Nghịch lý của ô tô Trung Quốc?

Dữ liệu mới nhất từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CAAM) cho thấy một bức tranh đối lập đầy thú vị. Trong khi nhu cầu tiêu thụ trong nước chững lại rõ rệt, lượng xe xuất khẩu của quốc gia này lại tăng vọt 21% trong năm 2025.

Con số kỷ lục hơn 7 triệu chiếc được xuất xưởng ra thế giới là minh chứng cho chiến lược của các hãng xe Trung Quốc nhằm thoát khỏi thị trường nội địa vốn đã quá tải và khốc liệt.

Đóng góp quan trọng nhất vào sự bùng nổ này chính là phân khúc xe năng lượng mới bao gồm xe điện và xe lai sạc điện.

Với mức tăng trưởng gấp đôi so với năm 2024, đạt 2,6 triệu chiếc, xe điện Trung Quốc đang khẳng định vị thế dẫn dắt cuộc chơi xanh trên toàn cầu.

Các chuyên gia dự báo đà tăng này sẽ còn kéo dài trong năm 2026 khi các doanh nghiệp nỗ lực né tránh vòng xoáy giảm giá tại quê nhà để tìm kiếm lợi nhuận ở những thị trường mới.

Dù tổng doanh số xe du lịch tại Trung Quốc cả năm 2025 đạt 24 triệu chiếc (tăng 6%), nhưng tháng 12-2025 lại ghi nhận mức sụt giảm 18%.

Nguyên nhân trực diện đến từ việc Chính phủ cắt giảm trợ cấp đổi xe cũ, khiến sức mua bốc hơi nhanh chóng.

Trong bối cảnh đó, thị trường nước ngoài trở thành phao cứu sinh với biên lợi nhuận cao hơn hẳn. Đặc biệt, việc Trung Quốc và EU vừa đạt được thỏa thuận tháo gỡ bế tắc về xuất khẩu xe điện được kỳ vọng sẽ là cú hích mạnh mẽ, giúp xe điện Trung Quốc thâm nhập sâu hơn vào thị trường này.

Ông Cui Dongshu, Tổng thư ký Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc (CPCA), dự báo xuất khẩu xe điện sang EU sẽ tăng trưởng đều đặn khoảng 20% mỗi năm trong giai đoạn 2026–2028.

Các khu vực như Nga, Mỹ Latinh, Trung Đông và Đông Nam Á hiện vẫn là những thị trường quan trọng, chiếm 70% tổng lượng xuất khẩu.

Tuy nhiên, hành trình vươn xa của ô tô Trung Quốc vẫn gặp phải những hàng rào thuế quan ngất ngưỡng tại các thị trường khó tính và giàu có như Mỹ hay Canada.

S&P Global Ratings chỉ ra một thực tế, hơn một nửa doanh số tại Trung Quốc hiện nằm ở phân khúc xe dưới 150.000 Nhân dân tệ (khoảng 21.510 USD). Việc thay đổi cơ chế trợ cấp từ mức cố định sang hệ thống dựa trên giá xe đang đẩy phân khúc xe giá rẻ vào thế bí.

Các chuyên gia từ ngân hàng UBS cảnh báo doanh số nội địa có thể tiếp tục lao dốc trong năm 2026, buộc các hãng xe phải đứng trước lựa chọn khó khăn, hoặc tự bỏ tiền túi để trợ cấp cho người dùng, hoặc phải không ngừng nâng cấp tính năng sản phẩm nếu không muốn bị đào thải ngay trên sân nhà.

PHƯƠNG MINH

Cars