Nghị quyết kìm hãm Tổng thống Mỹ phát động chiến tranh không qua ải Thượng viện

Nghị quyết nhằm hạn chế quyền phát động chiến tranh của Tổng thống Mỹ đã không được Thượng viện thông qua. Ảnh minh họa Reuters.

Trong cuộc bỏ phiếu ngày 4/3 (giờ địa phương), nghị quyết về quyền chiến tranh đã không được thông qua với tỷ lệ 47 phiếu thuận và 52 phiếu chống. Kết quả này cho thấy sự ủng hộ mạnh mẽ của các nghị sĩ Cộng hòa đối với chiến dịch quân sự của Tổng thống Trump, đồng thời phản ánh những chia rẽ sâu sắc trong Quốc hội Mỹ về quyền hạn phát động chiến tranh.

Một nghị quyết tương tự dự kiến sẽ được đưa ra bỏ phiếu tại Hạ viện trong ngày 5/3, song cũng được dự báo khó có khả năng được thông qua.

Trong suốt ngày tranh luận tại Thượng viện, các nghị sĩ đã đưa ra nhiều quan điểm trái chiều về việc liệu Quốc hội có nên sử dụng quyền hiến định để phê chuẩn hoặc chấm dứt các hành động quân sự của Tổng thống Trump nhằm vào Iran hay không.

Những người ủng hộ nghị quyết cho rằng Tổng thống Trump đã vượt quá thẩm quyền hiến định khi phát động chiến dịch quân sự phối hợp với Israel chống Iran. Theo Điều II của Hiến pháp Mỹ, tổng thống chỉ có thể tiến hành các cuộc tấn công quân sự trong trường hợp tự vệ trước một mối đe dọa trực tiếp; trong các trường hợp khác, chỉ Quốc hội mới có quyền tuyên chiến.

Kể từ khi phát động chiến dịch quân sự hôm 28/2, chính quyền Trump đã đưa ra nhiều lý do khác nhau để biện minh cho việc tấn công Iran.

Tổng thống Trump cho rằng Iran đang tìm cách khôi phục chương trình hạt nhân mà ông tuyên bố đã bị “xóa sổ” trong các cuộc không kích năm ngoái. Ông cũng cáo buộc Tehran đang phát triển tên lửa tầm xa có khả năng tấn công lãnh thổ Mỹ.

Chính quyền ông Trump cũng lập luận rằng toàn bộ chương trình quân sự và hạt nhân của Iran kể từ cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979 đều là mối đe dọa trực tiếp đối với Mỹ.

Theo Đạo luật Quyền Chiến tranh năm 1973, tổng thống Mỹ phải xin phép Quốc hội nếu triển khai lực lượng quân sự tham gia các chiến dịch chiến đấu kéo dài quá 60 ngày.

Cũng trong ngày 4/3, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết chiến dịch quân sự của Mỹ mới chỉ bắt đầu và Washington đang tiếp tục điều thêm lực lượng tới khu vực.

Thời gian và phạm vi của cuộc xung đột hiện vẫn chưa rõ ràng, dù Tổng thống Trump dự đoán chiến dịch có thể kéo dài “từ bốn đến năm tuần”.

Duy Tiến