Nhật Bản: Từ 'ngựa ô' đến ứng viên vô địch World Cup 2026

Rạng sáng 29-3 và 1-4-2026, tuyển Nhật Bản lần lượt đá bại tuyển Scotland tại Hampden Park và Anh ngay tại Wembley với cùng tỷ số 1-0. Hai chiến thắng trên đất châu Âu không đơn thuần là kết quả giao hữu, mà là thông điệp.

Nhật Bản - mọi ánh nhìn đã thay đổi

Nhật Bản của năm 2026 đang kể một câu chuyện khác, câu chuyện của một đội tuyển châu Á đủ bản lĩnh để nhìn thẳng vào cúp vàng thế giới, và tin rằng nó thuộc về mình.

Nhật Bản không còn là hiện tượng

Sau World Cup 2022 đầy chấn động, tuyển Nhật Bản không còn giấu tham vọng. Từ năm 2023, họ đã công khai mục tiêu vô địch World Cup 2026. Rồi những chiến thắng mới nhất trước hai đội tuyển quốc gia Scotland và Anh, chính là lời khẳng định: "Samurai xanh" không đến World Cup 2026 để dừng lại ở vòng bảng hay 1/8!

Ngay từ năm 2023, HLV Hajime Moriyasu nay vẫn là HLV đội tuyển Nhật Bản đã nhắc đến mục tiêu vô địch World Cup 2026. Đến năm 2025, Liên đoàn bóng đá Nhật Bản chính thức nâng tham vọng: hoặc vô địch thế giới 2026, hoặc vươn lên số 1 FIFA.

Những phát biểu ấy từng bị xem là quá tầm. Nhưng hiện tại, khi Nhật Bản liên tiếp quật ngã các đội tuyển hàng đầu châu Âu cũng như Nam Mỹ, mọi ánh nhìn đã thay đổi.

Tiêu chuẩn châu Âu - bản sắc Nhật Bản

Sức mạnh lớn nhất của Nhật Bản nằm ở chất lượng đội hình. Thủ quân Wataru Endo (Liverpool), Kaoru Mitoma (Brighton), Takehiro Tomiyasu (từng khoác áo Arsenal) tung hoành ở Premier League; Takefusa Kubo (Real Sociedad) lung linh ở La Liga; hay Bundesliga (Đức), Serie A (Ý) với Ritsu Doan (Eintracht Frankfurt), Hiroki Ito (Bayern Munich), Zion Suzuki (Parma)… tất cả đều đang thi đấu và tỏa sáng tại những giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu.

Cầu thủ Nhật Bản là những người định đoạt trận đấu tại các CLB hàng đầu

Điểm khác biệt của thế hệ này là họ không còn là những cầu thủ xuất khẩu để học hỏi. Họ là trụ cột, là những người định đoạt trận đấu tại các CLB hàng đầu. Chính môi trường khắc nghiệt ấy đã tạo nên một tập thể mang tiêu chuẩn châu Âu, nhưng giữ trọn bản sắc Nhật Bản.

Người Nhật tự tin đây là thế hệ hoàn thiện nhất. Một tập thể đủ chiều sâu, đủ bản lĩnh để đi hết hành trình World Cup. Không chỉ mạnh ở đội hình chính, Nhật Bản còn sở hữu chiều sâu hiếm thấy. HLV Moriyasu từng nhấn mạnh, để đi hết hành trình World Cup, cần ít nhất hai đội hình ngang tầm, và Nhật Bản hiện đã có điều đó.

Nếu cần một bằng chứng rõ ràng nhất cho tham vọng vô địch, đó chính là phong độ của Nhật Bản trong nhiều năm qua.

Kể từ năm 2019 đến nay, "Samurai xanh" gần như không thua khi đối đầu các đội tuyển quốc gia châu Âu, một thành tích cực kỳ hiếm với một đại diện châu Á. Trong chuỗi trận đó, họ không chỉ thắng cả hai trận trước đội tuyển Đức, quốc gia từng 4 lần vô địch World Cup với tỷ số 4-1 và 2-1, mà họ còn thắng đội tuyển Anh, á quân EURO 2024 với kết quả 1-0. Vượt lên trên tất cả là họ còn thể hiện sự ổn định đáng kinh ngạc trước những đối thủ mạnh thuộc nhóm tinh hoa của bóng đá thế giới.

Không dừng lại ở châu Âu, Nhật Bản còn đánh bại cả các đại diện Nam Mỹ và châu Phi như thắng Brazil 3-2, đội bóng từng năm lần vô địch World Cup, hay đội tuyển Ghana. Những chiến thắng này cho thấy Nhật Bản không còn kỵ rơ bất kỳ trường phái bóng đá nào.

Từ một đội bóng thiên về kỷ luật và phòng ngự phản công, Nhật Bản giờ đây có thể kiểm soát trận đấu, chủ động áp đặt lối chơi và kết liễu đối thủ. Đây là bước ngoặt, biến họ từ người gây bất ngờ thành một hệ thống hoàn chỉnh, có khả năng chơi ngang cơ với mọi trường phái.

Dù vậy, vẫn còn một giới hạn chưa được phá vỡ: bản lĩnh ở những trận knock-out tại World Cup. Nhật Bản chưa từng vượt qua tứ kết, và đó là ranh giới tâm lý mà họ buộc phải bước qua nếu muốn trở thành nhà vô địch thực sự.

Từ giảng đường đến sân cỏ

Thành công của Nhật Bản không đến từ may mắn. Nó bắt nguồn từ hệ thống đào tạo bài bản, nơi thể thao học đường đóng vai trò cốt lõi.

Hơn một nửa cầu thủ J-League từng học đại học. Trường hợp của Mitoma là minh chứng điển hình: anh từng từ chối thi đấu chuyên nghiệp để hoàn thành việc học tại Đại học Tsukuba, thậm chí bảo vệ luận văn về kỹ năng dẫn bóng trước khi ký hợp đồng thi đấu chuyên nghiệp rồi tỏa sáng trên sân cỏ.

Junya Ito ghi bàn thắng duy nhất cho Nhật Bản trong trận thắng Scotland. (Ảnh: PA)

Đó không chỉ là câu chuyện cá nhân, mà là triết lý. Bóng đá Nhật Bản được xây dựng trên sự kết hợp giữa trí tuệ, kỷ luật và tư duy chiến thuật. Điều này tạo nên một tập thể không chỉ mạnh về thể chất, mà còn vượt trội về cách đọc trận đấu, yếu tố thường quyết định thành bại ở những sân chơi lớn.

Kể từ lần đầu dự World Cup năm 1998, Nhật Bản chưa từng vắng mặt. Nhưng họ cũng chưa từng vượt qua vòng 1/8, một rào cản kéo dài suốt nhiều thế hệ. World Cup 2022 là bước ngoặt. Họ đánh bại Đức và Tây Ban Nha để đứng đầu bảng, trước khi dừng bước trước Croatia trên chấm luân lưu. Thất bại ấy không làm họ chùn bước, mà trở thành nền tảng cho tham vọng lớn hơn.

Truyền thông quốc tế đã bắt đầu thay đổi cách nhìn. Một nhận định từ ESPN cho rằng: "Nhật Bản có thể không sở hữu một siêu sao kiểu Kylian Mbappé, nhưng họ có sự cân bằng, thứ mà nhiều đội tuyển lớn thiếu. Họ phòng ngự như một khối, tấn công như một hệ thống".

Đó chính là dáng dấp của một nhà vô địch.

Hoàng Tú