Nhật Bản coi trọng phát triển quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với Việt Nam

Điều khiển dây chuyền tự động sản xuất pin năng lượng tại một doanh nghiệp 100% vốn Nhật Bản tại Phú Thọ. (Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN)

Trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực châu Á-Thái Bình Dương diễn biến phức tạp, việc phát triển mối quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa Nhật Bản và Việt Nam vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới ngày càng trở nên quan trọng.

Đây là nhận định được bà Kanikawa Wakana, Bí thư thứ nhất, Giám đốc Trung tâm Thông tin và Văn hóa thuộc Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam đưa ra mới đây về chính sách đối ngoại của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, trong đó tập trung vào mối quan hệ Nhật Bản-Việt Nam.

Theo bà Kanikawa, tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, Việt Nam nhấn mạnh tinh thần “tự chủ chiến lược” trong đối ngoại và thúc đẩy hội nhập quốc tế sâu rộng.

Với vai trò Chủ tịch Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hội nghị kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), cũng như là nước chủ nhà Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) trong năm tới, Việt Nam đang nâng cao sự hiện diện trên trường quốc tế. Nhật Bản cam kết ủng hộ Việt Nam trong việc đảm bảo hòa bình, ổn định và thịnh vượng cho cộng đồng quốc tế.

Về an ninh, hai bên đã tổ chức Đối thoại 2+2 Ngoại giao-Quốc phòng cấp Thứ trưởng lần đầu tiên tại Tokyo vào cuối năm ngoái. Cùng thời điểm đó, Tàu 015-Trần Hưng Đạo (Lữ đoàn 162, Vùng 4 Hải quân) cùng đoàn công tác Hải quân nhân dân Việt Nam đã thăm Nhật Bản.

Tháng Ba năm nay, tàu khu trục Onami của Lực lượng Phòng vệ biển Nhật Bản cũng đã cập cảng Vũng Tàu và dự kiến tàu khu trục Asahi sẽ thăm thiện chí cảng Đà Nẵng trong tháng này. Điều này cho thấy hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực ngoại giao và an ninh đang ngày càng tăng cường.

Về kinh tế, quan hệ hợp tác dựa trên Đối tác Chiến lược Toàn diện (CSP) tiếp tục phát triển vững chắc. Năm 2025, đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 3,1 tỷ USD, tăng 20% so với năm trước, đưa tổng vốn đầu tư tích lũy lên 80 tỷ USD. Kim ngạch thương mại song phương trong thập kỷ qua tăng 1,8 lần, đạt quy mô khoảng 50 tỷ USD mỗi năm.

Bà Kanikawa đánh giá dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, các cải cách từng bước đi vào thực thi và môi trường đầu tư tiếp tục được cải thiện, qua đó ngày càng mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam.

Theo bà, để đạt tăng trưởng hai con số trong những năm tới, Việt Nam xác định các lĩnh vực trọng điểm gồm bán dẫn, chuyển đổi số (DX), chuyển đổi xanh (GX) và phòng chống thiên tai. Những lĩnh vực này được kỳ vọng sẽ trở thành trụ cột mới trong hợp tác song phương.

Trong lĩnh vực bán dẫn, Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo 500 nghiên cứu sinh tiến sĩ đến năm 2030. Nhật Bản cam kết tiếp nhận khoảng 250 người trong số này thông qua các chương trình nghiên cứu chung quốc tế.

Các dự án nghiên cứu hợp tác giữa các trường đại học Việt Nam-Nhật Bản đã bắt đầu, với 5 đề tài được thông qua trong đợt đầu tiên, dự kiến tiếp nhận 63 nghiên cứu sinh.

Tại trường Đại học Việt Nhật (VJU), hiện có 106 sinh viên theo học chương trình Công nghệ Chip bán dẫn, bắt đầu từ tháng 10/2025.

Trong bối cảnh tình hình tại Trung Đông căng thẳng gần đây, năng lượng sạch trở nên thiết yếu. Bà Kanikawa cho rằng nguồn vốn cùng công nghệ của Nhật Bản có thể được tận dụng hiệu quả.

Trong khuôn khổ sáng kiến “Cộng đồng châu Á phát thải ròng bằng 0” (AZEC) do Nhật Bản đề xuất, hai nước đã nhất trí thực hiện khoảng 15 dự án đầu tư với tổng trị giá khoảng 20 tỷ USD dưới hình thức thí điểm, bao gồm năng lượng tái tạo như điện gió ngoài khơi và nhiệt điện khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG).

Bà Kanikawa nhấn mạnh đây là những dự án hết sức quan trọng đối với cả hai bên./.

(TTXVN/Vietnam+)