Nguy cơ đảo ngược thành quả phòng, chống HIV/AIDS

Theo báo cáo mới của Chương trình Phối hợp của Liên hợp quốc về HIV/AIDS (UNAIDS), hiện đã có 11 quốc gia đạt ngưỡng loại bỏ HIV/AIDS như một mối đe dọa đối với sức khỏe cộng đồng. Trên phạm vi toàn cầu, số ca nhiễm virus HIV mới và số ca tử vong do HIV/AIDS đã giảm lần lượt 42% và 57% kể từ năm 2010. Tuy nhiên, năm 2025, nguồn tài trợ quốc tế cho các chương trình xét nghiệm và điều trị HIV/AIDS tại các nước thu nhập thấp và trung bình đã giảm 18%, làm dấy lên lo ngại nguy cơ các thành quả đạt được bị đảo ngược.

Theo phóng viên TTXVN tại Ottawa, hiện Canada được xem là một trong những quốc gia đang ghi nhận xu hướng gia tăng trở lại số ca nhiễm virus HIV. Số liệu thống kê của Cơ quan Y tế Công cộng Canada cho thấy số ca nhiễm virus HIV mới tăng 22,8% trong giai đoạn 2022-2024, từ 2.050 ca lên khoảng 2.517 ca. Trước đó, năm 2019, tỉnh British Columbia từng tuyên bố chấm dứt đại dịch HIV/AIDS sau khi số ca mắc HIV/AIDS mới giảm xuống mức thấp kỷ lục. Tuy nhiên, xu hướng này đã đảo chiều trong những năm gần đây.

Tháng 5 vừa qua, tỉnh Manitoba ban bố tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng do tỷ lệ nhiễm virus HIV cao gấp 3,5 lần mức trung bình cả nước. Tỉnh bang Saskatchewan cũng ghi nhận tỷ lệ nhiễm cao thứ hai tại Canada.

Giáo sư Julio Montaner, Giám đốc điều hành kiêm Giám đốc chuyên môn Trung tâm Nghiên cứu và Điều trị HIV/AIDS tại Vancouver, nhận định: "Hai hoặc ba năm trước, số ca nhiễm virus HIV vẫn liên tục giảm, nhưng hiện nay HIV/AIDS đang bùng phát trở lại".

Ông là một trong những người đặt nền móng cho chiến lược "điều trị như một biện pháp phòng ngừa", được Liên hợp quốc khuyến nghị nhằm hướng tới chấm dứt đại dịch HIV/AIDS vào năm 2030. Chiến lược đặt mục tiêu 95% người nhiễm virus HIV được chẩn đoán, 95% được điều trị và 95% đạt tải lượng virus ở mức không còn khả năng lây truyền. Tuy nhiên, đến nay Canada mới chỉ đạt một trong ba mục tiêu này.

Giáo sư Montaner kêu gọi Chính phủ Canada tăng đầu tư cho công tác phòng, chống HIV/AIDS, công bố số liệu nhiễm virus HIV theo quý thay vì 2 năm một lần và mở rộng khả năng tiếp cận điều trị. Theo ông, các thuốc điều trị HIV cùng các biện pháp dự phòng như PrEP và PEP ngày càng hiệu quả, song nhiều người vẫn gặp rào cản về chi phí và cần được hỗ trợ thông qua chương trình bảo hiểm dược phẩm quốc gia.

Đồng quan điểm, Giám đốc điều hành Trung tâm Trao đổi Thông tin Điều trị AIDS Canada (CATIE) Jody Jollimore cho rằng Canada cần tăng đầu tư cho các chương trình phòng, chống HIV/AIDS, đặc biệt tại các cộng đồng nông thôn và vùng sâu, vùng xa, nơi số ca nhiễm virus HIV đang gia tăng nhưng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế còn hạn chế.

Theo Cơ quan Y tế Công cộng Canada, hiện có khoảng 70.900 người đang sống chung với HIV/AIDS tại nước này.

Thanh Hải (TTXVN)