Chuyên mục: Nghệ thuật

Nghệ sĩ saxophone Phan Lê Hiếu: Tiếng ru của mẹ là thanh âm mang tâm hồn Việt Nam

4 giờ trước

Với nghệ sĩ saxophone Phan Lê Hiếu, tiếng ru không chỉ gợi nhắc tình yêu thương gia đình mà còn chứa đựng sự mộc mạc, sâu lắng và tâm hồn người Việt. Từ những thanh âm bình dị của quê hương đến chất liệu âm nhạc dân gian, anh mong muốn đưa bản sắc Việt vào các sáng tạo đương đại.

Khi được hỏi về thanh âm đại diện cho Việt Nam, nghệ sĩ saxophone Phan Lê Hiếu lựa chọn tiếng ru

Đó cũng là tinh thần mà chương trình Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống năm 2026 do Bộ VHTTDL phát động hướng tới: khơi dậy sức sáng tạo trong cộng đồng, lưu giữ những thanh âm gắn với đời sống và văn hóa dân tộc.

Tiếng ru - thanh âm của tình yêu thương và tâm hồn Việt

Với thông điệp “Mỗi người một giai điệu. Triệu người cùng tạo nên âm thanh Việt Nam”, chương trình Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống năm 2026 mở ra không gian để mỗi người cùng nhận diện, chia sẻ và sáng tạo từ những âm thanh thân thuộc trong đời sống.

Đó có thể là tiếng ru của mẹ, nhịp võng đưa trong những trưa hè, tiếng sáo trên đồng, tiếng trống hội làng hay thanh âm của thiên nhiên, của những vùng đất và cộng đồng dân tộc khác nhau.

Khi được hỏi về thanh âm đại diện cho Việt Nam, nghệ sĩ saxophone Phan Lê Hiếu lựa chọn tiếng ru. Theo anh, trên đất nước Việt Nam, dù thuộc dân tộc nào, người mẹ cũng có lời ru dành cho con, người bà có lời ru dành cho cháu.

Ngay cả những tiếng ru không có lời, chỉ ngân nga giai điệu “à ơi”, vẫn chứa đựng tình yêu thương vô bờ bến dành cho những sinh linh nhỏ bé.

Phan Lê Hiếu cho biết, những làn điệu dân ca miền Trung, đặc biệt là chất liệu âm nhạc dân gian quê hương và nhã nhạc cung đình Huế, luôn mang đến cho anh nhiều cảm xúc

Với Phan Lê Hiếu, tiếng ru mang vẻ đẹp mộc mạc, sâu lắng và kết tinh tâm hồn người Việt. Đây cũng là chất liệu anh luôn mong muốn đưa vào âm nhạc của mình, dù thể hiện bằng saxophone hay kết hợp với những yếu tố âm nhạc hiện đại.

Sự lựa chọn ấy cho thấy những thanh âm mang bản sắc Việt không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao. Đôi khi, chính âm điệu quen thuộc gắn với đời sống gia đình, được lưu truyền qua nhiều thế hệ, lại chứa đựng những giá trị văn hóa sâu sắc.

Sinh ra tại Quảng Trị, vùng đất giàu truyền thống lịch sử, Phan Lê Hiếu cho biết những làn điệu dân ca miền Trung, đặc biệt là chất liệu âm nhạc dân gian quê hương và nhã nhạc cung đình Huế, luôn mang đến cho anh nhiều cảm xúc.

Theo Phan Lê Hiếu, việc tìm về những chất liệu truyền thống không chỉ là hành trình trở về với cội rễ mà còn là dịp để nhìn sâu hơn vào hiện tại.

Những cảm xúc ấy trở thành một phần cảm hứng để anh thực hiện dự án âm nhạc riêng, kể những câu chuyện lịch sử Việt Nam bằng ngôn ngữ âm nhạc đương đại.

Từ trải nghiệm sáng tạo của mình, Phan Lê Hiếu cho rằng bản sắc âm nhạc Việt Nam được thể hiện qua giai điệu, thang âm ngũ cung, cách luyến láy, nhạc cụ truyền thống và những câu chuyện văn hóa phía sau mỗi tác phẩm.

Phan Lê Hiếu nhìn nhận việc kết hợp các chất liệu truyền thống với giao hưởng, nhạc điện tử... hoàn toàn có thể thực hiện mà vẫn giữ được tinh thần Việt Nam

Mỗi vùng miền lại có cách sử dụng, khai thác những yếu tố ấy khác nhau, tạo nên nét đặc trưng riêng.

Để thanh âm đời sống tiếp tục sống trong âm nhạc hôm nay

Được đào tạo trong môi trường âm nhạc cổ điển phương Tây nhưng mang tình yêu với âm nhạc dân gian Việt Nam, Phan Lê Hiếu nhìn nhận việc kết hợp các chất liệu truyền thống với giao hưởng, nhạc điện tử hay những xu hướng âm nhạc quốc tế hoàn toàn có thể thực hiện mà vẫn giữ được tinh thần Việt Nam.

Đây cũng là cách để âm nhạc truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại, không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn những giá trị đã có mà còn mở ra khả năng sáng tạo những tác phẩm mới.

Đánh giá về ý nghĩa của việc lưu giữ những thanh âm đời sống, Phan Lê Hiếu cho rằng đây sẽ là kho tư liệu văn hóa vô cùng quý giá đối với các thế hệ nghệ sĩ tương lai.

Những âm thanh tưởng chừng bình dị ở hiện tại có thể trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo cho những tác phẩm trong tương lai.

Điều quan trọng, theo anh, không chỉ là lưu giữ di sản mà còn tạo cơ hội để những thanh âm ấy tiếp tục sống trong các sáng tạo âm nhạc mới. Di sản vì thế không đứng yên trong quá khứ mà có thể được tiếp nối bằng những cách thể hiện phù hợp với đời sống hôm nay.

Từ góc nhìn đó, nghệ sĩ đánh giá cao việc mở rộng không gian sáng tạo âm nhạc tới cộng đồng. Âm nhạc không chỉ thuộc về những nghệ sĩ chuyên nghiệp; mỗi người, mỗi vùng đất đều có những thanh âm và câu chuyện riêng đáng được khám phá, chia sẻ.

Khi cộng đồng cùng tham gia, những chất liệu âm nhạc độc đáo sẽ có thêm cơ hội được phát hiện, góp phần làm phong phú đời sống âm nhạc, đưa âm nhạc truyền thống đến gần hơn với giới trẻ, thúc đẩy sự phát triển của âm nhạc vùng miền và hướng tới thị trường quốc tế.

Với mục tiêu từng bước xây dựng Ngân hàng giai điệu Việt Nam và Bản đồ âm nhạc Việt Nam, chương trình Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống năm 2026 không chỉ hướng tới việc nhận diện, lưu giữ những thanh âm mang dấu ấn văn hóa dân tộc mà còn khơi mở nguồn chất liệu cho sáng tạo và phát triển công nghiệp văn hóa.

Từ tiếng ru thân thuộc đến những giai điệu dân gian của từng vùng miền, chia sẻ của Phan Lê Hiếu gợi mở một cách nhìn về âm nhạc Việt Nam: Bản sắc cần được gìn giữ nhưng cũng cần được trao cơ hội để tiếp tục vận động và phát triển.