Người dân được khám những gì trong gói sức khỏe miễn phí từ 2026?

Từ năm 2026, người dân sẽ được tiếp cận chương trình khám sức khỏe định kỳ miễn phí với các nội dung từ khám lâm sàng đến xét nghiệm máu, nước tiểu và chụp X-quang tim phổi.

Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong cách chăm sóc sức khỏe, từ chờ người bệnh xuất hiện triệu chứng mới điều trị sang chủ động phát hiện nguy cơ bệnh tật ngay từ sớm.

Theo danh mục dịch vụ được Bộ Y tế công bố ngày 12/5, người từ 18 tuổi trở lên sẽ được khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm cơ bản.

Tại cơ sở y tế, bác sĩ khai thác tiền sử bệnh, đo các chỉ số cơ thể, kiểm tra huyết áp và khám nội khoa, tai mũi họng. Người dân đồng thời được làm công thức máu, kiểm tra đường huyết, chức năng gan, thận, phân tích nước tiểu và chụp X-quang tim phổi.

Những nội dung này tập trung vào nhóm bệnh phổ biến nhưng nhiều người thường chỉ phát hiện khi bệnh đã tiến triển như tiểu đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc các vấn đề về gan, thận.

Thông qua phim X-quang cũng có thể giúp bác sĩ nhận diện những dấu hiệu bất thường ở phổi. Nếu nghi ngờ lao, tổn thương dạng u hoặc bệnh lý khác, người bệnh sẽ được chỉ định thêm các xét nghiệm chuyên sâu hoặc chuyển đến cơ sở phù hợp để tiếp tục kiểm tra.

Với cách làm này, một lần khám không chỉ dừng ở việc xác nhận người dân “có bệnh hay không”, mà còn là điểm bắt đầu để phát hiện những nguy cơ chưa biểu hiện rõ.

Người dân tham gia chương trình chăm sóc sức khoẻ toàn dân. (Ảnh: Sở Y tế Hà Nội)

Ưu tiên người già, người nghèo và bệnh nhân mạn tính

Chương trình không triển khai đồng loạt cho tất cả người dân ngay trong năm đầu tiên. Theo lộ trình, từ năm 2026, ngành y tế ưu tiên các nhóm có nguy cơ cao hoặc khó tiếp cận dịch vụ y tế như người cao tuổi, hộ nghèo, người khuyết tật, người mắc bệnh mạn tính và người dân ở vùng sâu, vùng xa. Đến năm 2028, phạm vi khám sẽ được mở rộng tới các nhóm dân cư còn lại.

Cách triển khai theo từng bước nhằm giúp hệ thống y tế có thời gian chuẩn bị nhân lực, cơ sở vật chất và năng lực xét nghiệm, đồng thời hạn chế nguy cơ người dân tập trung quá đông tại các bệnh viện.

Các địa phương được yêu cầu chủ động lập danh sách, phân nhóm đối tượng và tổ chức lịch hẹn. Kết quả khám sau đó được tích hợp vào hồ sơ sức khỏe điện tử của mỗi người, từng bước hình thành dữ liệu sức khỏe được theo dõi xuyên suốt.

Điều này có ý nghĩa đặc biệt với những người vốn ít đi khám. Một lần kiểm tra có thể tạo ra dữ liệu ban đầu để bác sĩ so sánh ở những lần khám tiếp theo, thay vì mỗi lần người bệnh đến viện lại bắt đầu từ đầu.

Chương trình cũng được thiết kế theo đặc điểm của từng nhóm dân số thay vì áp dụng một danh mục giống nhau cho tất cả.

Phụ nữ trong nhóm lao động được khám phụ khoa theo quy trình chuyên môn riêng. Trẻ dưới 6 tuổi thực hiện theo hướng dẫn khám nhi khoa. Với trẻ từ 6 đến dưới 18 tuổi, việc khám được thực hiện theo mẫu khám sức khỏe học đường, xét nghiệm chỉ tiến hành khi bác sĩ thấy cần thiết.

Trong khi đó, những người làm công việc có yêu cầu đặc thù về thể lực như công an, quân đội, hàng không, đường sắt vẫn thực hiện các nội dung khám chuyên ngành theo quy định hiện hành.

Việc phân loại này giúp chương trình tránh một cách tiếp cận “một gói cho tất cả”, đồng thời tập trung nguồn lực vào những vấn đề sức khỏe phù hợp với từng độ tuổi, giới tính và đặc điểm nghề nghiệp.

Chương trình khám sức khoẻ cho học sinh trên địa bàn Hà Nội. (Ảnh: Sở Y tế Hà Nội)

Chương trình khám sức khỏe miễn phí là một phần trong lộ trình thực hiện Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Một trong những mục tiêu lớn được đặt ra là tiến tới miễn viện phí cơ bản vào năm 2030.

Tuy nhiên, “miễn viện phí” không đồng nghĩa với việc mọi dịch vụ y tế đều được miễn hoàn toàn. Theo định hướng của Bộ Y tế, chính sách hướng tới giảm tối đa phần chi phí người bệnh phải tự chi trả, trong đó bảo hiểm y tế tiếp tục là một trụ cột quan trọng.

Ý nghĩa của việc khám định kỳ miễn phí vì thế không chỉ nằm ở một lần xét nghiệm hay một phim X-quang. Với người khỏe mạnh, đó có thể là một lần kiểm tra để biết cơ thể đang ở đâu. Với người có nguy cơ, đó có thể là cơ hội phát hiện bệnh trước khi xuất hiện biến chứng. Còn với người đã mắc bệnh mạn tính, việc theo dõi thường xuyên giúp bác sĩ có thêm cơ sở điều chỉnh điều trị.

Khi bệnh được phát hiện sớm, cơ hội điều trị hiệu quả thường cao hơn và chi phí cũng có thể giảm so với lúc người bệnh nhập viện trong tình trạng nặng.

Từ góc độ an sinh, đây cũng là cách chuyển trọng tâm của hệ thống y tế từ điều trị sang dự phòng, để người dân không phải đợi đến khi đau, mệt hoặc bệnh trở nặng mới tìm đến bệnh viện.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là có thêm người được khám miễn phí, mà là để mỗi người dân có một hồ sơ sức khỏe được theo dõi lâu dài và có thể tiếp cận dịch vụ y tế khi cần, bất kể tuổi tác hay hoàn cảnh kinh tế.

Như Loan