Nhiệt độ trung bình cả nước cao hơn bình thường, rét đậm rét hại vẫn có thể xảy ra trong tháng tới

Ba đợt không khí lạnh, rét đậm rét hại xảy ra trên diện rộng

Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo Khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, cho biết, trong thời kỳ từ ngày 21/12/2025 đến 20/01/2026, thời tiết trên phạm vi toàn quốc có nhiều điểm đáng chú ý, đặc biệt là các đợt không khí lạnh gây rét đậm, rét hại diện rộng ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, trong khi nhiệt độ trung bình toàn quốc vẫn phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm. Những xu thế này được dự báo tiếp tục chi phối thời tiết tháng tới, từ ngày 21/01 đến 20/02/2026

Trong tháng qua, đã ghi nhận ba đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến nước ta, xảy ra vào đêm 24/12, đêm 01/01 và ngày 05/01. Đáng chú ý, đợt không khí lạnh ngày 05/01/2026 gây gió mạnh cấp 7, giật cấp 8 tại trạm Bạch Long Vĩ, đồng thời gây rét đậm, rét hại diện rộng tại các tỉnh Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An trong các ngày từ 06 đến 09/01.

Dù nhiệt độ trung bình cao thì miền Bắc vẫn có khả năng xuất hiện nhiều đợt rét đậm rét hại.

Nhiệt độ thấp nhất trong đợt này phổ biến từ 8 đến 11 độ C, khu vực vùng núi từ 5 đến 7 độ C, riêng vùng núi cao có nơi xuống dưới 4 độ C. Hiện tượng sương muối và băng giá cũng đã xuất hiện tại một số khu vực vùng núi cao phía Bắc. Đặc biệt, tại một số trạm khí tượng, nhiệt độ thấp nhất ngày đã đạt và vượt giá trị lịch sử cùng kỳ được ghi nhận trong chuỗi số liệu quan trắc

Trong thời kỳ từ 21/12/2025 đến 20/01/2026, khu vực Bắc Bộ xuất hiện hai đợt mưa vào các ngày 02–06/01 và ngày 17/01. Khu vực Trung Bộ có một đợt mưa diện rộng từ ngày 02–06/01, ảnh hưởng đến các tỉnh từ Hà Tĩnh đến thành phố Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk, Khánh Hòa, với tổng lượng mưa phổ biến từ 15 đến 30 milimét, có nơi cao hơn.

Tại Nam Bộ, đã ghi nhận một đợt mưa trái mùa trong các ngày 06–07/01 tại khu vực miền Tây Nam Bộ, tuy nhiên lượng mưa không lớn. Trong một số đợt mưa nêu trên, lượng mưa ngày tại một số trạm đã vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ, cho thấy tính chất cực đoan cục bộ của thời tiết trong giai đoạn này

Tính chung cả nước, tổng lượng mưa trong tháng qua phổ biến xấp xỉ hoặc thấp hơn trung bình nhiều năm từ 10 đến 30 milimét. Riêng khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ có nơi thấp hơn từ 30 đến 50 milimét; một số trạm như Ba Tơ (Quảng Ngãi) và Nha Trang (Khánh Hòa) ghi nhận lượng mưa thấp hơn trung bình nhiều năm lần lượt 81 và 70 milimét. Ngược lại, tại thành phố Đà Nẵng, lượng mưa lại cao hơn trung bình từ 15 đến 30 milimét, riêng Tam Kỳ cao hơn tới 119 milimét

Nhiệt độ trung bình toàn quốc cao hơn trung bình nhiều năm

Ông Nguyễn Đức Hòa cho biết, mặc dù xuất hiện các đợt rét đậm, rét hại, nhiệt độ trung bình trong tháng qua trên phạm vi toàn quốc vẫn phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 đến 1 độ C. Riêng một số khu vực ở Bắc Bộ và dải Thanh Hóa – Hà Tĩnh, mức cao hơn đạt từ 1 đến 1,5 độ C, có nơi vượt cao hơn nữa.

Cùng với đó, tại một số trạm khí tượng, nhiệt độ cao nhất ngày cũng đã đạt và vượt giá trị lịch sử cùng kỳ, phản ánh sự gia tăng các cực trị nhiệt độ trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong thời kỳ từ 21/01 đến 20/02/2026, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định nhiệt độ trung bình tại khu vực Bắc Bộ và dải Thanh Hóa – Huế tiếp tục cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 đến 1 độ C, có nơi trên 1,5 độ C. Các khu vực còn lại phổ biến xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Về lượng mưa, tổng lượng mưa trên hầu khắp cả nước trong thời kỳ dự báo phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm. Trong đó, khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa – Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ thấp hơn từ 5 đến 20 milimét; khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ phổ biến ít mưa.

Ít khả năng có bão, nhưng vẫn cần đề phòng rét đậm và thời tiết nguy hiểm

Trong tháng tới, trên khu vực Biển Đông ít có khả năng xuất hiện bão hoặc áp thấp nhiệt đới, thấp hơn mức trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, không khí lạnh vẫn có thể hoạt động, dù cường độ được dự báo yếu hơn bình thường, nhưng vẫn có khả năng gây ra các đợt rét đậm, rét hại ngắn ngày tại Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Nghệ An. Ở vùng núi cao phía Bắc, các đợt rét này có thể kèm theo sương muối và băng giá.

Ngoài ra, trong thời kỳ dự báo, khu vực từ Hà Tĩnh đến Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ có khả năng xuất hiện một số đợt mưa diện rộng. Trên phạm vi cả nước, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh vẫn có thể xảy ra, gây ảnh hưởng đến giao thông, sản xuất và đời sống dân sinh

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia khuyến cáo, trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến thời tiết, khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp và khó lường, các địa phương và người dân cần thường xuyên cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, đặc biệt là các bản tin ngắn hạn từ 1 đến 3 ngày.

Việc chủ động tích hợp thông tin dự báo vào các kế hoạch sản xuất, hoạt động trên biển, cũng như phương án phòng chống rét, ứng phó thiên tai sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại, bảo đảm an toàn cho sản xuất và đời sống dân sinh trong thời gian tới.

Tô Hội