Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư: 'Đại biểu muốn làm tốt phải đi sát dân, lắng nghe đời sống'

Sáng 15-3, từ 7 giờ, hơn 5.000 khu vực bỏ phiếu trên địa bàn “siêu đô thị” TP.HCM đồng loạt mở cửa, đón cử tri đến thực hiện quyền bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Theo đó, toàn thành phố có gần 9,7 triệu cử tri tham gia bầu cử trong đợt này. Cùng với đông đảo người dân, nhiều lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các chức sắc tôn giáo cũng đến các điểm bỏ phiếu để thực hiện quyền, nghĩa vụ công dân.

Ghi nhận tại đơn vị bầu cử số 3, tổ bầu cử số 11, khu phố 15, phường Bình Thạnh, từ rất sớm đã có nhiều cử tri có mặt. Lúc 6 giờ 50, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư đến điểm bỏ phiếu để chuẩn bị thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư được lực lượng chức năng hỗ trợ vào điểm bầu cử. Ảnh: HẢI NHI

Nhân dịp này, phóng viên Báo Pháp Luật TP.HCM đã có cuộc trao đổi nhanh với nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư về ý nghĩa của ngày bầu cử cũng như những kỳ vọng của ông đối với các đại biểu được cử tri tín nhiệm bầu chọn.

Đi bầu cử là vinh dự lớn của mỗi công dân

.Thưa ông, với tư cách là người đã tham gia nhiều kỳ bầu cử từ những ngày đầu của nước, ông nhìn nhận như thế nào về ý nghĩa của việc đi bầu cử đối với mỗi công dân?

+ Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư: Tôi đi bầu cử lần đầu vào năm 1946, khi cả nước tổ chức bầu Quốc hội của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Từ đó đến nay, tôi đã trải qua nhiều kỳ bầu cử khác nhau và lần nào cũng cảm nhận rõ ý nghĩa của quyền công dân.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư tham dự buổi lễ khai mạc tại điểm bầu cử. Ảnh: HẢI NHI

Thời điểm đó, việc tổ chức bầu cử rất khác so với bây giờ. Khi ấy chưa có các tài liệu giới thiệu ứng cử viên như hiện nay. Thông tin về các ứng cử viên chủ yếu được đăng trên báo của địa phương rồi chuyển về các làng xã. Ở mỗi nơi, người ta thường tổ chức những buổi họp để đọc báo cho người dân nghe, giới thiệu tiểu sử và quá trình hoạt động của từng ứng cử viên.

Trong bối cảnh đất nước vừa giành được độc lập, điều kiện còn nhiều khó khăn, phần lớn người dân khi ấy chưa biết chữ. Vì vậy danh sách ứng cử viên thường được viết trên bảng để mọi người cùng xem; những người biết chữ sẽ đọc lại cho những người khác nghe để họ lựa chọn và bỏ phiếu.

Bí thư Đảng ủy phường Bình Thạnh Vũ Ngọc Tuất hỗ trợ nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư tại điểm bỏ phiếu. Ảnh: HẢI NHI

Dù điều kiện còn hạn chế, các cuộc bầu cử vẫn được tổ chức rất nghiêm túc và trang trọng. Người dân khi đó rất coi trọng quyền được lựa chọn người đại diện cho mình.

Vì vậy, tôi luôn xem việc đi bầu cử là một vinh dự lớn của công dân. Trong một quốc gia vận hành theo pháp quyền, mỗi người dân được cầm lá phiếu để lựa chọn những người đại diện cho mình tham gia vào công việc của đất nước. Hôm nay tôi có mặt khá sớm tại khu vực bỏ phiếu. Mỗi lần thực hiện quyền công dân như vậy tôi đều cảm thấy rất trân trọng.

Đại biểu muốn làm tốt phải đi sát dân, lắng nghe thực tế đời sống

.Với kinh nghiệm theo dõi nhiều nhiệm kỳ Quốc hội, ông cho rằng các đại biểu sau khi trúng cử cần làm gì để gắn bó hơn với người dân và đưa tiếng nói của cử tri vào chính sách?

+ Theo tôi, khi tham gia vào công việc của đất nước, các đại biểu trước hết phải xuất phát từ thực tiễn đời sống của người dân. Làm việc cho dân thì không thể chỉ dựa vào giấy tờ hay kiến thức sách vở, mà cần trực tiếp lắng nghe và quan sát những vấn đề đang diễn ra trong đời sống xã hội.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư cùng với thẻ cử tri của mình. Ảnh: HẢI NHI

Trong quá trình xây dựng chính sách, nếu thiếu sự khảo sát thực tế thì khi triển khai có thể phát sinh nhiều bất cập. Chẳng hạn, có những nơi việc hạ thấp mặt đường khiến nhà dân trở nên chênh vênh so với mặt đường mới. Những trường hợp như vậy cho thấy nếu không tìm hiểu kỹ đời sống của người dân thì các công trình hay chính sách khi thực hiện có thể gây ra những hệ quả không mong muốn.

Từ trải nghiệm qua nhiều nhiệm kỳ Quốc hội, tôi mong các vị ứng cử viên sau khi trúng cử sẽ thực sự đại diện cho tiếng nói của nhân dân khi tham gia vào công việc chung của đất nước. Muốn làm được điều đó, đại biểu cần thường xuyên tiếp xúc cử tri, lắng nghe ý kiến của người dân và nắm rõ những vấn đề đang diễn ra trong đời sống xã hội.

Đồng thời, đại biểu cũng cần tìm hiểu kỹ những vấn đề của địa phương mình để biết điều gì cần làm, điều gì cần điều chỉnh hoặc loại bỏ nhằm góp phần cải thiện đời sống xã hội. Chỉ khi xuất phát từ thực tế của người dân thì những quyết sách đưa ra mới thật sự phục vụ cho sự phát triển của đất nước.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư bỏ phiếu bầu cử. Ảnh: HẢI NHI

.Thưa ông, ở tuổi ngoài 100 nhưng ông vẫn miệt mài nghiên cứu và viết về lịch sử. Điều gì đã thôi thúc ông tiếp tục theo đuổi công việc này, và hiện nay ông còn quan tâm đến những hướng nghiên cứu nào?

+ Tôi luôn nghĩ rằng ngày nào còn đủ sức khỏe thì ngày đó tôi vẫn tiếp tục nghiên cứu và viết. Đối với tôi, lịch sử không chỉ là câu chuyện của quá khứ mà còn là nền tảng để một dân tộc hiểu về chính mình. Nếu một đất nước không hiểu, không gìn giữ lịch sử của mình thì rất khó để thế giới hiểu và tôn trọng.

Chính lịch sử đã giúp thế giới biết đến Việt Nam, biết đến hành trình tồn tại và những chặng đường đấu tranh của dân tộc. Nhờ đó mà bạn bè quốc tế hiểu hơn về con người và đất nước mình.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư được hỗ trợ lên xe về nhà sau khi hoàn thành bỏ phiếu bầu cử. Ảnh: HẢI NHI

Bên cạnh việc nghiên cứu lịch sử nói chung, tôi cũng đặc biệt quan tâm đến các địa danh và lịch sử của làng xã, địa phương. Nhiều nơi hiện nay, lớp trẻ không còn biết ngày xưa vùng đất mình đang sống từng có tên gọi gì, đã trải qua những biến đổi ra sao. Nếu những điều đó không được ghi chép lại thì theo thời gian sẽ dần bị lãng quên.

Vì vậy, trong khả năng của mình, tôi vẫn cố gắng tiếp tục nghiên cứu và viết, như một cách góp phần lưu giữ những giá trị lịch sử cho các thế hệ sau.

. Xin cảm ơn ông!

HẢI NHI