Nghị sĩ Iran bị cắt sóng vì tiết lộ mật thư của Lãnh tụ Tối cao?

Ông Mahmoud Nabavian, thành viên Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, khẳng định Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei không ủng hộ các cuộc đàm phán với Mỹ, trước khi chương trình bị cắt ngang và dừng phát sóng đột ngột.

Trang Iranintl ngày 21-6 dẫn lời ông Nabavian tiết lộ ông Khamenei nhiều lần phản đối tiến trình đàm phán với Mỹ. Ông Khamenei được cho là đã đặt ra các điều kiện nhưng không được thể hiện trong bản ghi nhớ (MoU) giữa Iran và Mỹ.

Theo ông Nabavian, ông Khamenei khẳng định Iran không vội vã hay chịu áp lực phải đạt thỏa thuận. Các cuộc đối thoại phải nhằm "chấm dứt xung đột và bảo đảm các khoản bồi thường", chứ không phải về vấn đề hạt nhân.

Ông Nabavian trích dẫn tiếp tài liệu được cho là thư từ của ông Khamenei: "Những gì diễn ra trong cuộc đàm phán tại Pakistan về cơ bản là khác biệt so với định hướng ban đầu và khác với những điều kiện cốt lõi tạo nên tính chính danh của cuộc đàm phán".

Sau đó, theo ông Nabavian, ông Khamenei đã yêu cầu dừng đàm phán.

Ông Mahmoud Nabavian, thành viên Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, là nghị sĩ có quan điểm cứng rắn. Ảnh:Iranintl

Nghị sĩ Nabavian nói thêm rằng Lãnh tụ Tối cao Iran nhắc lại lập trường này nhiều lần trong tháng 4, nhấn mạnh Iran phải buộc đối phương công nhận quyền làm giàu hạt nhân hoặc loại bỏ vĩnh viễn vấn đề này khỏi nghị sự.

Về eo biển Hormuz, ông Nabavian cho biết ông Khamenei xem đây là đòn bẩy then chốt: "Nếu người Mỹ muốn giải tỏa áp lực, trước hết họ phải thực hiện các điều kiện tiên quyết, trọng tâm là thanh toán các khoản bồi thường và nợ nần".

Bản ghi nhớ hiện tại không có các điều khoản này.

Theo ông Nabavian, ông Khamenei quả quyết việc quản lý eo biển phải hoàn toàn nằm trong tay Iran, không chia sẻ với bất kỳ ai, kể cả Oman. Theo chỉ thị ngày 12-3, tàu thuyền qua đây được phân loại: một số bị cấm hoàn toàn, một số phải nộp phí và số khác (gồm tàu của đồng minh Iran) được miễn phí.

Khi ông Nabavian đang nói, người dẫn chương trình đã cắt lời và chương trình kết thúc đột ngột.

Đài truyền hình nhà nước Iran sau đó tuyên bố hành vi tiết lộ tài liệu mật này là vi phạm pháp luật và cần bị xử lý. Một giám đốc của đài đã từ chức và cơ quan này sẽ áp dụng các biện pháp kỷ luật.

Giới truyền thông bảo thủ cũng chỉ trích ông Nabavian. Tổng biên tập của tờ Mashregh, ông Hossein Soleimani, cáo buộc ông Nabavian cố tình trích dẫn chọn lọc một cách thiếu chính xác từ hơn 20 bức thư, và thực chất đó là những bức thư từ giai đoạn đầu.

Trong khi đó, một thông điệp được cho là của ông Khamenei cho biết ông đã chấp thuận ký bản MoU dù có quan điểm khác biệt, sau khi nhận được sự đảm bảo từ Tổng thống Pezeshkian rằng quyền lợi của Iran và "Mặt trận Kháng chiến" sẽ được bảo vệ.

Bất chấp tranh cãi nội bộ, phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội và Bộ trưởng Ngoại giao dẫn đầu đã tới Thụy Sĩ để đàm phán trực tiếp với Mỹ, dưới sự dẫn dắt của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, cùng các nhà trung gian quốc tế.

Mỹ kỳ vọng cuộc đối thoại sẽ giúp các thanh sát viên Liên hợp quốc quay lại các cơ sở hạt nhân của Iran. Đổi lại, Washington sẵn sàng cho phép Iran tiếp cận 6 tỉ USD tài sản bị phong tỏa để mua hàng hóa nhân đạo.

Ông Vance thừa nhận tình hình Lebanon có thể làm chệch hướng đàm phán nhưng cho biết Ngoại trưởng Marco Rubio đang nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng.

Huệ Bình