Người ái kỷ biết tuốt

Tác giả: Joseph Burgo/Bách Việt Books-NXB Phụ Nữ Việt Nam

Kẻ ái kỷ

Cuốn sách tập trung bóc tách chân dung kẻ ái kỷ - những con người tưởng như tự tin, cuốn hút nhưng ẩn sau đó là sự mong manh, xấu hổ và nhu cầu kiểm soát người khác. Điều khiến Kẻ ái kỷ trở nên hồi hộp nằm ở quá trình nhận diện: từng hành vi thao túng tinh vi, từng lời nói gây tổn thương được phân tích sắc bén, khiến người đọc liên tục tự hỏi: “Mình đã từng gặp người như thế chưa?”

Người ái kỷ biết tuốt

Tuy không đến mức cực đoan như những nhóm Ái kỷ khác nhưng trong một số trường hợp, tuýp người Ái kỷ Biết tuốt cũng hoàn toàn có đủ khả năng gây ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của bạn.

Vài năm trước, tôi từng đi tham dự lễ trao giải cho con trai mình. Tại đó, tôi ngồi chung bàn với một số cha mẹ khác. Tôi biết rất rõ một vài người trong số họ, nhưng có một cặp cha mẹ tôi mới gặp lần đầu: Chet và Monica. Con gái họ học cùng lớp với con trai tôi. Chet làm việc trong một ngân hàng thương mại. Còn Monica đang là trưởng bộ phận nhân sự của một tập đoàn lớn.

Với bộ móng tay dài được sơn son cẩn thận và mái tóc chẻ ngôi giữa ôm trọn lấy khuôn mặt, Monica gợi cho tôi nhớ đến nhân vật Barbra Streisand của những năm 1970. Cô có thói quen lấy móng tay chỉnh lại những sợi tóc lỡ lạc lối rủ xuống mặt mình.

Monica nói liến thoắng từ đầu buổi lễ đến tận lúc trao giải. Cô không có vẻ gì là lo lắng. Cô cảm thấy khá thoải mái khi nói chuyện với những người mình không biết quá rõ. Nhưng cùng lúc đó, với một người cần hiểu rất rõ nhân viên của mình và sắp đặt họ vào từng vị trí phù hợp, thì dường như cô lại hơi quá xa lạ với việc đặt câu hỏi. Cô không hứng thú với những người cha người mẹ khác đang ngồi cùng bàn, dù cô nói chuyện với chúng tôi một lúc lâu.

“Tôi thích cái áo đó! Chồng tôi cũng có một cái rất giống vậy ở nhà. Anh biết đấy, giờ nhìn kĩ lại, tôi nghĩ rất có thể chúng là cùng một mẫu. Anh ấy mua nó hồi chúng tôi đi du lịch ở Bahamas. Đấy quả thực là một chuyến đi tuyệt vời!” Sau đó là một câu chuyện dài về việc mua ngọc lục bảo ở Nassau kèm theo những cái giá “trên trời” cô đã trả, cùng những lời trầm trồ đầy ngạc nhiên về món cocktail pina colada cô đã uống. Cô cười phá lên trước câu chuyện của chính mình, dù thực lòng chúng không hài hước cho lắm.

Khi ai đó có ý đổi chủ đề, Monica đều nhanh chóng tìm cách đưa câu chuyện về đúng với lộ tuyến ban đầu. “Thế con gái nhỏ của chị học ở trường Tiểu học Estes Hills à? Bạn thân của chúng tôi cũng vừa mới mua một căn nhà ở khu đó. Chính xác là, tôi đã giúp họ tìm ra căn nhà này, tôi luôn để tâm rất kĩ tới thị trường bất động sản. Tôi giúp tìm nhà cho rất nhiều bạn bè đấy. Mọi người có thể gọi tôi là một người môi giới bất động sản.” Cô nói rồi lại cười lớn.

Hóa ra, ngoài bất động sản, Monica còn thành thạo cả tá lĩnh vực khác nữa. Một cách vô cùng hào phóng, cô đã chia sẻ những kiến thức quý báu đó với tất cả chúng tôi - những con người khốn khổ bị mắc kẹt tại bàn tiệc tối hôm đó.

Qua bộ phim Mad Men (Gã điên), dường như cô thu lượm cho mình khá nhiều hiểu biết về ngành quảng cáo, thậm chí có vẻ hơn cả một người đã dành phần lớn sự nghiệp của mình để sản xuất quảng cáo truyền hình tại các công ty quảng cáo lớn ở New York. Thậm chí, cô còn biết rõ khu hành chính trường học này hơn cả người đang giữ một ghế trong hội đồng trường, tức người đang ngồi cạnh tôi lúc đấy. Mức độ hiểu biết của Monica quả thật rất đáng nể.

Luôn khuyên nhủ người khác khi không được hỏi là một biểu hiểu của tính cách ái kỷ biết tuốt. Ảnh: Bright Side.

Có rất nhiều người như Monica tại các bữa tiệc, hoặc ngay tại nơi bạn làm việc. Cũng có thể kẻ Ái kỷ Biết tuốt này chính là một người thân quen từ lâu, hay ở trong chính gia đình bạn, không ngừng phô bày kho kiến thức rộng lớn của mình, luôn sẵn sàng chia sẻ và cho bạn những lời khuyên “ngoài ý muốn”.

Thường thì những người như vậy chỉ tạo cảm giác họ là người nhàm chán và tự mãn, nhưng nếu có cơ hội trở thành tâm điểm của một sự kiện nào đó, như bữa tiệc trên chẳng hạn, họ có thể trở nên đặc biệt phản cảm.

Tuy không đến mức cực đoan như những nhóm Ái kỷ khác nhưng trong một số trường hợp, tuýp người Ái kỷ Biết tuốt cũng hoàn toàn có đủ khả năng gây ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của bạn. Có thể trong mắt bạn, họ chỉ là một người tẻ nhạt, nhưng nếu bị cuốn vào câu chuyện của họ và bỏ quên những người khác, bạn cũng dễ bị họ lợi dụng như những kẻ Ái kỷ Cực đoan khác.

Monica luôn cần một nhóm khán giả chứng kiến sự hiểu biết sâu sắc và vượt trội của mình. Cô muốn những người xung quanh phải thừa nhận rằng cô là người chiến thắng. Bên cạnh đó, bằng cách chứng tỏ rằng mình có nhiều hiểu biết, cô biến chúng tôi thành những kẻ thua cuộc, những người kém hiểu biết.

Nói cách khác, cũng như mọi người Ái kỷ Cực đoan khác, kiểu “biết tuốt” nuôi dưỡng một cái tôi phóng đại - bằng cách hạ thấp người khác xuống.

Joseph Burgo/Bách Việt Books-NXB Phụ Nữ Việt Nam