Nghị quyết số 10-NQ/TW và chu kỳ FDI thế hệ mới

Sức bật tháng 6

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đang tiếp tục xu hướng tích cực trong bối cảnh dòng đầu tư toàn cầu vẫn chưa phục hồi mạnh mẽ, do biến động địa chính trị toàn cầu và chính sách thuế quan của Hoa Kỳ.

“Thu hút đầu tư nước ngoài là một điểm sáng của nền kinh tế” - Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh khi báo cáo trước Chính phủ và nhắc đến con số 34,6 tỷ USD vốn đăng ký, tăng 61% cùng gần 13,03 tỷ USD vốn thực hiện, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Nguồn: Cục Thống kê. Đồ họa: Phương Anh

Nhìn vào những con số này, có thể thấy, đã có sự tăng tốc mạnh mẽ trong tháng 6/2026. Trong 5 tháng đầu năm, tổng vốn FDI thu hút được đạt 24,8 tỷ USD, tăng 34,9% so với cùng kỳ. Như vậy, chỉ trong tháng 6, đã có thêm gần 10 tỷ USD vốn FDI đăng ký vào Việt Nam, một con số kỷ lục. Hiếm có khi nào tính theo tháng, Việt Nam thu hút được nguồn lực FDI lớn như vậy.

Theo số liệu từ Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), tháng 6/2026, trong khi vốn FDI đăng ký mới đạt trên 2,5 tỷ USD, giảm nhẹ 0,3% so với tháng 5/2026, thì vốn tăng thêm đạt 5,2 tỷ USD, tăng 102,1%, còn vốn đầu tư thông qua góp vốn, mua cổ phần đạt 2 tỷ USD, tăng 121,6% so với tháng 5.

Cũng chính từ sức bật của tháng 6, mà tính chung 6 tháng đầu năm, vốn FDI đăng ký tăng mạnh so với cùng kỳ năm ngoái. Hơn thế, vốn FDI đăng ký vào Việt Nam tăng ở cả 3 nguồn vốn: vốn đăng ký mới (17,39 tỷ USD, tăng 87,2% so với cùng kỳ năm trước); vốn tăng thêm (11,04 tỷ USD, tăng 23,5%) và vốn đầu tư thông qua góp vốn, mua cổ phần (6,22 tỷ USD, tăng 89,5%).

Đáng nói là, sau 5 tháng đầu năm, vốn điều chỉnh mới đạt 5,78 tỷ USD, giảm 32,1% so với cùng kỳ năm trước.

Cùng với đó, một điều quan trọng, vốn FDI giải ngân cũng đang tăng tốc. 6 tháng, vốn FDI giải ngân đạt 13,03 tỷ USD, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là số vốn FDI thực hiện cao nhất của 6 tháng đầu năm trong 5 năm qua.

Điểm khởi đầu cho một chu kỳ FDI thế hệ mới

Một sự trùng hợp thú vị, đó là cùng thời điểm thu hút vốn FDI có sự tăng tốc mạnh mẽ, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, mở ra một chu kỳ FDI thế hệ mới.

Nghị quyết số 10-NQ/TW không chỉ xác lập tư duy mới trong thu hút FDI, mà còn hướng đến việc phát triển hệ sinh thái đầu tư nước ngoài, thu hút FDI có chọn lọc, hướng đến các lĩnh vực mang lại “nền tảng đầu tư chiến lược quốc gia”, như các dự án công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), nghiên cứu và phát triển (R&D), thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam…

Cùng với đó, Nghị quyết cũng đặt ra mục tiêu thu hút khoảng 200 - 300 tỷ USD (40 - 50 tỷ USD/năm) vốn đăng ký và khoảng 150 - 200 tỷ USD (30 - 40 tỷ USD/năm) vốn thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2030.

Ở góc độ con số, hơn 34,6 tỷ USD vốn FDI đăng ký vào Việt Nam trong 6 tháng là một tín hiệu tích cực. Với kết quả này, ngay trong năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết số 10/NQ-TW, mục tiêu thu hút về số lượng hoàn toàn có khả năng đạt được.

Còn về chất lượng, báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài cho thấy, nhiều dự án công nghệ cao đang tiếp tục đổ vào Việt Nam, sau khi các “đại gia” công nghệ như Intel, Samsung, LG, Goertek, Foxconn, Amkor, HanaMicron… chọn Việt Nam là “cứ điểm” sản xuất trong thời gian qua. Chỉ trong nửa đầu năm nay, đã có 2 dự án tỷ USD trong lĩnh vực công nghệ cao đăng ký đầu tư vào Việt Nam.

Chưa kể, còn có dự án sản xuất cực âm than chì nhân tạo Việt Nam của Posco Future M Co.Ltd, vốn đầu tư 282 triệu USD; dự án tăng vốn thêm 479,8 triệu USD của BYD… Và thông tin mới đây, dự án bán dẫn có vốn đầu tư 1 tỷ USD của LG sẽ sớm được triển khai tại Hải Phòng.

Trong 6 tháng đầu năm, vốn FDI vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo dẫn đầu với 18,4 tỷ USD, chiếm 53,3% tổng vốn đăng ký. Theo Cục Đầu tư nước ngoài, cơ cấu thu hút FDI trong 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục cho thấy, dòng vốn tập trung chủ yếu vào công nghiệp chế biến, chế tạo, phù hợp với định hướng phát triển Việt Nam thành trung tâm sản xuất trong chuỗi cung ứng khu vực.

Lời giải cho sự bứt phá

Nhiều kỳ vọng đang được đặt ra với thu hút FDI của Việt Nam sau khi Nghị quyết số 10-NQ/TW được ban hành.

Ông Sử Ngọc Khương - Giám đốc cấp cao Bộ phận Tư vấn đầu tư Savills Việt Nam cho rằng, giá trị cốt lõi của Nghị quyết số 10-NQ/TW không nằm ở mục tiêu thu hút 200 - 300 tỷ USD vốn FDI đăng ký, mà ở việc định hình một mô hình tăng trưởng mới dựa trên công nghệ, tri thức và đổi mới sáng tạo.

Trong bối cảnh này, để thu hút nhiều hơn vốn FDI, theo ông Sử Ngọc Khương, vấn đề không còn nằm ở mức ưu đãi cao hơn đối thủ, mà nằm ở khả năng tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư.

“Niềm tin đó được hình thành từ sự ổn định chính sách, tính nhất quán trong thực thi và khả năng bảo vệ hiệu quả các quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp” - ông Sử Ngọc Khương nhấn mạnh.

Điều này cũng giống như khuyến nghị đã được Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) đưa ra, trong báo cáo mới nhất về thu hút FDI của Việt Nam. Theo OECD, để khai thác những lợi ích từ nguồn vốn FDI thế hệ mới, Việt Nam cần tăng cường tính nhất quan trong chính sách, hiện đại hóa khung pháp lý, điều chỉnh các chính sách ưu đãi nhằm hướng tới các khoản đầu tư góp phần nâng cao năng suất, đồng thời đẩy mạnh công tác xúc tiến và hỗ trợ đầu tư.

Những nội dung này, trên thực tế đã được đưa ra tại Nghị quyết số 10-NQ/TW. Lãnh đạo nhiều địa phương cũng đã thấu hiểu điều này và đang nỗ lực kiến tạo, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi nhất cho sự phát triển của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

“Cạnh tranh thu hút FDI trong giai đoạn mới không còn là cạnh tranh giữa các dự án, mà là cạnh tranh giữa các hệ sinh thái phát triển. Không chỉ là ưu đãi đầu tư, mà trước hết là năng lực kiến tạo thể chế, đó cũng chính là tinh thần cốt lõi mà Nghị quyết số 10-NQ/TW đã đặt ra và cũng là yêu cầu khách quan đối với Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới” - ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP.HCM bày tỏ.

Ở góc độ cơ quan quản lý, Cục Đầu tư nước ngoài cho rằng, thời gian tới, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án đã được cấp phép; tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây chính là những định hướng lớn được xác định tại Nghị quyết số 10-NQ/TW.

Nguyên Đức