Nguy cơ xâm nhập mặn tăng cao ở Đồng bằng sông Cửu Long trong tháng 3

Thông tin mới nhất về tình hình hạn hán, xâm nhập mặn ở miền Tây

Tại họp báo thường kỳ tháng 2 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức sáng 11/3, ông Nguyễn Hồng Khanh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, cho biết từ nay đến hết tháng 5/2026, hiện tượng ENSO có khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính với xác suất khoảng 80 - 90%. Từ tháng 6 đến tháng 8/2026, ENSO nhiều khả năng tiếp tục duy trì trạng thái trung tính, song xác suất chuyển sang El Nino có xu hướng tăng dần, ở mức khoảng 35 - 45%.

Ông Nguyễn Hồng Khanh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi chia sẻ tại họp báo. Ảnh: N.H

Theo dự báo, lượng mưa và dòng chảy tại các khu vực phía Nam như Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long nhìn chung ở mức tương đương trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, do đang bước vào cao điểm mùa khô nên lượng mưa và dòng chảy vẫn ở mức thấp. Hiện nguồn nước trữ trong các hồ chứa thủy lợi và một số hồ thủy điện phục vụ sản xuất nông nghiệp đạt khoảng 70 - 80% dung tích thiết kế.

Trên cơ sở dự báo khí tượng thủy văn và lượng nước trữ, cơ quan chuyên môn nhận định nguy cơ hạn hán, thiếu nước có thể xảy ra cục bộ tại một số khu vực. Tại Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ, nguồn nước cơ bản vẫn bảo đảm cho sản xuất nông nghiệp trong mùa khô 2025 - 2026. Tuy nhiên, nguy cơ thiếu nước có thể xuất hiện ở một số công trình thủy lợi nhỏ và các khu vực ngoài phạm vi tưới của hệ thống thủy lợi, đặc biệt tại vùng ven biển Nam Trung Bộ trong các tháng 7 - 8/2026 và khu vực cao nguyên Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ vào các tháng 3 – 4/2026.

Đối với vùng Đồng bằng sông Cửu Long, xâm nhập mặn đã xuất hiện ở mức tương đương trung bình nhiều năm và có thời điểm ảnh hưởng đến nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt. Từ nay đến tháng 5/2026, dòng chảy từ sông Mê Kông về Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục giảm dần. Đợt xâm nhập mặn cao nhất tại các cửa sông Cửu Long dự kiến tập trung trong khoảng ngày 19 - 23/3, với ranh mặn 4g/lít có thể vào sâu từ 42 - 55 km.

Tại các cửa sông Vàm Cỏ và Cái Lớn, xâm nhập mặn dự báo tăng cao trong các đợt từ ngày 1 - 6/3, 19 - 23/3, 30/3 - 4/4 và 18 - 21/4, với ranh mặn 4g/lít có thể vào sâu từ 65 - 70 km.

Tuy nhiên, với hệ thống hạ tầng thủy lợi đã được đầu tư tại Đồng bằng sông Cửu Long, khả năng kiểm soát xâm nhập mặn cơ bản được bảo đảm, ít có nguy cơ xảy ra thiếu nước trên diện rộng. Dù vậy, nguồn nước khu vực này vẫn phụ thuộc lớn vào dòng chảy từ thượng nguồn sông Mê Công, do đó cần đề phòng những biến động bất thường từ việc vận hành các hồ thủy điện ở thượng nguồn.

Nguy cơ thiếu nước cục bộ có thể xảy ra tại một số khu vực cuối nguồn thuộc các tỉnh như Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cà Mau, liên quan đến một số hệ thống thủy lợi như Gò Công, Nam Măng Thít, Long Phú - Tiếp Nhật hay Nhật Tảo - Tân Trụ.

Chủ động nhiều giải pháp ứng phó

Để chủ động ứng phó với hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô 2025 - 2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ban hành Công điện số 15/CĐ-TTg ngày 20/2/2026 yêu cầu các bộ, ngành và địa phương chủ động triển khai các giải pháp phòng, chống xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời ứng phó với hạn hán và nguy cơ cháy rừng tại Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin mới nhất về tình hình hạn hán, xâm nhập mặn ở miền Tây. Ảnh minh họa

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã ban hành văn bản hướng dẫn triển khai công điện của Thủ tướng, đồng thời tổ chức hội nghị triển khai kế hoạch sản xuất vụ Đông Xuân 2025 - 2026 tại các tỉnh phía Nam.

Bên cạnh đó, lãnh đạo Bộ và các đơn vị chuyên môn đã trực tiếp kiểm tra, chỉ đạo công tác phòng chống hạn hán, xâm nhập mặn tại nhiều địa phương. Công tác dự báo nguồn nước, hạn hán và xâm nhập mặn cũng được triển khai từ sớm, liên tục cập nhật theo tuần và theo tháng để các địa phương chủ động xây dựng phương án sản xuất.

Một số công trình thủy lợi mới được đầu tư và đưa vào vận hành như cống âu Nguyễn Tấn Thành (Tiền Giang), Vàm Bà Lịch (Kiên Giang), Rạch Mọp (Sóc Trăng) cũng góp phần tăng cường khả năng ngăn mặn, giữ ngọt, bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân.

Dự báo đợt xâm nhập cao nhất ở các cửa sông Cửu Long tập trung từ ngày 19 - 23/3 với ranh mặn 4g/lít, cao nhất trong phạm vi từ 42 - 55 km.

Nguyễn Hạnh