Nhân viên OpenAI, Google phản đối Bộ Quốc phòng Mỹ dùng AI cho vũ khí giết người tự động

Ngày càng có nhiều nhân viên hiện tại và cựu nhân viên OpenAI lẫn Google đã ký một bản kiến nghị chung phản đối việc sử dụng các công cụ AI của hai công ty này cho hoạt động giám sát hàng loạt và các loại vũ khí có thể giết người mà không có sự giám sát của con người.

Bản kiến nghị trực tuyến có tiêu đề We Will Not Be Divided (Chúng ta sẽ không bị chia rẽ), kêu gọi các nhân viên hiện tại và cựu nhân viên của OpenAI lẫn Google phản đối những gì họ cho là hướng triển khai AI nguy hiểm. Những người ký tên phải được xác minh và có thể chọn ẩn danh.

Tính đến ngày 27.2, hơn 220 nhân viên từ Google và OpenAI đã ký vào bản kiến nghị, gồm 176 người từ gã khổng lồ tìm kiếm Mỹ và 47 người từ công ty khởi nghiệp AI đứng sau ChatGPT.

Google có khoảng 187.000 nhân viên trên toàn cầu tính đến giữa năm 2025. Trong khi đó, OpenAI có số lượng nhân viên lên tới hàng nghìn người.

Bản kiến nghị cho biết Bộ Quốc phòng Mỹ đang đe dọa viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng để buộc Anthropic cung cấp các mô hình AI của mình cho quân đội và “điều chỉnh chúng theo nhu cầu quân sự”, đồng thời có thể gắn nhãn công ty là “rủi ro chuỗi cung ứng” nếu từ chối.

“Bộ Quốc phòng Mỹ đang đàm phán với Google và OpenAI để cố gắng khiến họ đồng ý với những điều mà Anthropic đã từ chối”, theo bản kiến nghị.

“Họ đang cố gây chia rẽ giữa các công ty bằng cách khiến mỗi bên lo sợ rằng bên còn lại sẽ nhượng bộ trước. Chiến lược đó chỉ hiệu quả nếu không ai trong chúng ta biết lập trường của người khác. Lá thư này nhằm tạo ra sự hiểu biết chung và đoàn kết trước áp lực từ Bộ Quốc phòng Mỹ.

Chúng tôi hy vọng các lãnh đạo sẽ gạt bỏ khác biệt và đứng cùng nhau để tiếp tục từ chối các yêu cầu hiện tại của Bộ Quốc phòng Mỹ về việc cho phép sử dụng các mô hình của chúng ta cho giám sát hàng loạt trong nước và giết người tự động mà không có sự giám sát của con người”, trích nội dung bản kiến nghị.

Nhiều nhân viên OpenAI và Google ký vào bản kiến nghị phản đối việc dùng các công cụ AI của hai công ty này cho mục đích giám sát hàng loạt hoặc chế tạo vũ khí có thể giết người tự động - Ảnh: Getty Images

Bản kiến nghị xuất hiện sau khi trang Axios đưa tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã đặt thời hạn cho Dario Amodei (Giám đốc điều hành Anthropic) phải cung cấp cho quân đội Mỹ quyền truy cập rộng rãi vào mô hình AI Claude của công ty này, đồng thời cảnh báo về những hậu quả tiềm tàng nếu từ chối.

"Lý do duy nhất chúng tôi vẫn đang đàm phán với những người này là vì chúng tôi cần họ và cần ngay lập tức. Vấn đề với những người này là họ quá giỏi", một quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ nói với Axios.

Trong chuyến thăm công ty hàng không vũ trụ SpaceX của Elon Musk vào tháng 1, Pete Hegseth mô tả việc phát triển AI là “cuộc chạy đua vũ trang thời chiến” và kêu gọi đẩy nhanh việc triển khai các mô hình tiên tiến nhất cho mục đích quân sự.

“Chúng tôi sẽ không sử dụng các mô hình AI không cho phép bạn tiến hành chiến tranh”, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nhấn mạnh.

Dario Amodei: Những lời đe dọa từ Bộ Quốc phòng Mỹ không làm thay đổi lập trường của chúng tôi

Hôm 26.2, Anthropic cho biết trong một bài đăng trên blog rằng công ty sẽ không cho phép công nghệ của mình được sử dụng để giám sát người Mỹ trên quy mô lớn hoặc vận hành các loại vũ khí hoạt động mà không có sự giám sát của con người.

Dario Amodei nói Anthropic không thể cho phép Bộ Quốc phòng Mỹ sử dụng các mô hình AI của mình trong tất cả trường hợp sử dụng hợp pháp mà không có bất kỳ hạn chế nào, đồng thời tuyên bố những lời đe dọa của cơ quan này không làm thay đổi lập trường của công ty.

Anthropic đã tham gia vào các cuộc đàm phán căng thẳng với Bộ Quốc phòng Mỹ những tuần gần đây và nói các cuộc thảo luận đó vẫn đang tiếp diễn.

“Bộ Quốc phòng có quyền lựa chọn các nhà thầu phù hợp nhất với tầm nhìn của họ, nhưng xét đến giá trị đáng kể mà công nghệ của Anthropic mang lại cho lực lượng vũ trang của chúng ta, chúng tôi hy vọng họ sẽ xem xét lại”, Dario Amodei tuyên bố.

Dario Amodei không thay đổi lập trường bất chấp lời đe dọa từ Bộ Quốc phòng Mỹ - Ảnh: Getty Images

Pete Hegseth đã gặp Dario Amodei tại Lầu Năm Góc hôm 24.2 và cho Anthropic thời hạn đến tối 27.2 để đồng ý với các yêu cầu của Bộ Quốc phòng Mỹ. Theo một quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc, Bộ Quốc phòng Mỹ đã gửi cho Anthropic “lời đề nghị cuối cùng và dứt khoát” vào tối 25.2.

Sean Parnell, phát ngôn viên chính của Lầu Năm Góc, hôm 26.2 cho biết Bộ Quốc phòng Mỹ không có ý định sử dụng các mô hình của Anthropic cho vũ khí hoàn toàn tự động hoặc để tiến hành giám sát hàng loạt người dân Mỹ, đồng thời lưu ý rằng những hành vi này là bất hợp pháp. Ông nhấn mạnh rằng cơ quan này muốn Anthropic đồng ý cho phép các mô hình của họ được sử dụng cho “mọi mục đích hợp pháp”.

“Đây là một yêu cầu đơn giản và hợp lý, nhằm ngăn Anthropic gây nguy hiểm cho các hoạt động quân sự quan trọng và có thể đặt các binh sĩ của chúng ta vào tình thế rủi ro. Chúng tôi sẽ không để bất kỳ công ty nào quyết định các điều kiện liên quan đến cách chúng tôi đưa ra các quyết định tác chiến”, Sean Parnell viết trên X hôm 26.2.

Anthropic đã ký một hợp đồng trị giá 200 triệu USD với Bộ Quốc phòng Mỹ vào tháng 7.2025 và đây là công ty AI đầu tiên tích hợp các mô hình của mình vào quy trình nhiệm vụ trên các mạng lưới mật.

Các đối thủ của Anthropic như OpenAI, Google và xAI cũng được Bộ Quốc phòng Mỹ trao các hợp đồng trị giá lên tới 200 triệu USD vào năm ngoái. OpenAI, Google và xAI đã đồng ý cho phép Bộ Quốc phòng Mỹ sử dụng các mô hình AI của họ cho mọi mục đích hợp pháp trong các hệ thống quân sự không mật. Tuần này, xAI cũng đồng ý cho phép các mô hình Grok của mình được sử dụng trong các môi trường mật.

“Anthropic rất mong muốn tiếp tục phục vụ Bộ Quốc phòng và các binh sĩ của chúng ta, với hai biện pháp bảo vệ mà chúng tôi đã yêu cầu. Nếu Bộ quyết định chấm dứt hợp tác với Anthropic, chúng tôi sẽ hỗ trợ để đảm bảo quá trình chuyển đổi sang nhà cung cấp khác diễn ra suôn sẻ, tránh làm gián đoạn các kế hoạch quân sự, hoạt động tác chiến hoặc các nhiệm vụ quan trọng khác”, Dario Amodei nhấn mạnh.

“Một tình huống chưa từng có tiền lệ”

Các chuyên gia nói với trang Insider rằng việc đe dọa sử dụng các quyền khẩn cấp vì an ninh quốc gia để gây áp lực lên một công ty AI tư nhân là cách tiếp cận mới và chưa từng xảy ra.

“Chúng ta hoàn toàn đang ở trong một tình huống chưa từng có tiền lệ. Rủi ro với Anthropic là gì? Ý tôi là Anthropic có thể bị quốc hữu hóa một phần, hoặc có thể bị đẩy ra khỏi thị trường. Mức độ rủi ro với họ là rất lớn”, Dean Ball, cựu cố vấn chính sách cấp cao tại Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng và hiện là thành viên của Foundation for American Innovation, nói với Insider.

Dean Ball cho biết sự việc này có thể gửi một tín hiệu rộng hơn tới toàn bộ ngành công nghệ rằng “hợp tác kinh doanh với chính phủ là cực kỳ nguy hiểm”.

“Đó là một rủi ro rất lớn”, ông nói thêm.

Foundation for American Innovation là tổ chức nghiên cứu chính sách công nghệ có trụ sở tại Mỹ, tập trung vào việc thúc đẩy đổi mới công nghệ, đồng thời bảo vệ lợi ích quốc gia. Tổ chức này nghiên cứu và đưa ra khuyến nghị về các lĩnh vực như AI, bán dẫn, an ninh quốc gia, cạnh tranh công nghệ với Trung Quốc và chính sách công nghiệp. Foundation for American Innovation thường đóng vai trò cầu nối giữa chính phủ, ngành công nghệ và giới học thuật, với mục tiêu giúp Mỹ duy trì vị thế dẫn đầu toàn cầu về công nghệ và đổi mới.

Sơn Vân