Người dân Hà Nội quan tâm quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm

Người dân Thủ đô ngắm nhìn Hà Nội tương lai thông qua sa bàn. Ảnh: Văn An

Ngay sau khi xem thông tin công bố về hạ tầng 100 năm trên các phương tiện truyền thông, chị Lê Thu Hằng, trú tại số 2 Hàng Bún, phường Nguyễn Trung Trực, đã quyết định đến tận triển lãm, đi bộ quan sát kỹ lưỡng từ tầng 1 lên tầng 4 để tận mắt chứng kiến các mô hình trưng bày. Là một người Hà Nội gốc, gia đình đã ba đời sinh sống và lập nghiệp tại vùng lõi di sản, từng góc phố, viên gạch đối với chị đều là những kỷ niệm sâu đậm.

Vì vậy, diện mạo tương lai của đô thị là điều chị đặc biệt quan tâm. Ngắm nhìn các mô hình phân khu, chị Hằng hào hứng chia sẻ: "Khi nhìn vào các bản quy hoạch hiển thị trên hệ thống chiếu, mình thấy hạ tầng cơ sở tương lai rất đẹp và đồng bộ. Chỉ mươi mười lăm năm nữa thôi, Hà Nội sẽ rất khác. Đến đây rồi, nhìn thấy mô hình định hướng giữ gìn, bảo tồn không gian kiến trúc phố cổ giống như cách làm với phố cổ Hội An, mình cảm thấy rất yên tâm".

Chị Lê Thu Hằng, trú tại số 2 Hàng Bún, phường Nguyễn Trung Trực, Hà Nội theo dõi các mô hình và nội dung giới thiệu.

Không dừng lại ở sự tò mò cá nhân, người phụ nữ phố cổ này còn đại diện cho một tư duy rất cởi mở và tinh thần trách nhiệm của người dân Thủ đô trước đại cuộc của thành phố. Khi được hỏi về khả năng nếu phải bàn giao mặt bằng, rời xa mảnh đất ba đời gắn bó để phục vụ quy hoạch, chị Hằng không chút đắn đo khẳng định: "Nhà mình ba đời ở Hàng Bún này rồi, gắn bó nhiều kỷ niệm lắm chứ. Nhưng nếu Nhà nước cần giải tỏa khu vực nhà mình đang ở để làm các công trình công cộng, mình cũng sẽ ủng hộ. Mình sẵn sàng đi sang nơi khác để dành lại những gì đẹp đẽ nhất cho Hà Nội. Mình hy sinh một chút để đời con, đời cháu mình sau này được sống trong một thành phố văn minh, có thể tự hào sánh vai với các cường quốc, hướng tới một đô thị đẹp nhất khu vực Đông Nam Á".

Nhu cầu thực tế và niềm tin vào diện mạo đa tầng

Chị Nguyễn Thị Mến (ngoài cùng bên trái), trú tại phường Quan Nhân, Hà Nội đến tìm hiểu quy hoạch của Thủ đô

Cũng giống như chị Hằng, lý do đầu tiên và thực tế nhất thúc đẩy người nhiều tìm đến triển lãm là để trả lời cho câu hỏi: Ngôi nhà, mảnh đất của gia đình mình trong thời gian tới sẽ ra sao, có nằm trong diện quy hoạch hay giải phóng mặt bằng không? Người dân đứng kín quanh các sa bàn trực quan, chăm chú đối chiếu từng con đường, góc phố xem tuyến vành đai, đường sắt đô thị hay các công trình hạ tầng tương lai sẽ đi qua đâu và tác động thế nào đến tài sản của mình.

Chị Nguyễn Thị Mến, trú tại phường Quan Nhân, thẳng thắn cho biết mục đích đến triển lãm là để kiểm tra xem đất đai của gia đình có bị vào diện quy hoạch hay không, việc mở rộng đường phố ảnh hưởng thế nào đến các khu đất đang sử dụng hoặc đã mua đầu tư. Cùng chung nỗi trăn trở, ông Trần Đức Giỏi, khu tập thể công an Ba La, Hà Đông, cũng muốn biết chắc chắn liệu quy hoạch mới có chạm vào khu vực nhà mình đang ở hay không.

Thế nhưng, sau khi bao quát toàn bộ không gian triển lãm đa tầng, nơi phác thảo rõ nét từ chiều sâu của hệ thống hạ tầng ngầm cho đến bề nổi mặt đất và các tuyến giao thông trên cao, người dân đều có chung một nhận định: Hà Nội chắc chắn sẽ rất hiện đại và khang trang. Họ hiểu rằng việc chuyển mình của một siêu đô thị luôn đi kèm với sự đánh đổi và thiệt thòi của một bộ phận cư dân. Song, người dân khẳng định sẵn sàng chấp nhận hy sinh quyền lợi cá nhân vì niềm tin lớn lao rằng các thế hệ mai sau sẽ được hưởng một môi trường sống văn minh, thông thoáng.

Ông Trần Đức Giỏi (thứ 2 từ trái sang), khu tập thể Ba La, Hà Đông, Hà Nội dành khá nhiều thời gian trước các màn hình trình chiếu, mô hình quy hoạch và hệ thống bản đồ để quan sát, chụp ảnh, trao đổi về những thay đổi dự kiến trong tương lai của thành phố

Ông Trần Đức Giỏi nhìn nhận: "Một quy hoạch mang tầm nhìn thế kỷ thì đòi hỏi phải làm rất mạnh tay và quyết liệt ngay từ bây giờ. Nếu không quyết đoán giải quyết bài toán mật độ dân cư nội đô thì mai sau không thể phát triển được. Đối với các hộ dân chịu thiệt thòi một phần về đất đai hay kinh tế vì lợi ích chung, tôi tin mọi người cũng sẽ vui vẻ chấp nhận để các đời con cháu sau này được hưởng lợi".

Bài toán sinh kế hậu quy hoạch

Ủng hộ tầm nhìn vĩ mô, nhưng người dân Thủ đô cũng thẳng thắn gửi gắm những nguyện vọng rất sát sườn. Vì bản quy hoạch thế kỷ này hiện mới dừng lại ở việc định hình không gian tổng thể, người dân mong muốn các cơ quan chức năng sớm công bố quy hoạch chi tiết đến từng tuyến phố, phân khu với tỉ lệ nhỏ. Sự rõ ràng, minh bạch này sẽ giúp người dân dễ dàng tra cứu, không bị động trong việc ổn định cuộc sống và chủ động lên kế hoạch sinh kế lâu dài.

Bên cạnh đó, bài toán an dân và đền bù giải tỏa cần phải có kế hoạch chuẩn bị chu đáo từ sớm. Chị Nguyễn Thị Mến kiến nghị: "Mong rằng nếu đất vào quy hoạch thì Nhà nước sẽ có chính sách đền bù với mức giá ổn định. Đặc biệt, các phương án tái định cư, chuẩn bị nơi ăn chốn ở mới thật tốt cần phải được thực hiện xong trước khi giải phóng mặt bằng để người dân an tâm làm ăn, con cái học hành ổn định".

Anh Nguyễn Chính Phương (ngoài cùng bên phải) cùng đồng nghiệp thảo luận về những thay đổi của Hà Nội trong tương lai.

Dưới góc nhìn chuyên môn, anh Nguyễn Chính Phương, trú tại phường Đống Đa, một người làm việc trong lĩnh vực môi giới bất động sản, đánh giá rất cao mô hình hạ tầng ba tầng trong việc giải quyết triệt để bài toán mật độ giao thông, trị thủy và ngập lụt. Dù vậy, anh Phương cũng đặt ra trăn trở mấu chốt về việc đảm bảo đầy đủ cơ sở vật chất và công ăn việc làm tại nơi ở mới: "Động chạm đến lợi ích cá nhân luôn là câu chuyện của sự đánh đổi. Giá trị đền bù đất đai có thể thỏa đáng về mặt tiền bạc, nhưng câu chuyện khó nhất là mưu sinh. Người dân ở phố cũ đang có công ăn việc làm ổn định, khi chuyển sang một vị trí mới, liệu họ có tiếp tục mưu sinh được hay không? Do đó, song song với việc vẽ ra những mô hình hạ tầng đẹp đẽ, Nhà nước cần quy hoạch đồng bộ cả không gian kinh tế, tạo sinh kế vững chắc tại nơi tái định cư thì người dân mới có thể thực sự an cư".

Đặc biệt, anh Phương nhấn mạnh cách thức thực thi quy hoạch của Hà Nội phải cực kỳ bài bản và quyết liệt để tránh những sai lầm, hệ lụy của các quốc gia đi trước trong khu vực. Anh thẳng thắn dẫn chứng: "Hà Nội bắt buộc phải phát triển đồng bộ hạ tầng đa tầng để giải quyết tận gốc các nút thắt, chứ không thể để rơi vào tình trạng như Bangkok (Thái Lan). Hiện tại họ gần như không thể cứu vãn được vấn đề tắc đường vì phát triển kiểu 'chuyện đã rồi'. Hà Nội nếu chậm trễ hoặc thiếu quyết liệt thì sẽ đi vào vết xe đổ đó. Một khi đã đưa ra bản kế hoạch tầm nhìn thế kỷ này, chính quyền cần phải thực sự mạnh tay hành động".

Khát vọng về một Hà Nội văn minh, hiện đại, phát triển đồng bộ cả không gian ngầm lẫn trên cao nhưng vẫn giữ trọn nét xanh sinh thái chính là mục tiêu chung mà cả chính quyền và nhân dân đang hướng tới. Tương lai bền vững đó đang được đặt nền móng từ chính sự thấu hiểu, đồng lòng và sẻ chia của người dân ngay hôm nay.

Triển lãm Quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm diễn ra từ ngày 29/6 đến 29/8/2026. tại Bảo tàng Hà Nội. Triển lãm mở cửa tự do đón khách tham quan, mang đến góc nhìn trực quan toàn diện về diện mạo đô thị Hà Nội trong tương lai qua hệ thống sa bàn và công nghệ trình chiếu đa tầng.

Kim Thanh