Nhiếp ảnh tôn vinh sắc màu văn hóa các dân tộc

Triển lãm được tổ chức nhân kỷ niệm 73 năm Ngày truyền thống Nhiếp ảnh Việt Nam (15/3/1953 - 15/3/2026), khẳng định vai trò người cầm máy phản ánh sinh động nét đẹp của 54 dân tộc sinh sống trên mọi miền đất nước.

Tác phẩm Lễ hội bỏ mả của đồng bào Bana (tác giả Nguyễn Ngọc Sơn). Ảnh: NVCC

Từ 3.179 tác phẩm của 410 tác giả trong cả nước gửi về tham gia dự thi, Ban tổ chức đã chọn ra 177 tác phẩm xuất sắc trưng bày tại triển lãm. Tại đây, “nghệ thuật của khoảnh khắc” đã phô diễn đặc trưng và vẻ đẹp của trang phục, trang sức của từng dân tộc; các hoạt động văn hóa tâm linh, lễ hội dân gian; phong tục tập quán, các làng nghề truyền thống và kiến trúc nhà ở; chân dung, mang đậm nét văn hóa vùng miền...

Tham dự triển lãm, Gia Lai có 11 tác phẩm của 8 tác giả được chọn trưng bày: Những nụ cười (Phạm Dực); Tu lu - trò chơi dân gian của người Mông (Nguyễn Xuân Tuyến); Sắc phục truyền thống của đồng bào Bana, Lễ hội bỏ mả của đồng bào Bana, Tạo sợi vải (Nguyễn Ngọc Sơn); Tiếng Cơ Tu (Trần Quang Hồng); Lấy nước vào nương rẫy bằng guồng tre, Nghề làm hương của người Tày - Cao Bằng (Đỗ Văn Đông); Nghệ nhân ưu tú Rơ Châm Tih chơi đàn Klek Klok (Huỳnh Bá Tính); Nhảy dây (Trần Hữu Hòa); Cụ già Brâu (Nguyễn Văn Tuấn).

Là tác giả Gia Lai có nhiều ảnh góp mặt vào triển lãm nhất với 3 tác phẩm, nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) Nguyễn Ngọc Sơn - Phó Chi hội trưởng Chi hội NSNA Việt Nam tỉnh Gia Lai - cho biết: “Tôi từng chụp rất nhiều ảnh về các dân tộc trên cả nước với những sắc màu văn hóa riêng biệt, trong đó tôi đặc biệt yêu thích văn hóa cũng như màu sắc, hoa văn thổ cẩm của dân tộc Bana”.

Đây là điều không khó lý giải đối với một tay máy lặn lội trên vùng đất Tây Nguyên nhiều hơn bất cứ đâu, và dành tình yêu sâu sắc cho văn hóa, con người nơi đây. NSNA Nguyễn Ngọc Sơn chia sẻ thêm, trong số 3 tác phẩm trên, ông tâm đắc nhất với bức Lễ hội bỏ mả của đồng bào Bana chụp tại làng Bôn (xã Kbang) bởi giờ đây những lễ hội đậm đặc bản sắc như vậy ngày càng vắng bóng.

Tác phẩm Nghệ nhân ưu tú Rơ Châm Tih chơi đàn klek klok (tác giả Huỳnh Bá Tính). Ảnh: NVCC

Còn tác giả Huỳnh Bá Tính, viên chức Bảo tàng Pleiku, bày tỏ niềm vinh dự khi tham gia triển lãm với tác phẩm chụp Nghệ nhân ưu tú Rơ Châm Tih (xã Ia Hrung) đang chơi đàn klek klok. Đây là chiếc đàn độc đáo gắn liền với sự sáng tạo riêng của nghệ nhân này.

Bức ảnh được đánh giá cao về mặt kỹ thuật khi bắt trọn sự chuyển động linh hoạt của đôi tay người nghệ sĩ của buôn làng, đồng thời góp phần bảo tồn và quảng bá bản sắc văn hóa dân tộc qua ống kính nhiếp ảnh. Đầu tháng 2-2026, vừa được kết nạp vào Chi hội Nhiếp ảnh (Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh), anh Tính cho biết đây là cú hích giúp anh thêm động lực sáng tác.

Với đam mê khám phá văn hóa dân tộc các vùng miền, nhiều nhiếp ảnh gia trong tỉnh cũng đã ghi dấu ấn bằng các tác phẩm ghi lại nét đẹp văn hóa, con người phía Bắc. Có mặt tại một hội xuân của đồng bào dân tộc Mông ở bản Phiêng Cành (Mộc Châu, Sơn La) cách đây vài năm, NSNA Nguyễn Xuân Tuyến - Chi hội trưởng Chi hội NSNA Việt Nam tỉnh, đã “săn” được bức ảnh một nhóm thanh thiếu niên say sưa chơi trò tu lu, một trò chơi dân gian hấp dẫn, gần giống trò con quay nhưng độ khó cao hơn.

Tác phẩm Tu lu - trò chơi dân gian của người Mông (tác giả Nguyễn Xuân Tuyến). Ảnh: NVCC

NSNA Nguyễn Xuân Tuyến cho hay: “Tôi bị thu hút mạnh mẽ bởi văn hóa của đồng bào dân tộc Mông nơi đây thông qua trang phục, trò chơi ngày Tết… Em nào cũng mặc áo mẹ dệt, mẹ may, rất đẹp mắt và đậm đà bản sắc”. Tác phẩm của ông được chọn trưng bày tại triển lãm “Sắc màu các dân tộc Việt Nam” đã khẳng định: Biên độ sáng tạo của người NSNA không bị bó hẹp trong phạm vi vùng đất mình đang sống, mà có thể mở ra ở bất cứ nơi nào cái đẹp hiện hữu.

Trong 2 tác phẩm của NSNA Đỗ Văn Đông cũng là góc nhìn khám phá đầy hứng thú về thiên nhiên phía Bắc với những chiếc guồng khổng lồ đưa nước từ suối lên ruộng cao; hay vẻ đẹp của đồng bào Tày ở Cao Bằng trong lao động thường nhật, với sức hút từ nghề truyền thống.

Bằng cách đó, mỗi cú bấm máy không chỉ thỏa mãn đam mê dành cho nghệ thuật mà còn phản ánh sinh động, đầy trách nhiệm về sự thống nhất trong đa dạng của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

PHƯƠNG DUYÊN