Nguy cơ 'siêu El Nino' đe dọa an ninh năng lượng, lương thực ở châu Á

Nông dân thu hoạch lúa trên cánh đồng ở tỉnh Roi Et, Thái Lan. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN

El Nino là hiện tượng khí hậu tự nhiên, làm thay đổi hướng gió, áp suất không khí, lượng mưa và nhiệt độ trên phạm vi toàn cầu. Tuần trước, Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) cho biết các điều kiện hình thành El Nino có thể xuất hiện ngay từ tháng 5 đến tháng 7 năm nay. Một số dấu hiệu ban đầu cho thấy hiện tượng này có thể đạt cường độ đặc biệt mạnh, khiến một số chuyên gia dự báo đây là “siêu El Nino”, dù thuật ngữ này không được giới khoa học sử dụng.

Ông Peter van Rensch, nhà khoa học khí hậu tại Đại học Monash (Australia), cho biết các tín hiệu hiện nay “khá mạnh” và có nét tương đồng với sự kiện El Nino năm 1997-1998, một trong những đợt mạnh nhất từng ghi nhận trên toàn cầu. Hiện giới chức Indonesia đã xác định nhiều vùng đất than bùn có nguy cơ cao chịu ảnh hưởng của đợt El Nino sắp tới, đồng thời cảnh báo quốc gia này có thể ghi nhận lượng mưa thấp nhất trong 30 năm. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý vẫn còn nhiều yếu tố chưa chắc chắn và có khả năng El Nino sẽ không xảy ra.

Cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh châu Á đang chịu sức ép từ cuộc khủng hoảng năng lượng, khi xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn các tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz, gây lo ngại thiếu hụt nhiên liệu và hàng hóa.

Bà Haneea Isaad, chuyên gia tài chính năng lượng tại Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính có trụ sở tại Mỹ, cảnh báo thời tiết nóng hơn sẽ làm gia tăng áp lực lên hệ thống điện. Theo bà, tình trạng căng thẳng nguồn cung năng lượng có thể buộc nhiều quốc gia phụ thuộc nhập khẩu phải hạn chế và phân bổ nhiên liệu theo định mức, đồng thời kiểm soát nhu cầu tiêu thụ, qua đó ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế.

Bên cạnh đó, bà Dinita Setyawati, nhà phân tích năng lượng cấp cao về châu Á tại Viện nghiên cứu Ember, cho rằng hạn hán do El Nino có thể làm giảm sản lượng thủy điện, đặc biệt tại các nước thành viên Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), khu vực sông Mekong, Nepal và một số vùng của Malaysia.

Lĩnh vực nông nghiệp cũng đối mặt rủi ro lớn khi chi phí đầu vào như phân bón và nhiên liệu tăng cao. Theo công ty nghiên cứu Fitch Solutions, nếu giá nông sản không tăng tương ứng, biên lợi nhuận nông dân sẽ bị thu hẹp, dẫn tới giảm sử dụng phân bón và năng suất thấp hơn, qua đó làm gia tăng lạm phát lương thực và mất an ninh lương thực tại các quốc gia dễ tổn thương.

Một số khu vực châu Á cũng có thể hứng chịu mưa lớn và lũ lụt do El Nino, ảnh hưởng đến mùa vụ, trong đó có vụ lúa cuối mùa tại miền Nam Trung Quốc.

Các chuyên gia nhận định hiện vẫn chưa rõ tác động của biến đổi khí hậu đối với tần suất và cường độ El Nino, nhưng xu hướng chung là các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng và mưa lớn đang gia tăng. Vì vậy, các nước trong khu vực được khuyến nghị tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng, đa dạng hóa nguồn cung và thúc đẩy năng lượng tái tạo nhằm giảm rủi ro từ các biến động khí hậu ngày càng cực đoan.

Phan An (TTXVN)