Nghị quyết 79: Cú hích mạnh mẽ cho doanh nghiệp nhà nước

“Đường băng” để doanh nghiệp nhà nước cất cánh

Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị được xem là bước ngoặt trong việc tái định vị vai trò của kinh tế nhà nước, xác lập nội hàm, sứ mệnh và phạm vi hoạt động của khu vực này trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt nghị quyết, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: kinh tế nhà nước phải chiếm lĩnh “những cao điểm chiến lược chỉ huy” và trở thành “điểm tựa quốc gia” trong kỷ nguyên mới.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cũng cho biết, lần đầu tiên nghị quyết xác định đầy đủ các nguồn lực thuộc kinh tế nhà nước, gồm đất đai, tài nguyên, vùng trời, biển, không gian ngầm, hạ tầng, ngân sách, dự trữ quốc gia, các quỹ tài chính ngoài ngân sách, doanh nghiệp và tổ chức tín dụng nhà nước, phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp và đơn vị sự nghiệp công lập. Kinh tế nhà nước vừa trực tiếp sản xuất, vừa là công cụ chiến lược để điều tiết, định hướng, củng cố quốc phòng - an ninh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững.

Nghị quyết đề ra mục tiêu đến năm 2030: 50 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á; 1-3 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới; 100% doanh nghiệp áp dụng quản trị hiện đại trên nền tảng số; ít nhất 3 ngân hàng thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản; 4 ngân hàng tiên phong về công nghệ và quản trị.

Theo các chuyên gia nhận định, Nghị quyết 79 là bệ phóng thể chế mới để kinh tế nhà nước dẫn dắt tăng trưởng. Thách thức lớn là chuyển tinh thần cải cách thành quy định pháp luật đủ mạnh nhưng linh hoạt, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm và thiết lập cơ chế đánh giá, xử lý sai sót khách quan minh bạch.

Bộ Chính trị xác định 5 “điểm tựa” cho kinh tế nhà nước: an ninh và chủ quyền kinh tế; điều tiết, ổn định và sức chống chịu; dẫn dắt khu vực tư nhân; dẫn dắt đổi mới sáng tạo và công nghệ lõi; chuẩn mực quản trị và liêm chính công vụ. Năm điểm tựa này phải chuyển hóa thành chương trình hành động cụ thể, có mục tiêu, thước đo và chế tài rõ ràng, tránh tình trạng vai trò chủ đạo chỉ dừng ở khẩu hiệu.

Lan tỏa cơ hội đến doanh nghiệp tư nhân

Nghị quyết 79 không chỉ nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước mà còn mở ra không gian phát triển cho các doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ông Nguyễn Kim Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam nhận định: “Kinh tế nhà nước phải dẫn dắt, mở đường và hỗ trợ các thành phần kinh tế khác. Với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nghị quyết tạo cơ hội tiếp cận hạ tầng - đất đai, vốn, công nghệ và thị trường”.

Cụ thể, 5 nhóm lĩnh vực dự kiến hưởng lợi rõ nhất là: công nghiệp hỗ trợ, chế biến - chế tạo, logistics; công nghệ số, AI, fintech, phần mềm; kinh tế xanh, tiết kiệm năng lượng, tuần hoàn; nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu, thủy sản, kinh tế biển; dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp như đào tạo, tư vấn pháp lý, chuyển đổi số, thương mại điện tử.

Để chính sách lan tỏa, ông Hùng đề xuất, chuyển nhanh nghị quyết thành chương trình hành động có đầu việc, đầu mối thực hiện, thời hạn và đo lường kết quả; phát huy vai trò hiệp hội doanh nghiệp, trung tâm hỗ trợ, nền tảng số; tạo các gói hỗ trợ tích hợp vốn - đất - công nghệ - thị trường; giảm chi phí tuân thủ, giảm thanh tra chồng chéo, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời bảo vệ người dám thử nghiệm sáng tạo.

Ngoài ra, theo kinh nghiệm quốc tế từ Singapore, Trung Quốc, Hàn Quốc cho thấy, khi được thiết kế đúng vai trò và vận hành theo chuẩn mực quản trị hiện đại, doanh nghiệp nhà nước có thể trở thành lực lượng dẫn dắt, định hướng và tạo hệ sinh thái minh bạch, cạnh tranh, từ đó thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Với Nghị quyết 79, Việt Nam đang từng bước “mở khóa” các nguồn lực chiến lược, kích hoạt động lực trụ cột để doanh nghiệp nhà nước cất cánh và lan tỏa cơ hội cho toàn nền kinh tế.

Ánh Phương/VOV.VN