Người đàn ông cầm dao đe dọa thợ khóa có dấu hiệu của tội gì?

Công an phường Dĩ An, TP.HCM đang phối hợp các đơn vị liên quan xác minh, làm rõ vụ việc một người đàn ông cầm dao đe dọa thợ khóa, được ghi lại trong clip lan truyền trên mạng xã hội.

Theo nội dung clip, do lo lắng khi chồng khóa cửa phòng không phản hồi, người vợ đã thuê thợ khóa đến mở cửa. Tuy nhiên, khi cửa vừa được mở, người đàn ông bất ngờ tỉnh dậy, chửi bới và dùng dao đe dọa thợ khóa, buộc thợ khóa phải lắp lại ổ khóa.

Vụ việc khiến dư luận đặt câu hỏi về dấu hiệu vi phạm pháp luật của hành vi này.

Nêu quan điểm về vụ việc, luật sư Đào Thị Bích Liên, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho rằng hành vi cầm dao chặn cửa, không cho thợ khóa rời đi có dấu hiệu của tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật theo Điều 157 Bộ luật Hình sự năm 2015 (BLHS).

Trong đó, “giữ người trái pháp luật” là hành vi không cho người khác rời đi, đặt họ trong sự kiểm soát thực tế trái với ý muốn. Hành vi này xâm phạm trực tiếp quyền tự do thân thể - một quyền cơ bản được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt. Tính “trái pháp luật” được hiểu là hành vi không thuộc các trường hợp luật cho phép, không do người có thẩm quyền thực hiện hoặc vượt quá phạm vi, điều kiện mà pháp luật quy định.

Đây là tội phạm có cấu thành hình thức, tội phạm hoàn thành ngay khi có hành vi xảy ra, không phụ thuộc vào việc có gây hậu quả hay không. Do đó, cơ quan chức năng không cần chứng minh thiệt hại thực tế; chỉ cần chứng minh có hành vi khống chế trái pháp luật là đã đủ căn cứ xem xét trách nhiệm hình sự. Trường hợp có phát sinh hậu quả về sức khỏe, tính mạng thì đó sẽ được xem là tình tiết để đánh giá mức độ nguy hiểm của hành vi khi quyết định hình phạt.

Đặt vào vụ việc, hành vi người chồng cầm dao chặn cửa, không cho thợ khóa rời đi đã thể hiện rõ dấu hiệu của hành vi “giữ người trái pháp luật”.

Tội danh này không đòi hỏi thời gian kéo dài, chỉ cần có ý chí giữ và trên thực tế làm cho nạn nhân không thể rời đi, thì tội phạm đã hoàn thành ngay tại thời điểm khống chế. Việc người chồng đang trong tình trạng say xỉn cũng không loại trừ trách nhiệm pháp lý theo quy định.

Công an đang xác minh clip người đàn ông cầm dao đe dọa thợ khóa ở TP.HCM. Ảnh cắt từ clip

Tuy nhiên, hướng tiếp cận vụ việc có thể thay đổi nếu xuất hiện thêm tình tiết về việc sử dụng vũ lực. Cụ thể, trong clip có lời thoại: “Anh lấy cây đập lên đầu em rồi đấy, anh đập gãy cây thấy chưa”. Nếu cơ quan chức năng xác minh có việc người đàn ông đã dùng vật cứng tác động vào vùng đầu của thợ khóa như nội dung này, thì hành vi không còn dừng lại ở đe dọa hay uy hiếp tinh thần, mà đã chuyển sang sử dụng vũ lực thực tế.

Về mặt pháp lý, việc dùng hung khí hoặc vật cứng tấn công vào vùng đầu - khu vực trọng yếu là tình tiết thể hiện tính chất nguy hiểm của hành vi, có căn cứ xem xét dấu hiệu tội cố ý gây thương tích theo Điều 134 BLHS. Dù chưa xác định tỷ lệ thương tật, cơ quan chức năng vẫn phải trưng cầu giám định để làm rõ hậu quả. Nếu đồng thời có hành vi không cho nạn nhân rời đi, có thể xem xét xử lý song song về tội giữ người trái pháp luật theo Điều 157 BLHS.

Dù vậy, luật sư Liên nhấn mạnh, không phải mọi hành vi cầm dao, uy hiếp hoặc cản trở người khác đều đương nhiên bị xử lý hình sự. Việc định tội cần căn cứ vào đánh giá toàn diện các yếu tố như mức độ khống chế thực tế, khả năng rời đi của nạn nhân, việc có sử dụng hung khí, mức độ uy hiếp và hậu quả xảy ra.

Trường hợp hành vi chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính. Cụ thể, nếu dùng vũ lực gây thương tích nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, có thể bị phạt từ 6-8 triệu đồng theo khoản 5 Điều 8 Nghị định 282/2025.

Tương tự, hành vi cầm dao uy hiếp, ngăn cản người khác rời đi nhưng chưa đủ yếu tố cấu thành tội giữ người trái pháp luật cũng có thể bị xử phạt hành chính về an ninh trật tự.

THẢO HIỀN