tỷ lệ tín dụng/GDP tăng nhanh và mạnh, vừa tạo áp lực lên mặt bằng giá, vừa làm gia tăng rủi ro nợ xấu.

Trong khi đó, Trưởng ban Thống kê Dịch vụ và Giá (Cục Thống kê) Nguyễn Thu Oanh cho rằng, bước sang năm 2026, lạm phát vẫn tiềm ẩn một số rủi ro. Cụ thể, biến động giá năng lượng, nhiên liệu và hàng hóa trên thị trường thế giới khó lường; chi phí logistics và vận tải quốc tế có thể tiếp tục neo ở mức cao; xung đột địa chính trị, thiên tai và biến đổi khí hậu có nguy cơ gây gián đoạn nguồn cung, nhất là đối với lương thực, thực phẩm. Bên cạnh đó, nhu cầu tiêu dùng, sản xuất và đẩy mạnh đầu tư công sẽ tạo sức cầu lớn, có thể khiến mặt bằng giá gia tăng. Vì vậy, cần tiếp tục điều hành giá theo hướng chủ động, thận trọng; bảo đảm cân đối cung - cầu, đồng thời kiểm soát tốt tâm lý và kỳ vọng lạm phát nhằm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Theo Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), để thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026, các bộ, ngành và địa phương cần tiếp tục chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp quản lý, điều hành và bình ổn giá đối với các hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng thiết yếu thuộc thẩm quyền quản lý.

Trong đó, chính sách tài khóa cần được điều hành phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ và các chính sách khác, nhằm góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; đồng thời giám sát chặt chẽ diễn biến giá cả thị trường trong nước, nhất là đối với các hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng thiết yếu. Cùng với đó, tiếp tục thực hiện lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ công theo cơ chế thị trường, cũng như các mặt hàng do Nhà nước quản lý theo nguyên tắc thị trường.

Bên cạnh đó, các bộ quản lý ngành, lĩnh vực cần chủ động tính toán, xây dựng và chuẩn bị phương án giá cho năm 2026 đối với các mặt hàng thuộc phạm vi quản lý, kịp thời báo cáo Ban Chỉ đạo Điều hành giá nhằm tạo sự chủ động trong công tác điều hành giá.

Hương Thủy