Nghị định 179/2026/NĐ-CP: 'Cú hích' mới cho mùa tuyển sinh

Lớp học tại Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM). Ảnh: N.Q.

Nghị định 179/2026/NĐ-CP (Nghị định 179) của Chính phủ đang tạo sức hút mới trong mùa tuyển sinh năm 2026 với chính sách học bổng dành cho sinh viên theo học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.

Không chỉ giảm gánh nặng tài chính, chính sách còn tiếp thêm động lực để nhiều thí sinh giỏi mạnh dạn lựa chọn những lĩnh vực đất nước đang ưu tiên phát triển.

Hàng loạt ngành đào tạo được hưởng chính sách học bổng

Năm 2026, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM) tuyển sinh 44 ngành đào tạo đại học chính quy với 5.685 chỉ tiêu. Trong đó, hơn 72% ngành và chương trình đào tạo thuộc 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược được áp dụng chính sách học bổng theo Nghị định 179 của Chính phủ.

Theo đó, chính sách được triển khai đối với 32 ngành thuộc các chương trình Tiêu chuẩn, Dạy và học bằng tiếng Anh, Tài năng, Đào tạo Kỹ sư chất lượng cao tại Việt Nam (PFIEV), Tiên tiến và Định hướng Nhật Bản nằm trong danh mục được xét học bổng.

Đáng chú ý, cả 11 khoa của trường đều có ít nhất một ngành được hưởng chính sách. Điều này đồng nghĩa với việc ở bất kỳ khoa nào, thí sinh cũng có cơ hội theo học các lĩnh vực đang được quốc gia ưu tiên đầu tư như bán dẫn, máy tính, tự động hóa, vật liệu, sinh học, cơ khí, giao thông, xây dựng...

Theo Nghị định 179, sinh viên chương trình đào tạo tài năng được hỗ trợ học bổng 5.500.000 đồng/tháng; sinh viên theo học ngành vi mạch bán dẫn và các ngành khoa học cơ bản được hỗ trợ 4.200.000 đồng/tháng; sinh viên các ngành kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược được hỗ trợ 3.700.000 đồng/tháng.

Học sinh THPT trải nghiệm môi trường học tập tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM). Ảnh: HCMUS.

Không chỉ Trường Đại học Bách khoa, nhiều cơ sở giáo dục đại học trên cả nước cũng triển khai chính sách này.

Tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM), có 28 ngành đào tạo thuộc diện được hưởng học bổng, bao gồm nhiều ngành thế mạnh như Sinh học, Công nghệ sinh học, Vật lý học, Công nghệ bán dẫn, Hóa học, Khoa học vật liệu, Địa chất học, Hải dương học, Toán học, Toán ứng dụng, Toán tin, Khoa học dữ liệu, Thống kê, Khoa học máy tính, Trí tuệ nhân tạo, Công nghệ thông tin, Kỹ thuật phần mềm, Hệ thống thông tin, Kỹ thuật điện tử - viễn thông, Thiết kế vi mạch, Kỹ thuật hạt nhân và Kỹ thuật địa chất.

Trường Đại học Mở TPHCM có 12 ngành tuyển sinh đại học được áp dụng chính sách học bổng theo Nghị định 179, gồm Công nghệ sinh học, Sinh học ứng dụng, Khoa học dữ liệu, Toán ứng dụng, Khoa học máy tính, Kỹ thuật phần mềm, Trí tuệ nhân tạo, Công nghệ thông tin, An toàn thông tin và Kỹ thuật xây dựng.

Ngoài ra, học bổng còn áp dụng đối với chương trình đào tạo Kỹ sư tài năng (STEM) ở các ngành Khoa học máy tính, Công nghệ thông tin, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Công nghệ thực phẩm.

Phân hiệu Trường Đại học Giao thông vận tải tại TPHCM (UTC2) hiện có 15 ngành và chương trình đào tạo thuộc danh mục được áp dụng chính sách học bổng theo Nghị định 179.

Các ngành được hưởng chính sách gồm Công nghệ thông tin; Kỹ thuật cơ điện tử; Kỹ thuật cơ khí động lực; Kỹ thuật ô tô; Kỹ thuật điện; Kỹ thuật điện tử - viễn thông; Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa; Kỹ thuật máy tính theo hướng chuyên sâu vi mạch bán dẫn; Kỹ thuật xây dựng; Kỹ thuật xây dựng công trình giao thông cùng nhiều chuyên ngành và chương trình chất lượng cao.

Thí sinh dự thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TPHCM năm 2026.

Trong khi đó, Trường Đại học Công nghiệp TPHCM có 16 ngành trình độ đại học thuộc diện được hưởng chính sách học bổng theo Nghị định 179/2026/NĐ-CP. Trường Đại học Đà Lạt hiện có 8 ngành đào tạo hệ chính quy trình độ đại học được áp dụng chính sách, gồm Sinh học, Công nghệ sinh học, Vật lý học, Hóa học, Toán học, Khoa học dữ liệu, Công nghệ thông tin và Kỹ thuật hạt nhân.

Không chỉ các trường đại học công lập, nhiều cơ sở giáo dục đại học ngoài công lập cũng đào tạo các ngành thuộc diện được hưởng chính sách.

Tại TP Đồng Nai, Trường Đại học Lạc Hồng triển khai nhiều chương trình đào tạo thuộc nhóm ngành được hỗ trợ học bổng như Công nghệ thông tin, Trí tuệ nhân tạo, Công nghệ Kỹ thuật Điện - Điện tử, Vi mạch bán dẫn, Công nghệ Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, Công nghệ Kỹ thuật cơ khí (Cơ điện tử), Công nghệ Kỹ thuật ô tô, Công nghệ kỹ thuật công trình, Khoa học môi trường, Công nghệ thực phẩm, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng.

Chính sách tạo lực hút mạnh với thí sinh giỏi

Theo PGS.TS Đặng Đăng Tùng, Giám đốc Văn phòng Đào tạo Quốc tế, Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TPHCM, Nghị định 179 đưa ra các tiêu chuẩn tuyển chọn khá khắt khe nhưng phù hợp với định hướng đào tạo và chất lượng đầu vào của nhà trường.

Cụ thể, thí sinh phải có tổng điểm môn Toán và hai trong các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học, tiếng Anh đạt từ 22,50 điểm trở lên (không tính điểm ưu tiên) và thuộc top 30% toàn quốc. Đây được xem là "màng lọc" chất lượng cao nhằm lựa chọn những học sinh có năng lực nổi trội.

Theo PGS.TS Đặng Đăng Tùng, khi kết hợp với mức hỗ trợ lên tới 5.500.000 đồng/tháng cho sinh viên đại học, tối đa 10 tháng/năm, chính sách học bổng tạo sức hấp dẫn rất lớn, giúp nhiều học sinh xuất sắc khối khoa học tự nhiên vượt qua rào cản kinh tế để mạnh dạn theo đuổi các ngành kỹ thuật, công nghệ có yêu cầu học tập cao.

Các chuyên gia giáo dục nhận định, bên cạnh ý nghĩa hỗ trợ tài chính, Nghị định 179 còn thể hiện rõ định hướng ưu tiên phát triển khoa học, công nghệ của quốc gia trong giai đoạn mới, qua đó khẳng định vai trò then chốt của nguồn nhân lực chất lượng cao đối với mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhu cầu về đội ngũ nhân lực trẻ có nền tảng khoa học vững chắc, tư duy hệ thống và năng lực làm chủ công nghệ ngày càng trở nên cấp thiết.

Chính sách học bổng theo Nghị định 179 vì vậy không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ vật chất, mà còn là thông điệp khuyến khích thế hệ trẻ lựa chọn những ngành học gắn với xu thế phát triển, đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước.

Nguyễn Chí Hùng (ngụ phường Dĩ An, TPHCM), thí sinh có nguyện vọng xét tuyển vào nhóm ngành kỹ thuật vi mạch bán dẫn, cho biết chính sách học bổng theo Nghị định 179 khiến em và gia đình có thêm động lực để theo học nhóm ngành này.

"Để học một ngành kỹ thuật, chi phí học tập, tài liệu hay máy tính phục vụ việc học đều khá lớn nên gia đình em cũng có nhiều lo lắng. Nếu trúng tuyển và được nhận học bổng, em sẽ bớt áp lực về kinh tế, ba mẹ cũng đỡ gánh nặng hơn. Điều đó càng khiến em có thêm động lực để cố gắng đạt kết quả thật tốt nếu trúng tuyển", Hùng chia sẻ.

Hướng tới phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

PGS.TS Nguyễn Vũ Quỳnh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Lạc Hồng đánh giá, Nghị định 179 là chính sách rất quan trọng nhằm thu hút người học vào các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ chiến lược - những lĩnh vực giữ vai trò then chốt trong phát triển kinh tế số và chuyển đổi công nghệ của đất nước.

Theo ông, chính sách học bổng không chỉ giúp giảm áp lực tài chính cho sinh viên mà còn tạo động lực để người học mạnh dạn lựa chọn các ngành STEM, công nghệ cao và nghiên cứu khoa học.

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, tự động hóa, năng lượng xanh và chuyển đổi số, việc đầu tư học bổng cho các ngành chiến lược sẽ góp phần hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đồng thời, chính sách cũng tạo động lực để các trường đại học tăng cường đầu tư cho nghiên cứu, phòng thí nghiệm, chương trình đào tạo chất lượng cao và mở rộng hợp tác với doanh nghiệp.

Một giờ học tại Trường Đại học Giao thông vận tải TPHCM. Ảnh: UTH.

Để giúp sinh viên tiếp cận hiệu quả chính sách học bổng, ông Quỳnh cho hay, thời gian tới Trường Đại học Lạc Hồng sẽ đẩy mạnh truyền thông để học sinh, phụ huynh và người học hiểu rõ các ngành được hưởng chính sách cũng như cơ hội nghề nghiệp sau tốt nghiệp.

Nhà trường sẽ chủ động hướng dẫn sinh viên tiếp cận chính sách, hỗ trợ thủ tục và tư vấn học tập ngay từ khi nhập học; đồng thời tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, phòng thực hành, phòng thí nghiệm và tăng cường liên kết với doanh nghiệp nhằm gắn đào tạo với thực tiễn.

Mạnh Tùng