Người Nhật biến ruộng lúa thành nhà máy điện

Nhật Bản lắp đặt các tấm pin năng lượng mặt trời trên cánh đồng lúa. Ảnh: Butai Farm.

Một cánh đồng lúa rộng khoảng 3,9 ha tại thị trấn Misato, tỉnh Miyagi (Nhật Bản) đang được tận dụng để sản xuất điện. Dự án do công ty nông nghiệp Butai Farm triển khai. Hệ thống có công suất xoay chiều 1.500 kW. Tổng công suất các tấm pin đạt 2.474 kW.

Doanh nghiệp ước tính lượng điện tạo ra có thể đáp ứng khoảng 78% nhu cầu của Misato Green Base. Đây là nhà máy trồng rau nằm gần khu vực dự án.

Mô hình này được gọi là điện mặt trời kết hợp nông nghiệp hay solar sharing tại Nhật Bản. Các tấm pin được đặt cao và cách mặt đất phía dưới một khoảng đủ để trồng trọt.

Tại Misato, các cột đỡ cách nhau khoảng 4,7 m. Điểm thấp nhất của hệ thống cao khoảng 3 m. Thiết kế này tạo đủ khoảng trống để máy móc nông nghiệp di chuyển bên dưới, với tỷ lệ che sáng đạt 27,9%.

“Đây là bước đầu tiên của mô hình công nghiệp mới kết hợp nông nghiệp và năng lượng”, ông Nobuo Haryu, Chủ tịch Butai Farm cho biết.

Nguồn điện không chỉ được sử dụng cho nhà máy rau. Butai Farm còn lắp trạm sạc xe điện, cung cấp cho các nông hộ hợp tác trong khu vực và hỗ trợ cộng đồng khi xảy ra thiên tai.

Ngoài ra, cách làm này đang được thử nghiệm tại nhiều địa phương khác. Tháng 7, Nomura Real Estate bắt đầu một dự án tại thị trấn Kawajima, tỉnh Saitama. Khu thử nghiệm rộng khoảng 3.515 m vuông.

Trong đó, các tấm pin có thể thay đổi hướng theo vị trí Mặt Trời. Sản lượng điện dự kiến đạt khoảng 80 MWh/năm. Chương trình thử nghiệm kéo dài khoảng 3 năm.

Nomura sẽ theo dõi hiệu quả phát điện, năng suất cây trồng, chi phí và độ an toàn. Công ty muốn đánh giá khả năng duy trì song song nông nghiệp và năng lượng tái tạo trên cùng một diện tích đất.

Tuy nhiên, việc mở rộng mô hình trên đang đối mặt với nhiều rủi ro về mặt pháp lý. Bộ Nông Lâm Ngư nghiệp Nhật Bản đang xem xét các tiêu chuẩn mới. Một yêu cầu đáng chú ý là tỷ lệ che sáng của thiết bị phải dưới 30%. Mục tiêu là hạn chế nguy cơ hoạt động phát điện ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp.

Ông Masaya Ishida, Giám đốc nghiên cứu tại Renewable Energy Institute cho rằng chưa có cơ sở khoa học rõ ràng cho con số 30%. Theo ông, Nhật Bản đã có những dự án với tỷ lệ che sáng cao hơn nhưng vẫn duy trì sản lượng và chất lượng nông sản.

Quy định mới cũng có thể yêu cầu địa phương xây dựng kế hoạch trước khi một số dự án được sử dụng tạm thời đất nông nghiệp. Tính đến cuối tháng 3/2025, mới 112 địa phương hoàn thành loại kế hoạch này.

Minh Hoàng