Nhật Bản lần đầu trang bị tên lửa hành trình cho chiến hạm: Chuyển từ phòng thủ sang tấn công?

Tàu khu trục lớp Kongo và một vụ phóng tên lửa Tomahawk. Ảnh: MW.

Bộ Quốc phòng Nhật Bản thông báo rằng tàu khu trục JS Chokai đã hoàn tất huấn luyện thủy thủ đoàn và cải tiến kỹ thuật để có thể sử dụng tên lửa hành trình tấn công mặt đất RGM-109 Tomahawk do Mỹ cung cấp, qua đó trở thành tàu khu trục đầu tiên của Nhật từng sở hữu năng lực tấn công bằng tên lửa hành trình.

Chokai là một trong bốn tàu khu trục lớp Kongo đang phục vụ, được đóng trong giai đoạn 1990–1998, có nhiều điểm tương đồng với lớp Arleigh Burke của Hải quân Mỹ, vốn cũng bắt đầu biên chế trong cùng thời kỳ. Với lượng giãn nước khoảng 9.500 tấn, mỗi tàu được trang bị 90 ống phóng thẳng đứng, tương tự các biến thể đầu của lớp Arleigh Burke, trước đây chỉ dùng để triển khai tên lửa phòng không và chống ngầm.

Tàu khu trục lớp Kongo của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản. Ảnh: MW.

Mặc dù Mỹ và Australia đã tích hợp tên lửa Tomahawk lên các tàu khu trục Aegis từ nhiều thập kỷ trước, và Hàn Quốc cũng triển khai các loại tên lửa hành trình nội địa, học thuyết quân sự của Nhật Bản lâu nay vẫn tập trung vào vai trò chống ngầm, phòng không và phòng thủ tên lửa, thay vì tấn công mục tiêu trên bộ.

Tuy nhiên, điều này đã thay đổi nhanh chóng từ cuối những năm 2010, khi Tokyo bắt đầu mua sắm các hệ thống tối ưu cho tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương.

Các hệ thống đó bao gồm nhiều loại tên lửa hành trình phóng từ mặt đất và trên không, như JASSM-ER, cùng với tiêm kích tàng hình F-35 Lightning II được tối ưu cho nhiệm vụ đột kích tấn công. Tuy vậy, kế hoạch chuyển đổi hạm đội tàu khu trục sang sử dụng tên lửa hành trình có thể đối mặt với trở ngại lớn, khi kho dự trữ Tomahawk của Hải quân Mỹ bị suy giảm nghiêm trọng sau các chiến dịch quân sự với Iran kể từ ngày 28/2, làm dấy lên khả năng việc bàn giao cho Nhật sẽ bị trì hoãn đáng kể.

Vụ phóng tên lửa hành trình Tomahawk của Hải quân Mỹ trong khuôn khổ chiến dịch nhằm vào Iran đang diễn ra. Ảnh: MW.

Việc Nhật Bản chuyển hướng sang xây dựng năng lực tấn công đã gây tranh cãi lớn trong nước, do Hiến pháp hòa bình của quốc gia này vốn hạn chế vai trò quân sự. Tuy nhiên, động thái này lại nhận được sự ủng hộ đáng kể từ phương Tây, trong bối cảnh Tokyo được xem là trụ cột trong việc duy trì trật tự khu vực Đông Á và kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc.

Việc nâng cấp tàu Chokai diễn ra sau khi Nhật đặt mua 400 tên lửa Tomahawk vào năm 2024, bao gồm 200 tên lửa Block IV và 200 tên lửa Block V. Biến thể Block IV có liên kết dữ liệu cho phép thay đổi đường bay hoặc mục tiêu trong khi đang hoạt động, trong khi Block V – đắt hơn – được nâng cấp về khả năng liên lạc và dẫn đường.

Các tên lửa này có tầm bắn khoảng 1.000 km và được kỳ vọng sẽ tạo ra bước nhảy vọt cho năng lực trinh sát – tấn công của Nhật Bản. Tuy nhiên, tốc độ cận âm và thiếu khả năng tàng hình cũng khiến chúng dễ bị đánh chặn trong môi trường tác chiến hiện đại.

Theo MW

Huyền Chi