Nhiều điểm mới trong Quy định về những điều đảng viên không được làm

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh trình bày những nội dung chính của Quy định số 207-QĐ/TW, ngày 26/7/2026 về những điều đảng viên không được làm. Ảnh: quochoi.vn

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Quy định số 207-QĐ/TW, ngày 26/7/2026 về những điều đảng viên không được làm (thay thế Quy định số 37-QĐ/TW, ngày 25/10/2021) là một trong những văn bản có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Sau nhiều nhiệm kỳ thực hiện, Quy định về 19 điều đảng viên không được làm đã từng bước trở thành “chuẩn mực” cho nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên trong toàn Đảng. Việc sửa đổi, bổ sung lần này tiếp tục kế thừa kết cấu, bố cục và 19 điều; bổ sung hành vi mới đáp ứng yêu cầu của tình hình mới và đồng bộ với các quy định của Đảng; cụ thể hóa chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm nêu gương, bảo đảm kỷ luật nghiêm minh, không hạn chế tinh thần đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, lợi ích quốc gia, dân tộc.

Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh cho biết, Quy định mới kế thừa kết cấu, bố cục và số lượng 19 điều đảng viên không được làm với 3 nhóm nội dung: tư tưởng chính trị; thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao gắn với đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; giữ gìn phẩm chất, đạo đức, lối sống. “Việc giữ nguyên kết cấu, bố cục, số lượng điều và cách sắp xếp như trước đây nhằm tạo sự xuyên suốt, ổn định về cấu trúc giúp đảng viên dễ hiểu, dễ nhớ, dễ vận dụng hơn trong thực tiễn” - đồng chí Trần Sỹ Thanh nhấn mạnh.

Các đại biểu tham dự Hội nghị. Ảnh: quochoi.vn

Quán triệt về những điểm mới của Quy định, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương cho biết, Quy định mới đã bổ sung một số cụm từ như “pháp luật của Nhà nước”; “hoặc chấp hành không đúng, không đầy đủ”, “tổ chức tôn giáo”, “tổ chức nước ngoài”; “lý luận về đường lối đổi mới”, “lợi ích nhóm”, cục bộ, “lạm quyền”; “dữ liệu” nhằm nhấn mạnh, thống nhất giữa quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Đồng thời, bổ sung quy định đảng viên không được “Trực tiếp hoặc cổ xúy cho tổ chức, cá nhân sáng tác, sản xuất, xuất bản, tàng trữ, phát hành, phát tán các sản phẩm văn hóa, tác phẩm văn học, nghệ thuật …xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ lãnh tụ, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ”. Đồng thời, bổ sung “sử dụng hạ tầng internet, mạng xã hội, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo để tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật”.

“Quy định này là công cụ để cảnh báo, phòng ngừa, vừa là cơ sở để xử lý hành vi về sử dụng, ứng dụng công nghệ mới” - đồng chí Trần Sỹ Thanh nêu rõ

Quy định cũng bổ sung hành vi “mua chuộc, đe dọa, trù dập, trả thù người khiếu nại, tố cáo…” để bao quát đầy đủ hơn, đồng thời mở rộng phạm vi bảo vệ, không chỉ đối với “người tố cáo” như trước, mà còn bổ sung “người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, người thân của họ”. Việc bổ sung này để đồng bộ với Quy định số 231-QĐ/TW của Bộ Chính trị về bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, nhằm khuyến khích cán bộ, đảng viên dám đấu tranh, bảo vệ cái đúng.

Quang cảnh Hội nghị. Ảnh: quochoi.vn

Đối với nhóm các điều quy định về thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao gắn với đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Quy định bổ sung nội dung đảng viên không được làm “Thực hiện huy động, phân bổ, sử dụng nguồn lực thiếu minh bạch, không đúng với chủ trương, quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước” và đặc biệt là hành vi “Thiết kế tiêu chí, điều kiện mang tính riêng biệt nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân tiếp cận nguồn lực gây ra sự cạnh tranh bất bình đẳng”. Điều này nhằm kiểm soát các hành vi tiêu cực trong phân bổ nguồn lực của Nhà nước, đảm bảo các chủ trương, quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được thực hiện đúng, công khai, minh bạch, hiệu quả.

Bên cạnh đó, Quy định cũng bổ sung những hành vi phù hợp thực tiễn vận hành bộ máy hiện nay. Theo đó, đảng viên không được: “nhũng nhiễu, gây khó khăn trong giải quyết thủ tục hành chính”; “né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm, nói không đi đôi với làm, không làm, làm việc cầm chừng, chậm trễ trong tham mưu, đề xuất và thực hiện nhiệm vụ được giao”.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra, việc bổ sung các nội dung này nhằm khắc phục tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”, cán bộ né tránh, sợ trách nhiệm, không dám làm đang cản trở sự phát triển. Quy định mới đã quy định rõ đảng viên không được “Biết mà không báo cáo, không xử lý hoặc không chỉ đạo xử lý các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”; “Can thiệp, tác động hoặc để người thân thích, người khác lợi dụng chức vụ, quyền hạn, ảnh hưởng của mình để trục lợi…”.

Đáng chú ý, Quy định bổ sung một nội dung có tính chất kết hợp giữa hai mặt “xây và chống” rất quan trọng: vừa khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, nhưng đồng thời đảng viên không được “Lợi dụng cơ chế, chính sách thí điểm, đặc thù; chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung để thực hiện hoặc bao che hành vi vụ lợi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực…”. Đây là ranh giới rất quan trọng, thể hiện tư duy biện chứng của Đảng: khuyến khích đổi mới sáng tạo nhưng không dung túng cho việc lợi dụng danh nghĩa đổi mới sáng tạo để trục lợi.

Các đại biểu dự Hội nghị tại điểm cầu Trụ sở Kiểm toán nhà nước. Ảnh: M. Thúy

Một nội dung mới đáng chú ý khác là bổ sung hành vi có tính thời sự: “lợi dụng việc sắp xếp tổ chức bộ máy để bố trí người không đủ năng lực, uy tín vào vị trí có quyền phân bổ nguồn lực”. Trong bối cảnh cả nước đang thực hiện cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính, đây là quy định hết sức cần thiết và kịp thời để phòng ngừa, ngăn chặn nguy cơ lợi dụng quá trình sắp xếp nhằm “cài cắm” người thân tín, không đủ năng lực, uy tín vào những vị trí then chốt, có quyền phân bổ nguồn lực.

Ngoài ra, Quy định mới bổ sung một số nội dung đảng viên không được làm như “giải trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập có biến động không trung thực; “trốn thuế”, “lừa đảo” ; “tẩu tán tài sản, hợp thức hóa sai phạm”; “không chấp hành kết luận, quyết định của cơ quan có thẩm quyền” để phù hợp với các quy định của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; các quy định của Luật Tiết kiệm, chống lãng phí.

Đối với nhóm các điều quy định về giữ gìn phẩm chất, đạo đức, lối sống, Quy định mới bổ sung nội dung đảng viên không được “thờ ơ, vô cảm” với các hành vi sai trái trong xã hội; không được lợi dụng “cơ chế, chính sách dân tộc” để trục lợi cũng như “thực hiện hành vi trái đạo đức xã hội, vi phạm pháp luật”…

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra, Quy định về những điều đảng viên không được làm không chỉ là những giới hạn cần tuân thủ, mà trước hết là chuẩn mực để mỗi cán bộ, đảng viên tự soi, tự sửa, tự rèn luyện và tự hoàn thiện mình. Do đó, việc thực hiện nghiêm Quy định sẽ góp phần xây dựng Đảng ta thực sự trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chế độ - đồng chí Trần Sỹ Thanh khẳng định./.

PHÚ THÀNH