Nghi thức rước nước linh thiêng mở màn Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar 2026

Người dân và du khách theo dõi Lễ rước nước trong không khí trang nghiêm tại phường Bắc Nha Trang. (Ảnh: Đặng Tuấn/TTXVN)

Những ngày tháng 3 Âm lịch, không gian Di tích Tháp Bà Pô Nagar ở phường Bắc Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa) trở nên linh thiêng và rộn ràng hơn bao giờ hết.

Lễ hội diễn ra từ ngày 5-11/5 (tức ngày 19-25/3 Âm lịch), Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar 2026 có nhiều chương trình ý nghĩa được như khai mạc, nghi thức đánh trống khai hội và dâng hương tại Tháp Chính; lễ Mộc dục; thay y Mẫu diễn. Ngoài ra, còn có lễ rước kiệu, cầu siêu và thả hoa đăng diễn ra tại bờ kè sông Cái, phía dưới di tích Tháp Bà Pô Nagar; lễ cầu Quốc thái dân an được tổ chức trước Tháp Chính; lễ cầu an của đồng bào Chăm...

Ngày 5/5, Lễ rước nước mở đầu Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar 2026 diễn ra trang trọng tại Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar (phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa), mang theo khát vọng mưa thuận gió hòa, cầu cho các dân tộc anh em trên đất nước đều được thịnh vượng.

Lễ rước nước diễn ra trang trọng giữa tiếng trống, chiêng, kèn rộn rã và những điệu múa uyển chuyển.

Đoàn rước khoác sắc phục truyền thống, cùng kiệu lọng rực rỡ, cờ hoa phấp phới, nâng niu những vật đựng nước thiêng khởi hành từ Tháp Bà về chùa Hải Ấn (chùa Hang). Đây là ngôi cổ tự ẩn mình trong vách đá, nơi mạch nước ngầm trong lành chảy ra từ các hang đá tự nhiên được người dân Nha Trang tôn kính như báu vật của trời đất.

Tại chùa Hải Ấn, chủ lễ thành kính dâng hương, khấn nguyện xin nước thiêng. Những giọt nước quý được đựng trong lu gốm Chăm cổ kính hoặc bình đồng trang trọng, che lọng kỹ lưỡng trước khi đoàn rước trở về Tháp Bà.

Người dân hai bên đường thành kính bày lễ cúng vọng, cúi đầu vái lạy. Nước rước về được tinh chế cùng rượu gạo trắng và hoa tươi như cúc vàng, hoa điệp, phục vụ nghi lễ Mộc dục tắm tượng Nữ thần, mang ý nghĩa thanh lọc không gian linh thiêng và cầu bình an cho nhân dân.

Với người Chăm, rước nước đầu năm là để tắm cho ngài, để cầu cho mưa thuận gió hòa, làm ăn phát đạt và sức khỏe dồi dào. Họ không chỉ cầu riêng cho mình mà còn cầu cho tất cả các dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam đều được thịnh vượng.

Sức sống của lễ rước nước không chỉ ở nghi thức mà còn nằm trong lòng mỗi người dân. Nhiều phụ nữ gắn bó lâu năm với đoàn rước chia sẻ rằng đây là truyền thống gia đình được trao truyền qua các thế hệ.

Tháp Bà Pô Nagar xây dựng từ khoảng thế kỷ thứ 8 đến thế kỷ 13, là một quần thể kiến trúc Chăm cổ đặc sắc, được xếp hạng là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia năm 1979. Nơi đây không chỉ bảo tồn nhiều giá trị lịch sử, nghệ thuật điêu khắc đặc sắc, mà còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa tâm linh của cộng đồng Chăm-Việt.

Thiếu nữ Chăm và thiếu nữ Việt trong trang phục truyền thống tham gia nghi lễ dâng nước lên Thánh Mẫu. (Ảnh: Đặng Tuấn/TTXVN)

Năm 2012, Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Mỗi năm, cứ đến dịp lễ hội, người dân trong và ngoài tỉnh lại náo nức đến với di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar để thực hành các nghi thức, tín ngưỡng và cùng nhau nguyện cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, đất nước phồn vinh, gia đình no ấm, hạnh phúc.

Trải qua thăng trầm lịch sử, di tích Tháp Bà Pô Nagar ngày càng được quan tâm đầu tư, bảo tồn bài bản, phát huy rõ nét vai trò là trung tâm tín ngưỡng thờ Mẫu tiêu biểu không chỉ của Khánh Hòa mà cả khu vực Nam Trung Bộ. Tại đây còn diễn ra các chương trình biểu diễn định kỳ như "Linh thiêng xứ Trầm," "Trăng soi dáng Tháp," góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tại di tích, mang đến cho người dân và du khách những trải nghiệm giàu bản sắc truyền thống.

Với những giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt, Tháp Bà Pô Nagar chính thức được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 152/QĐ-TTg ngày 17/1/2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Việc được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt là dấu mốc quan trọng. Danh hiệu này khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc và tín ngưỡng của Tháp Bà Pô Nagar. Đây cũng là trách nhiệm lớn đối với tỉnh Khánh Hòa, ngành văn hóa và Ban Quản lý di tích. Công tác bảo tồn không dừng ở việc giữ gìn kiến trúc, mà còn phải bảo vệ không gian lễ hội, giữ gìn nghi lễ, nâng cao chất lượng phục vụ và xây dựng nếp sống văn minh tại di tích./.

(Vietnam+)