Người giữ kho tàng Then cổ của người Tày

Nghệ nhân nhân dân Nguyễn Đình Kim và học trò.

Ban ngày làm ruộng, tối đến ông tìm đến các bậc cao niên để học hát, học đàn. Không có sách vở, mọi câu hát đều phải nghe, nhớ rồi thuộc lòng. Cứ như vậy, ông tích góp từng làn điệu, từng câu Then cổ. Đến nay, ông thuộc hơn 30 bài Then cổ với khoảng 5.000 câu hát, trở thành một trong số ít người còn lưu giữ được vốn Then cổ khá đầy đủ ở địa phương.

Nhìn đôi bàn tay ông thoăn thoắt trên dây đàn, rồi cất giọng hát trầm ấm, khó ai nghĩ người nghệ nhân ấy đã dành gần 30 năm miệt mài sưu tầm, ghi chép và truyền dạy Then. Không chỉ thuộc lời hát, ông còn nhớ nhiều câu chuyện dân gian, những tích xưa gắn với Then và cây đàn Tính.

Nghệ nhân nhân dân Nguyễn Đình Kim.

Điều khiến ông vui nhất không phải là những giải thưởng hay danh hiệu đạt được, mà là mỗi khi có người trẻ tìm đến học. Từ năm 1994, ông mở lớp dạy hát Then, đàn Tính miễn phí tại nhà. Từ những lớp học này, nhiều người trở thành hạt nhân văn nghệ ở cơ sở, tiếp tục mang tiếng đàn, câu hát đến với cộng đồng.

Với những đóng góp đó, năm 2024 ông Nguyễn Đình Kim được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân nhân dân. Với ông, đó là niềm động viên để tiếp tục gắn bó với cây đàn và những câu Then cổ.

Bích Phượng