Người đàn ông hôn mê, suy thận cấp vì một sai lầm khi dùng thuốc

Người bệnh 72 tuổi nhập Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, trong tình trạng nguy kịch hôn mê, phải đặt ống thở máy, dùng thuốc vận mạch, lọc máu.

Thuốc người bệnh sử dụng có chứa chất cấm Phenylbutazone.

Nguy kịch vì tin thuốc chữa bệnh truyền miệng

Trước khi vào viện, người bệnh có tình trạng đi tiểu ra máu đỏ thẫm và từng uống thuốc chứa Phenylbutazone.

Theo người nhà, khoảng 10 ngày trước nhập viện, người bệnh xuất hiện đi ngoài phân đen và được điều trị tại tuyến cơ sở. Sau đó, bệnh diễn biến nhanh với sốt cao liên tục 38-39°C, nước tiểu đỏ thẫm, mệt nhiều.

Khi chuyển đến Trung tâm Chống độc, người bệnh thở nhanh, tụt huyết áp, suy thận cấp, rối loạn ý thức và nhanh chóng rơi vào sốc. Các bác sĩ phải khẩn trương đặt ống nội khí quản, cho thở máy, lọc máu và hồi sức tích cực. Kết quả thăm khám, xét nghiệm xác định người bệnh bị tan máu và thiếu máu cấp rất nặng, lượng hemobglobin máu 31 g/L (bình thường 120-155 g/L).

Quá trình khai thác bệnh sử, người nhà có đưa ra 5 lọ thuốc (2 trắng 3 đỏ nhãn xanh) trên có các chữ tiếng Trung Quốc. Đặc biệt trong đó, lọ to nhất có nhãn ghi rõ tên thuốc Phenylbutazone - một hoạt chất đã bị loại bỏ khỏi thuốc dùng cho người tại Việt Nam từ nhiều năm do nguy cơ gây các phản ứng bất lợi nghiêm trọng.

Người bệnh cho biết được bạn già rỉ tai và mua hộ trên mạng để sử dụng mà không qua thăm khám, hay kê đơn từ bác sĩ. Trong khi đó, người bệnh có tiền sử đái tháo đường, hạ huyết áp điều trị không thường xuyên.

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, đây là một trong những trường hợp điển hình của việc tự ý sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc theo lời truyền miệng.

Người bệnh phải thở máy, lọc máu với tình trạng tan máu cấp.

Ông cho biết vì Phenylbutazone có thể gây nhiều biến chứng nặng như tan máu, suy tủy, giảm bạch cầu hạt, xuất huyết tiêu hóa, tổn thương gan, suy thận và nhiều phản ứng dị ứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng. Do đó, tại Việt Nam, Cục Quản lý Dược đã có văn bản ngày 14/5/2001 yêu cầu ngừng nhập khẩu nguyên liệu, thành phẩm chứa phenylbutazone và ngừng sản xuất các sản phẩm chứa hoạt chất này đã được cấp số đăng ký.

Tại Mỹ, phenylbutazone đã không còn được phép sử dụng trên người do gây ra nhiều tác dụng có hại. Thuốc cũng bị cấm sử dụng trên động vật cung cấp thịt hoặc sữa cho con người. Tại Châu Âu, phenylbutazone cũng đã ngừng sử dụng ở hầu hết khu vực ở châu Âu.

“Người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mạn tính và sử dụng nhiều loại thuốc cùng lúc. Việc tự ý dùng thuốc không rõ nguồn gốc có thể làm tăng nguy cơ tương tác thuốc và các biến chứng nặng”, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên phân tích.

Theo bác sĩ Nguyên, hiện tượng đi ngoài phân đen ở người bệnh có thể là dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa. Trong khi đó, nước tiểu đỏ sẫm không chỉ do chảy máu mà còn có thể là hậu quả của quá trình tan máu cấp, khi hồng cầu bị phá hủy hàng loạt, gây tổn thương thận và dẫn đến sốc.

Bác sĩ cảnh báo

Trung tâm Chống độc khuyến cáo người dân tuyệt đối không mua thuốc chữa bệnh qua mạng xã hội hoặc theo lời mách bảo của người quen, đặc biệt là những sản phẩm không rõ nguồn gốc, không có số đăng ký lưu hành.

Khi có dấu hiệu bệnh, người dân cần đi khám tại các cơ sở y tế hoặc những người hành nghề khám chữa bệnh được các cơ quan có thẩm quyền cấp phép, qua đó sẽ được tư vấn và chỉ định chữa bệnh, bao gồm việc dùng thuốc đúng đắn, an toàn và hiệu quả.

Người dân cũng cần cảnh giác với những quảng cáo như “thuốc gia truyền”, “thuốc xách tay”, “hết đau sau vài viên”, “không tác dụng phụ”... bởi đây là những lời quảng cáo đánh trúng tâm lý muốn khỏi bệnh nhanh.

Sau khi dùng thuốc xuất hiện các biểu hiện bất thường, người bệnh cần ngừng ngay thuốc và đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời. Bên cạnh đó, người bệnh cần mang theo vỏ hộp, viên thuốc, ảnh chụp sản phẩm hoặc thông tin nơi bán để hỗ trợ bác sĩ xác định nguyên nhân nhanh chóng.

Hà Anh

Ảnh: Nguyễn Hà.