Nghệ sĩ trẻ Trần Lê Quang Tiến: 'Âm nhạc Thanh Tùng không chỉ giàu cảm xúc mà còn tinh tế'

Phóng viên: - Khi nhận lời tham gia Legacy of Love, em đã dành thời gian khám phá thêm điều gì trong thế giới âm nhạc của nhạc sĩ Thanh Tùng?

- Nghệ sĩ trẻ Trần Lê Quang Tiến: Trước đây, em biết đến âm nhạc của nhạc sĩ Thanh Tùng qua những ca khúc nổi tiếng như "Lối cũ ta về", "Một mình", "Hoa tím ngoài sân"... khi nhận lời tham gia "Legacy of Love", em có cơ hội tìm hiểu kỹ hơn về toàn bộ sự nghiệp sáng tác của ông. Em nhận ra âm nhạc của Thanh Tùng không chỉ có những giai điệu đẹp và giàu cảm xúc, mà còn có sự tinh tế trong ca từ và cách phát triển giai điệu và hòa thanh. Em nghĩ đó cũng là lý do các tác phẩm của ông có thể được chuyển soạn cho dàn nhạc giao hưởng mà vẫn giữ được sức hấp dẫn.

Nghệ sĩ Trần Lê Quang Tiến từng là học trò của TS- NSƯT Bùi Công Duy

- Những bản tổng phổ trong Legacy of Love đều được nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng chuyển soạn mới, với góc nhìn của một concertmaster, em đánh giá như thế nào về cách những bản phối này vừa giữ được tinh thần quen thuộc của các ca khúc, vừa mở ra một không gian giao hưởng hoàn toàn mới?

Điều em ấn tượng nhất là các bản phối vẫn giữ được tinh thần rất quen thuộc của những ca khúc Thanh Tùng, nhưng đồng thời cũng mở ra nhiều màu sắc mới. Nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng khai thác rất hiệu quả khả năng biểu cảm và những màu sắc đa chiều của dàn nhạc giao hưởng, từ những lớp dây giàu cảm xúc đến sự đối thoại giữa các nhóm nhạc cụ, đến những nhân vật chính như những ca sĩ và kèn. Điều đó giúp các ca khúc có thêm chiều sâu, đặc biệt là khi có thể nghe live, và tạo nên những cao trào mà ở phiên bản quen thuộc khán thính giả có thể chưa từng nghe. Với người biểu diễn, đây cũng là những bản tổng phổ rất thú vị vì vừa đòi hỏi kỹ thuật, vừa yêu cầu sự tinh tế trong cách truyền tải cảm xúc.

- Âm nhạc của Thanh Tùng vốn đã quen thuộc với công chúng qua những ca khúc nổi tiếng. Theo em, khi được chuyển soạn cho dàn nhạc giao hưởng, các tác phẩm ấy đã mở ra thêm những lớp cảm xúc hay vẻ đẹp nào mà trước đây người nghe có thể chưa nhận ra?

- Em nghĩ điều rõ nhất là không gian và màu sắc âm nhạc trở nên rộng mở hơn. Một giai điệu khi đã quen thuộc nếu được nhiều lớp nhạc cụ cùng chơi và phát triển sẽ mang đến những sắc thái rất khác. Có những đoạn violin, cello, hoặc kèn có thể thay lời hát để diễn tả cảm xúc. Điều này giúp người nghe khám phá thêm những chi tiết rất đẹp trong âm nhạc của Thanh Tùng mà trước đây có thể chưa được chú ý đến.

Trong chương trình Legacy of Love ngày 15/8 tới đây, nghệ sĩ lần đầu đảm nhận vai trò Concertmaster

- Legacy of Love lựa chọn kết hợp dàn nhạc giao hưởng với ban nhạc pop. Theo em, sự kết hợp này mang lại điều gì khác biệt so với một đêm hòa nhạc giao hưởng thuần túy hoặc một live concert nhạc nhẹ thông thường?

Theo em, đây là một hình thức rất gần gũi với khán giả ngày nay vì vừa giữ được sự cổ điển và đồ sộ của dàn nhạc giao hưởng, vừa có năng lượng và sự gần gũi của nhạc pop. Khán giả vẫn được thưởng thức những ca khúc quen thuộc nhưng với một trải nghiệm âm thanh phong phú hơn. Đồng thời em nghĩ đây cũng là cơ hội tốt để những người chưa từng nghe giao hưởng hay chưa quá gần gũi với nhạc cổ điển có thể tiếp cận loại hình này một cách tự nhiên và dễ dàng hơn.

- Nhiều khán giả chưa thực sự hiểu vai trò của concertmaster trong một dàn nhạc giao hưởng. Trong một chương trình có quy mô lớn như Legacy of Love, với sự tham gia của dàn nhạc giao hưởng, ban nhạc pop và nhiều nghệ sĩ, concertmaster giữ vai trò như thế nào trong việc kết nối nhạc trưởng, dàn nhạc và các nghệ sĩ để tạo nên một tổng thể thống nhất?

Concertmaster theo em là cầu nối giữa nhạc trưởng, soloist, và dàn nhạc. Ngoài việc đảm nhiệm phần violin 1, concertmaster còn làm việc với nhạc trưởng trong quá trình chuẩn bị, thống nhất cách thể hiện kỹ thuật (như bowing/viết arche) và âm nhạc, đồng thời hỗ trợ các nhóm nhạc cụ trong dàn nhạc để tạo nên sự đồng nhất. Trong một chương trình có nhiều nghệ sĩ, ban nhạc pop và dàn nhạc giao hưởng cùng biểu diễn, vai trò kết nối của concertmaster càng quan trọng hơn để mọi thành phần có thể hòa quyện thành một tổng thể thống nhất.

Quang Tiến đã giành Giải nhất cuộc thi đàn dây quốc tế tại Thái Lan năm 2014, Giải nhất violin quốc tế tại Kazakhstan năm 2016, Giải đặc biệt cho nghệ sỹ biểu diễn tác phẩm đương đại xuất sắc nhất tại cuộc thi Tchaikovsky giành cho các nghệ sỹ trẻ năm 2017, và Giải nhất tại cuộc thi Beethoven quốc tế năm 2025 ở Ost-West Musikfest tại St. Pölten, Áo

- Thuộc thế hệ nghệ sĩ sinh sau thời kỳ đỉnh cao của nhiều ca khúc Thanh Tùng, theo em, điều gì khiến âm nhạc của ông vẫn giữ được sức sống và tiếp tục chạm tới những nghệ sĩ trẻ cũng như khán giả trẻ hôm nay?

Em nghĩ trước hết là bởi những ca khúc của Thanh Tùng rất chân thành. Giai điệu đẹp, ca từ giàu hình ảnh nhưng không cầu kỳ, vì vậy rất dễ chạm đến cảm xúc của nhiều thế hệ. Những chủ đề như tình yêu, ký ức hay nỗi nhớ luôn mang tính phổ quát nên dù thời gian trôi qua, người trẻ vẫn có thể tìm thấy sự đồng cảm trong âm nhạc của ông.

- Nếu được chọn một ca khúc của Thanh Tùng để kể lại chỉ bằng tiếng violin, không lời hát, em sẽ chọn tác phẩm nào? Vì sao?

Có lẽ em sẽ chọn "Một mình". Đây là ca khúc có giai điệu rất giàu cảm xúc và có nhiều khoảng lặng, rất phù hợp với tiếng violin.

- Nếu có một khán giả trẻ lần đầu bước vào thế giới âm nhạc của Thanh Tùng qua Legacy of Love, em mong họ sẽ mang theo điều gì sau khi rời khán phòng?

Em hy vọng các bạn sẽ cảm nhận được rằng những tác phẩm kinh điển không hề cũ. Khi được thể hiện trong một hình thức mới, chúng vẫn có thể chạm đến cảm xúc của người nghe hôm nay. Nếu sau chương trình, các bạn muốn nghe lại nhiều hơn những ca khúc của Thanh Tùng và muốn tìm hiểu thêm về âm nhạc giao hưởng/cổ điển thì đó đã là một điều rất ý nghĩa.

- Bên cạnh việc học tập và biểu diễn, Tiến có thể chia sẻ đôi chút về công việc và những dự án âm nhạc mà em đang theo đuổi ở thời điểm hiện tại?

Hiện tại, bên cạnh công việc biểu diễn cùng dàn nhạc ở Việt Nam cũng như ở các thành phố châu Âu (Prague, Salzburg...) và chuẩn bị cho "Hoà nhạc sưởi ấm" (Le Chauffage) lần thứ 6, em vẫn dành nhiều thời gian cho việc học tập, rèn luyện chuyên môn và tham gia các dự án biểu diễn ở nhiều hình thức khác nhau. Em cũng mong muốn có thêm nhiều cơ hội tham gia không chỉ các concert được chơi solo và cùng dàn nhạc và thính phòng, mà còn những chương trình kết nối giữa âm nhạc cổ điển với các thể loại âm nhạc khác để đưa violin và giao hưởng đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.

- Mọi người thường biết đến Tiến với hình ảnh một nghệ sĩ violin cổ điển. Ngoài dòng nhạc này, em có yêu thích thể loại âm nhạc nào khác hay có nghệ sĩ nào truyền cảm hứng cho mình không?

Em vẫn nghe khá nhiều thể loại âm nhạc khác nhau như pop, jazz, nhạc phim. Em nghĩ việc nghe những thể loại nhạc đa dạng giúp nghệ sĩ có thêm cảm hứng và góc nhìn mới trong biểu diễn, nên những nhạc sĩ cổ điển nên nghe và tìm hiều về những loại nhạc khác, cũng như việc những nghệ sĩ pop, nhạc nhẹ nên tìm hiểu và kết nối với nhạc cổ điển.

Bên cạnh những nghệ sĩ violin cổ điển lớn trên thế giới, em cũng rất ngưỡng mộ những nghệ sĩ biết kết nối giữa kỹ thuật cổ điển với tinh thần đương đại. Điều đó cho em thêm động lực để không ngừng học hỏi và tìm kiếm những cách thể hiện mới, kể cả khi chơi những bài cổ điển, và vẫn luôn tôn trọng được giá trị cốt lõi của âm nhạc.