Người trẻ làm mới không gian văn hóa bằng sức sáng tạo

Gieo yêu thương bằng nghệ thuật

Điều Hồ Yến Linh, sinh viên năm thứ năm, Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp, mang theo sau mỗi chuyến thiện nguyện không phải là số phần quà đã trao hay những bức ảnh lưu niệm, mà là ánh mắt háo hức của trẻ em nơi cô tới.

Điều này trở thành điểm khởi đầu cho dự án "Future Light Art - Họa sáng tương lai" do Linh sáng lập. Ý tưởng được cô gái trẻ ấp ủ từ một chuyến thiện nguyện tại Mộc Châu (Sơn La) năm 2024. Khi đó, cô thử lồng ghép một hoạt động hội họa vào chương trình và bất ngờ trước sự hào hứng của các em nhỏ. Linh nhận ra rằng, với nhiều đứa trẻ ở những vùng còn nhiều khó khăn, một hộp màu, vài tờ giấy trắng hay vài giờ được tự do cầm cọ cũng là một món quà đặc biệt.

Bạn trẻ Hồ Yến Linh dạy các em nhỏ học vẽ. Ảnh: NVCC

Từ đó, Linh cùng các cộng sự xây dựng dự án theo hướng kết hợp trao quà và tổ chức các workshop nghệ thuật dành cho trẻ em. Điều họ mong muốn không chỉ là mang đến niềm vui trong một ngày, mà còn mở ra cho các em một không gian để bộc lộ cảm xúc, nuôi dưỡng trí tưởng tượng và khám phá năng lực của chính mình.

"Mình mong nghệ thuật không chỉ tạo ra cái đẹp mà còn thắp sáng hy vọng cho tương lai, trở thành chiếc cầu nối của yêu thương, giúp các em có thêm niềm tin, sự tự tin và động lực để phát triển", Linh chia sẻ.

Trong những chuyến đi thực tế, điều khiến Linh trăn trở là nhiều trẻ em vẫn còn rất ít cơ hội tiếp cận giáo dục nghệ thuật. Trong khi đó, hội họa không đơn thuần dạy các em cách pha màu hay vẽ một bức tranh đẹp. Mỗi nét cọ còn giúp trẻ học cách quan sát, cảm nhận cuộc sống, nuôi dưỡng khả năng sáng tạo và biểu đạt cảm xúc. Đó cũng là những phẩm chất quan trọng để hình thành một con người giàu cảm xúc, biết yêu cái đẹp và biết đồng cảm.

Đến nay, dự án đã tổ chức workshop đầu tiên tại Trường Tiểu học Bình Cảng (nay thuộc tỉnh Phú Thọ) và đang chuẩn bị triển khai chương trình tại một làng trẻ mồ côi ở Hà Nội. Nhóm hiện có 12 thành viên nòng cốt, chủ yếu là sinh viên mỹ thuật.

"Future Light Art - Họa sáng tương lai" trở thành sợi dây kết nối đưa nghệ thuật đến gần hơn với các em nhỏ. Ảnh: NVCC

Đặc biệt, Linh không xem đây là một dự án thiện nguyện ngắn hạn. Cô mong muốn kết nối những bạn trẻ trong các lĩnh vực hội họa, thiết kế, thời trang, nghệ thuật biểu diễn cùng chung tay xây dựng một mạng lưới nghệ thuật cộng đồng. Ở đó, nghệ thuật không còn đứng ngoài đời sống mà trở thành một phần của quá trình nuôi dưỡng con người, gieo những hạt mầm sáng tạo và nhân ái cho thế hệ tương lai.

Kiến tạo những không gian văn hóa mới

Nếu những dự án như "Future Light Art - Họa sáng tương lai" cho thấy nghệ thuật có thể kết nối và nuôi dưỡng con người, thì nhiều hoạt động khác của giới trẻ Hà Nội đang tạo thêm những không gian sáng tạo để công chúng tiếp cận các giá trị văn hóa.

Tháng 8 tới, PÍCH-XỒ Art Fair 2026 sẽ trở lại với chủ đề "Arcade", lấy cảm hứng từ thế giới trò chơi điện tử. Sự kiện do Artholics of DAV (AOD) - Câu lạc bộ Mỹ thuật Học viện Ngoại giao tổ chức, hướng tới xây dựng sân chơi dành cho các họa sĩ, nghệ sĩ và thợ thủ công trẻ tại Hà Nội.

Nếu trước đây, nghệ thuật thường gắn với các phòng triển lãm, thì những hội chợ như PÍCH-XỒ Art Fair đang đưa nghệ thuật đến gần công chúng hơn. Người tham dự không chỉ ngắm tranh hay tìm mua những sản phẩm sáng tạo, mà còn trực tiếp gặp gỡ người sáng tác, lắng nghe câu chuyện phía sau mỗi tác phẩm và cùng trao đổi về hành trình sáng tạo.

Các bạn trẻ trải nghiệm tại PÍCH-XỒ Art Fair 2025. Ảnh: BTC

Ban tổ chức ví quá trình sáng tạo như một hành trình khám phá, nơi mỗi nghệ sĩ không ngừng thử nghiệm, vượt qua giới hạn của bản thân để định hình phong cách riêng. Mỗi tác phẩm vì thế không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn phản ánh góc nhìn, cá tính và những suy tư của người sáng tạo.

Một cách tiếp cận khác cũng thu hút sự quan tâm của giới trẻ là đưa văn hóa dân gian trở thành trải nghiệm tương tác thay vì chỉ là những câu chuyện được kể lại.

Tại Hồ Văn, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, workshop "Chơi lớn" do sinh viên Học viện Ngoại giao tổ chức đã tạo nên một không gian đậm màu sắc ký ức. Thay vì chỉ tham quan triển lãm, du khách được trực tiếp tham gia các hoạt động từng gắn với tuổi thơ như vẽ tranh, gấp sao, đồng thời khám phá không gian trưng bày tác phẩm của nhiều họa sĩ trẻ. Điều hấp dẫn của "Chơi lớn" chính là cách người trẻ kể lại những giá trị quen thuộc bằng hình thức gần gũi để mỗi người tham gia tìm thấy sự kết nối với những ký ức văn hóa giản dị.

Đằng sau những hoạt động tưởng như nhỏ bé ấy là một chuyển động của đời sống văn hóa. Văn hóa không chỉ được gìn giữ trong bảo tàng hay sách vở, mà đang hiện diện trong những sản phẩm sáng tạo, những dự án cộng đồng và cả những ý tưởng khởi nguồn từ người trẻ.

Đó cũng chính là tinh thần mà Hà Nội đang hướng tới trong phát triển công nghiệp văn hóa: Lấy con người làm trung tâm, lấy sáng tạo làm động lực và lấy bản sắc làm nền tảng. Mỗi hội chợ nghệ thuật, mỗi workshop cộng đồng hay mỗi sản phẩm sáng tạo đều có thể trở thành một "tế bào" của hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, nơi tài năng được nuôi dưỡng, giá trị được lan tỏa.

Trong hành trình ấy, công nghệ số mở ra cơ hội để những sản phẩm văn hóa do người trẻ sáng tạo đến với công chúng nhanh hơn. Khi nghệ thuật biết sẻ chia, sáng tạo biết cống hiến và công nghệ được sử dụng với trách nhiệm văn hóa, mỗi ý tưởng nhỏ đều có thể trở thành một "hạt giống" góp phần xây dựng con người Hà Nội thanh lịch, văn minh.

Nguyễn Dũng