Nhập siêu tiến sát mốc 17 tỷ USD sau nửa đầu năm 2026

Trong nửa đầu tháng 6 (từ ngày 1-15/6), tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt khoảng 51,18 tỷ USD. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 24,21 tỷ USD, trong khi nhập khẩu lên tới 26,98 tỷ USD, khiến cán cân thương mại thâm hụt khoảng 2,77 tỷ USD.

Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/6, tổng trị giá xuất nhập khẩu của cả nước đạt 496,65 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu đạt 239,93 tỷ USD, còn nhập khẩu đạt 256,72 tỷ USD, đưa mức nhập siêu lên khoảng 16,8 tỷ USD.

Diễn biến này cho thấy nhập khẩu tiếp tục tăng nhanh hơn xuất khẩu, khiến cán cân thương mại chuyển sang trạng thái thâm hụt sau thời gian dài duy trì xuất siêu.

Trong cơ cấu hàng hóa xuất khẩu, nhóm điện tử và công nghiệp chế biến vẫn giữ vai trò chủ lực.

Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tiếp tục dẫn đầu với kim ngạch khoảng 7,31 tỷ USD trong kỳ đầu tháng 6, tăng hơn 21% so với kỳ trước. Điện thoại và linh kiện đạt 2,64 tỷ USD, tăng trên 21%, trong khi máy móc, thiết bị và phụ tùng đạt khoảng 2,89 tỷ USD, tăng hơn 12%.

Các nhóm hàng như dây điện, cáp điện, hàng điện gia dụng, dệt may và giày dép cũng duy trì mức tăng trưởng tích cực, góp phần giữ ổn định hoạt động xuất khẩu.

Ảnh minh họa

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu vẫn tập trung chủ yếu vào nhóm máy móc, thiết bị và nguyên liệu đầu vào.

Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện là nhóm hàng nhập khẩu lớn nhất với kim ngạch khoảng 10,8 tỷ USD trong nửa đầu tháng 6. Tiếp theo là máy móc, thiết bị, điện thoại và linh kiện cùng nhiều loại nguyên liệu phục vụ sản xuất công nghiệp.

Một số mặt hàng ghi nhận mức tăng đáng kể so với kỳ trước như xăng dầu tăng gần 59%, khí hóa lỏng tăng khoảng 89% và ngô nhập khẩu cũng tăng mạnh để đáp ứng nhu cầu sản xuất thức ăn chăn nuôi và chế biến.

Theo đánh giá của các chuyên gia, việc doanh nghiệp tăng nhập khẩu nguyên liệu phản ánh sự chuẩn bị cho các đơn hàng sản xuất và xuất khẩu trong nửa cuối năm.

Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động ngoại thương.

Trong kỳ đầu tháng 6, khu vực FDI đạt kim ngạch xuất khẩu khoảng 19,54 tỷ USD, tăng hơn 16% so với kỳ trước. Ở chiều nhập khẩu, khối này đạt khoảng 19,79 tỷ USD, chiếm hơn 73% tổng kim ngạch nhập khẩu của cả nước.

Theo giới phân tích, đặc điểm của khu vực FDI là nhập khẩu lượng lớn linh kiện, nguyên liệu để phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu. Vì vậy, nhập khẩu tăng cao trong giai đoạn này được xem là diễn biến phù hợp với chu kỳ sản xuất của nhiều ngành công nghiệp.

Việc nhập siêu gia tăng có thể tạo sức ép nhất định lên thị trường ngoại hối và tỷ giá khi nhu cầu thanh toán bằng USD cho hoạt động nhập khẩu tăng lên.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng phần lớn hàng hóa nhập khẩu hiện nay là tư liệu sản xuất. Nếu hoạt động sản xuất và xuất khẩu tiếp tục thuận lợi trong những tháng cuối năm, lượng nguyên liệu nhập khẩu sẽ được chuyển hóa thành hàng xuất khẩu, góp phần cải thiện cán cân thương mại.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, diễn biến xuất nhập khẩu của Việt Nam sẽ tiếp tục phụ thuộc vào nhu cầu của các thị trường lớn cũng như khả năng duy trì chuỗi cung ứng và đơn hàng xuất khẩu trong thời gian tới.

Nguyễn Tùng