Ngựa trong nghệ thuật tạo hình

Xuyên suốt lịch sử mỹ thuật Việt Nam, hình tượng con ngựa xuất hiện sớm và phổ biến, gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt và văn hóa truyền thống.

Trong mỹ thuật dân gian và mỹ thuật ứng dụng, ngựa được thể hiện mộc mạc, sinh động, phản ánh hình ảnh một loài vật trung thành, gần gũi với con người. Bước vào nghệ thuật tạo hình hiện đại, ngựa trở thành nguồn cảm hứng sáng tác mạnh mẽ, mang nhiều sắc thái biểu cảm và ý nghĩa biểu tượng.

Tác phẩm "Gióng" của họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm (1974)

Hình tượng ngựa còn gắn liền với tinh thần anh hùng và ý chí dân tộc quật cường, tiêu biểu là hình ảnh Thánh Gióng trong các tác phẩm của các họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm, Ngô Mạnh Lân, Trần Khánh Chương, thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa giá trị truyền thống và ngôn ngữ tạo hình hiện đại.

Triển lãm "Ngựa trong nghệ thuật tạo hình" giới thiệu 60 tác phẩm được tuyển chọn từ các sưu tập Mỹ thuật dân gian, Mỹ thuật ứng dụng, Mỹ thuật hiện đại và đương đại của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Các tác phẩm đa dạng về loại hình và chất liệu như sơn mài, sơn dầu, lụa, tranh giấy, gỗ, đất nung, gốm… do nhiều thế hệ nghệ nhân dân gian và nghệ sĩ tạo hình Việt Nam sáng tác, từ thời kỳ mỹ thuật Đông Dương, mỹ thuật kháng chiến đến nghệ thuật đương đại.

Trong đời sống đồng bào vùng cao, ngựa là người bạn đồng hành thân thiết, được khắc họa sinh động qua các tác phẩm của họa sĩ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Văn Tỵ, Bùi Xuân Phái.

Tác phẩm "Bác đi công tác" của Nguyễn Đại Lượng (1980)

Trong giai đoạn kháng chiến, hình ảnh ngựa sát cánh cùng chiến sĩ, đặc biệt bên cạnh Chủ tịch Hồ Chí Minh, qua các tác phẩm của họa sĩ Dương Bích Liên, Nguyễn Trọng Kiệm, Nguyễn Thụ..., đã trở thành biểu tượng giàu giá trị nhân văn, thể hiện sự gần gũi của Bác Hồ với thiên nhiên và đời sống kháng chiến.

Trong đời sống đương đại, hình tượng ngựa tiếp tục được nhìn nhận như biểu trưng của sức mạnh, sự trung thành và ý chí vươn lên, đồng thời mang thông điệp về may mắn và thành công.

Thông qua triển lãm, hình ảnh ngựa không chỉ được nhìn nhận như một vật nuôi thân thuộc, có ích trong lao động và chiến đấu mà còn là một biểu tượng nghệ thuật mang nhiều cung bậc cảm xúc.

Thảo Nguyên