Nghiên cứu từ Đại học Bách Khoa Hà Nội: Xe điện bền hơn xe xăng sau 12 năm sử dụng

Trong bối cảnh xe điện đang phủ sóng mạnh mẽ tại Việt Nam, câu hỏi về độ bền bỉ so với xe xăng truyền thống luôn là tâm điểm chú ý của người tiêu dùng. Để giải mã bài toán này, nhóm nghiên cứu từ Đại học Bách Khoa Hà Nội đã công bố báo cáo khoa học tại Hội nghị quốc tế ICMPT 2026 ở Malaysia, mang đến cái nhìn chuyên sâu dựa trên dữ liệu thực tế.

Theo PGS. TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc chương trình Đào tạo kỹ thuật ô tô của Đại học Bách Khoa Hà Nội, nghiên cứu được xây dựng từ ba lớp bằng chứng: mô hình lý thuyết Weibull, dữ liệu bảo dưỡng từ hàng nghìn phương tiện tại Việt Nam và thực nghiệm hiện trường trên xe thật.

Mô hình lý thuyết: Xe điện chiếm ưu thế sau 6 năm sử dụng

Phân tích từ mô hình thống kê Weibull cho thấy sự khác biệt rõ rệt trong vòng đời của hai loại phương tiện. Trong 3 năm đầu, xe điện (BEV) có xác suất hỏng hóc là 1,32%, cao hơn mức 0,87% của xe xăng (ICE). Các lỗi giai đoạn đầu của xe điện chủ yếu tập trung vào phần mềm, hệ thống pin hoặc linh kiện điện tử.

Xác suất hỏng hóc tích lũy của xe điện (BEV) và xe xăng (ICE) theo mô hình Weibull.

Tuy nhiên, cục diện thay đổi sau mốc 6 năm. Khi các bộ phận cơ khí phức tạp của xe xăng bắt đầu xuống cấp, xe điện lại cho thấy khả năng duy trì trạng thái tốt hơn nhờ hệ truyền động đơn giản. Sau 12 năm, xác suất hỏng hóc tích lũy của xe xăng lên tới 81,3%, trong khi xe điện chỉ ở mức 62,7%. Đến năm thứ 15, con số này lần lượt là 98,2% đối với xe xăng và 86,3% đối với xe điện.

Dữ liệu thực tế từ 5.600 phương tiện vận hành tại Việt Nam

Không chỉ dựa trên lý thuyết, nhóm nghiên cứu đã khảo sát dữ liệu của 1.047 xe điện VinFast và 4.620 xe động cơ đốt trong từ các hãng VinFast, Hyundai và Chevrolet trong giai đoạn 2020–2024. Kết quả thực tế cho thấy sau khi vượt qua 40.000 km đầu tiên, tần suất hỏng hóc của xe điện giảm mạnh, thấp hơn xe xăng từ 15% đến 25%.

Tần suất hỏng hóc/km của xe điện (BEV) và xe xăng (ICE) theo quãng đường vận hành.

Tại cột mốc từ 80.000 km đến 125.000 km, xe điện tiếp tục duy trì trạng thái vận hành ổn định và ít phát sinh hao mòn vật lý nghiêm trọng hơn so với các dòng xe truyền thống cùng phân khúc.

Hiệu năng phanh và hệ thống treo trong điều kiện khắc nghiệt

Thực nghiệm tại vườn quốc gia Ba Vì (Hà Nội) cho thấy ưu thế vượt trội của công nghệ phanh tái sinh (regenerative braking) trên xe điện. Khi đổ đèo liên tục, nhiệt độ đĩa phanh xe điện chỉ tăng từ 33,4°C lên 38,4°C. Ngược lại, xe xăng phụ thuộc hoàn toàn vào ma sát cơ khí, khiến nhiệt độ đĩa phanh vọt lên mức 147,6°C.

So sánh nhiệt độ phanh giữa SUV điện và SUV xăng

Điều này giúp độ mòn đĩa phanh của xe điện chỉ bằng khoảng 60–65% so với xe xăng, giúp kéo dài tuổi thọ vật liệu. Đối với hệ thống treo, dù xe điện có khối lượng nặng hơn do bộ pin, nhưng nhờ trọng tâm thấp và phân bổ tải trọng đồng đều (48:52), ứng suất tác động lên các linh kiện như càng A khi phanh gấp chỉ bằng một nửa so với xe xăng.

Bảng so sánh các chỉ số độ bền tiêu biểu

Tổng kết lại, nghiên cứu khẳng định xe điện có thể phát sinh nhiều lỗi nhỏ trong giai đoạn đầu do đặc thù công nghệ mới. Tuy nhiên, về dài hạn, cấu trúc cơ khí đơn giản và các công nghệ hỗ trợ vận hành hiện đại giúp xe điện chứng minh ưu thế bền bỉ và ổn định hơn hẳn so với xe xăng truyền thống.

PHỐ HỘI