Người trẻ Mỹ, Hàn Quốc công khai nợ nần, tiền lỗ trên MXH

Tiền bạc, nợ nần hay thua lỗ đầu tư từng là những chủ đề nhiều người ngại nhắc đến. Tuy nhiên, tại Mỹ và Hàn Quốc, ngày càng nhiều người trẻ chủ động công khai tình hình tài chính trên mạng xã hội (MXH), từ khoản nợ hàng chục nghìn USD đến danh mục chứng khoán giảm sâu.

Theo The Guardian, Gen Z (sinh năm 1997-2012) và Millennials (sinh năm 1980-1996) tại Mỹ đang dần phá bỏ sự e dè quanh chủ đề tiền bạc khi nói thẳng về lương, tiền thuê nhà, đầu tư và nợ. Khảo sát Gallup năm 2025 cho thấy 20% người Mỹ được hỏi từng tìm kiếm lời khuyên tài chính trên mạng xã hội, một nửa trong số này theo dõi các nhà sáng tạo nội dung tài chính.

Không ngại công khai nợ

Erica Grace Martin (43 tuổi), phó chủ tịch phụ trách pháp lý tại một công ty giải trí, bắt đầu đăng hành trình trả khoản nợ 164.000 USD lên Instagram và TikTok từ tháng 2.

Sau khi ly hôn, Martin phải một mình gánh những khoản chi trước đây được chia sẻ bởi hai nguồn thu nhập. Khi còn sống cùng hai con tại Hell’s Kitchen (Manhattan, Mỹ), cô trả khoảng 7.500 USD tiền thuê nhà, 4.000 USD cho bảo mẫu và 3.000 USD cho Uber mỗi tháng.

Để tự tạo áp lực, Chattroranongsak đăng video lên Instagram và công khai tiến trình trả nợ của mình. Ảnh: Ice Chattroranongsak.

Dù có mức lương 6 chữ số, Martin vẫn phải vay cá nhân và sử dụng các kế hoạch trả góp thẻ tín dụng. Khi tiền thuê nhà tăng thêm 1.000 USD, cô quyết định đưa hai con về sống cùng mẹ và công khai toàn bộ hành trình “xóa nợ”.

Martin đăng cả ảnh chụp ứng dụng tài chính, trong đó có hơn 33.500 USD nợ thẻ tín dụng và hơn 78.000 USD vay cá nhân. Sau 70 ngày, cô cho biết đã trả được khoảng 60.000 USD.

Christian Juhl (26 tuổi) cũng công khai khoản nợ khoảng 80.000 USD từ vay sinh viên, ôtô và thẻ tín dụng. Từ tháng 1/2026, anh đăng tiến trình trả nợ lên Instagram và đặt mục tiêu thanh toán toàn bộ trước cuối năm.

Juhl thừa nhận từng sống vượt khả năng tài chính. Tiền thuê căn hộ tại Hollywood (California, Mỹ) khoảng 2.800 USD mỗi tháng, trong khi khoản thanh toán tối thiểu cho thẻ tín dụng lên tới 1.300 USD. Anh cho rằng việc có hơn 28.000 người theo dõi giúp tạo thêm áp lực để bản thân kiểm soát chi tiêu.

Kế toán viên Ice Chattroranongsak tại Los Angeles (Mỹ) bắt đầu công khai hành trình trả nợ sau khi xem những người khác chia sẻ câu chuyện tương tự trên mạng. Cô đặt mục tiêu thanh toán 35.000 USD nợ thẻ tín dụng và vay sinh viên, đồng thời đăng tiến trình lên Instagram. Đến nay, Chattroranongsak cho biết đã trả được 30.000 USD.

Cô thừa nhận từng cảm thấy xấu hổ về khoản nợ và ngại để người thân biết. Tuy nhiên, chia sẻ với những người lạ trên mạng lại khiến cô bớt áp lực hơn, đồng thời tạo động lực để tiếp tục theo đuổi mục tiêu tài chính.

Biến thất bại tài chính thành nội dung

Xu hướng đưa những con số âm lên mạng xã hội cũng xuất hiện tại Hàn Quốc.

Tài khoản 'đỏ lửa', người trẻ vẫn đua nhau khoe lỗ. Ảnh minh họa: Red Note.

Theo Business Insider, cuối tháng 7, khi thị trường chứng khoán Hàn Quốc biến động mạnh, nhiều nhà đầu tư trẻ không giấu khoản lỗ mà biến chúng thành nội dung trên TikTok và Instagram. Họ đăng ảnh danh mục đầu tư, quay video nhảy múa, làm meme hoặc kể chuyện phải ăn mì gói để tiết kiệm sau khi tài khoản “đỏ lửa”.

Một cô gái đùa rằng bản thân giảm cân không thành công nhưng tài khoản đầu tư lại “giảm cân” rất nhanh, trong khi màn hình hiển thị khoản lỗ từ Samsung Electronics, SK Hynix và nhiều cổ phiếu khác. Một nữ nhà đầu tư khác quay cảnh ăn mì gói tại cửa hàng tiện lợi sau khi danh mục giảm hơn 68%. Cô nói vui rằng khoản lỗ khiến mình phải chuyển sang những món rẻ hơn.

Dù khó xác minh các giao dịch được đăng tải, làn sóng này cho thấy nhiều người trẻ đang dùng sự tự trào để đối mặt với áp lực tài chính. Việc công khai khoản lỗ giúp họ tìm thấy những người cùng hoàn cảnh và bớt cảm giác phải chịu thất bại một mình.

Theo Business Insider, xu hướng diễn ra trong bối cảnh Kospi, chỉ số chứng khoán chủ chốt của Hàn Quốc, lao dốc sau giai đoạn tăng nóng nhờ kỳ vọng vào AI. Thị trường trước đó được thúc đẩy mạnh bởi Samsung Electronics và SK Hynix, nhưng việc dòng tiền tập trung vào một số cổ phiếu lớn cũng khiến chỉ số dễ biến động khi tâm lý nhà đầu tư thay đổi.

Người trẻ đưa bảng nợ lên mạng, cập nhật từng khoản đã trả. Ảnh minh họa: A Darmel/Pexels.

Điểm chung giữa những người mắc nợ tại Mỹ và các nhà đầu tư trẻ Hàn Quốc là thay vì che giấu các con số âm, họ đưa chúng ra công khai và biến quá trình đối mặt với khó khăn tài chính thành một dạng nội dung.

Theo Thomas Faupl, nhà trị liệu tâm lý chuyên về tài chính tại San Francisco (Mỹ), nợ thường gắn với cảm giác xấu hổ vì người mắc nợ dễ bị cho là thiếu kỷ luật hoặc quản lý tiền kém. Việc chia sẻ có thể giúp giảm cảm giác cô lập và tạo trách nhiệm cho bản thân.

Tuy nhiên, công khai tài chính cũng đi kèm rủi ro về quyền riêng tư, cơ hội nghề nghiệp và khả năng người xem nhầm lẫn trải nghiệm cá nhân với lời khuyên chuyên môn.

Như Phương