Nghiên cứu đầu tư phân kỳ cao tốc Bảo Hà - Lai Châu

Tính toán, định lượng lợi ích kinh tế để làm rõ sự cần thiết đầu tư

Bộ Xây dựng mới đây đã có văn bản gửi UBND tỉnh Lai Châu về việc tham gia ý kiến hồ sơ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (CT.13).

Tuyến cao tốc Bảo Hà - Lai Châu được đề xuất đầu tư quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh (Ảnh minh họa).

Theo Bộ Xây dựng, việc đầu tư tuyến cao tốc Bảo Hà - Lai Châu sẽ từng bước góp phần hoàn chỉnh mạng lưới giao thông trong khu vực, rút ngắn thời gian di chuyển, giảm chi phí vận tải, kết nối Cửa khẩu Ma Lù Thàng, các tỉnh vùng Tây Bắc với Thủ đô Hà Nội, đảm bảo quốc phòng, an ninh.

Tuy vậy, Bộ Xây dựng lưu ý cấp có thẩm quyền địa phương chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan nghiên cứu, đánh giá cụ thể hiệu quả đầu tư Dự án theo tinh thần Kết luận số 18-KL/TW, ngày 2/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương.

Bên cạnh đề nghị cập nhật lại kết quả dự báo nhu cầu vận tải trên tuyến, tỷ lệ phân bổ vốn đầu tư theo năm... để đánh giá hiệu quả đầu tư, Bộ Xây dựng cho biết, hồ sơ thiết kế sơ bộ thể hiện nhiều đoạn đào sâu, đắp cao, bố trí nhiều công trình cầu cạn có chiều cao lớn, ngoài việc cần tối ưu về chi phí đầu tư, tiến độ thi công cần rà soát, cập nhật đầy đủ các chi phí liên quan đến công tác quản lý, khai thác sau này.

Phục vụ đánh giá hiệu quả đầu tư dự án, Bộ Xây dựng cũng đồng thời đề nghị các bên liên quan bổ sung thuyết minh chi tiết về tính toán lợi ích kinh tế của dự án có thể định lượng (tiết kiệm thời gian đi lại, chi phí vận hành,...) để khẳng định dự án khả thi về mặt kinh tế hoặc các lợi ích kinh tế xã hội về quốc phòng, an ninh, xóa đói giảm nghèo...

"Quá trình hoàn thiện, cần lưu ý làm rõ cơ sở của việc lựa chọn số năm tính toán, tỷ suất chiết khấu kinh tế của dự án, dự kiến chi phí vận hành, bảo trì, duy tu hàng năm và các kỳ trung tu, đại tu theo quy định; kết quả tính toán chi phí vận hành xe; giá trị từ tiết kiệm thời gian của mỗi chuyến xe đi trên tuyến mới và bổ sung kết quả đánh giá độ nhạy khi tăng chi phí 10%, giảm lợi ích 10%", văn bản nêu.

Rà soát kỹ giải pháp thiết kế, đầu tư hoàn thiện khi nhu cầu vận tải tăng cao

Đưa ra quan điểm về phạm vi đầu tư dự án, Bộ Xây dựng nhìn nhận, phạm vi nghiên cứu của dự án từ điểm kết nối với cao tốc Nội Bài - Lào Cai đến cửa khẩu Ma Lù Thàng nhằm xem xét, đánh giá tổng thể quy mô đầu tư là cần thiết.

Tuy nhiên, trong điều kiện nhu cầu vận tải qua cửa khẩu Ma Lù Thàng chưa cao, nguồn lực hạn chế, Bộ Xây dựng đề nghị bổ sung nghiên cứu phân kỳ đầu tư tuyến đường theo hướng điểm cuối của dự án giai đoạn 1 tại TP Lai Châu để ưu tiên đầu tư trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026-2030. Đoạn còn lại sẽ tiếp tục nghiên cứu đầu tư khi nhu cầu vận tải tăng cao, huy động được nguồn vốn.

Cấp có thẩm quyền địa phương cũng được đề nghị chỉ đạo tư vấn và các đơn vị rà soát, phân tích lựa chọn tốc độ thiết kế các đoạn tuyến, bảo đảm chuyển tiếp hài hòa tốc độ thiết kế trên toàn tuyến và sự liên tục trong khai thác, hạn chế các đoạn thay đổi tốc độ thiết kế trong phạm vi ngắn, làm cơ sở lựa chọn phương án hướng tuyến, công trình một cách đồng bộ, hiệu quả.

Cũng theo Bộ Xây dựng, phương án thiết kế dự án được nghiên cứu hiện sử dụng khối lượng lớn công trình cầu (tổng chiều dài gần 55 km, chiếm xấp xỉ 34% chiều dài tuyến), hầm (tổng chiều dài gần 13km, chiếm 7,8% chiều dài tuyến); chi phí xây dựng công trình cầu, hầm khoảng 31.356 tỷ đồng, chiếm hơn 70% tổng chi phí xây dựng.

Bộ Xây dựng cho rằng cần rà soát kỹ lưỡng, tổng thể, toàn diện giải pháp thiết kế sơ bộ, so sánh với phương án điều chỉnh hướng tuyến, trắc dọc khu vực để tối ưu hóa, giảm chi phí đầu tư.

"Khu vực dự án có điều kiện địa hình khó khăn nên quá trình nghiên cứu tiếp theo cần khảo sát, đánh giá kỹ lưỡng, so sánh các phương án về đầu tư công trình cầu, hầm và hướng tuyến nhằm lựa chọn phương án đầu tư hiệu quả, phù hợp quy hoạch, tiết kiệm chi phí đầu tư", văn bản nêu rõ.

Bộ Xây dựng cũng đề nghị địa phương và đơn vị liên quan phân tích kỹ hơn tính hợp lý của việc đưa hạng mục hầm Khau Co (Km 48+500 - Km 51+500) vào dự án thành phần 4; Trao đổi thống nhất đề xuất giao nhiệm vụ cơ quan chủ quản/cơ quan có thẩm quyền dự án thành phần 1 (Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đoạn qua địa phận tỉnh Lào Cai) và dự án thành phần 3 (Xây dựng đoạn tuyến và các công trình trên địa phận tỉnh Lào Cai).

Nam Khánh