Nghề giúp việc, thêm những lựa chọn mới

 Sự đa dạng về công việc, thời gian mở thêm cơ hội để lao động trung niên tìm được việc phù hợp. Ảnh: Châu Lê

Bước vào nếp nhà

Chị Phan Thị Mỹ Hạnh (56 tuổi, phường Dương Nỗ) đã có 13 năm làm nghề giúp việc gia đình. Những ngày đầu, chị làm tự do, ai gọi thì chị đến. Sau này, được người quen giới thiệu, chị tìm đến Trung tâm Dịch vụ việc làm TP. Huế tìm công việc phù hợp.

Gia đình gần nhất chị Hạnh làm việc đã gắn bó suốt 5 năm. Ban đầu, chị chủ yếu chăm em bé. Khi đứa trẻ lớn hơn, công việc chuyển dần sang giặt giũ, dọn dẹp, nấu ăn cùng các công việc khác trong nhà.

“Công việc có những điều tưởng dễ mà không dễ. Phần lớn đều là việc nhà mình vẫn làm hằng ngày, nhưng khi đến làm cho người khác thì phải hiểu nếp sinh hoạt, thói quen và mong muốn của gia chủ”, chị Hạnh chia sẻ.

Theo chị, mỗi gia đình có một cách sinh hoạt khác nhau. Có nhà cần người chăm trẻ, có nhà cần người lo bếp núc, dọn dẹp; có nhà cần người hỗ trợ cha mẹ lớn tuổi. Người làm nghề vì thế phải biết thích nghi với từng công việc và từng gia chủ.

Thực tế, nhu cầu thuê người giúp việc ở Huế đã thay đổi khá nhiều. Nếu trước đây công việc thường gắn với nấu ăn, dọn dẹp và chăm trẻ thì nay nhu cầu được chia nhỏ hơn, từ chăm người cao tuổi, người bệnh đến làm theo giờ, theo buổi. Một số công việc tại các homestay, cơ sở lưu trú cũng tạo thêm lựa chọn cho người tìm việc.

Ở tuổi 64, sau nhiều năm buôn bán ở chợ, bà Nguyễn Thị Hoa (phường Thuận Hóa) vẫn muốn làm việc để có thêm thu nhập. Qua Trung tâm Dịch vụ việc làm TP. Huế, bà được giới thiệu làm tại một homestay. Công việc chủ yếu là dọn dẹp, sắp xếp phòng và hỗ trợ một số việc khi có khách. Thời gian linh hoạt, khối lượng công việc phù hợp với sức khỏe nên bà Hoa có thể tiếp tục làm việc ở tuổi ngoài 60.

Trường hợp của bà Hoa cũng cho thấy nghề giúp việc đang mở thêm lựa chọn cho lao động trung niên, lớn tuổi - nhóm thường gặp nhiều hạn chế khi tìm một công việc mới phù hợp với sức khỏe.

Theo ông Bùi Khanh, Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Thông tin thị trường lao động, Trung tâm Dịch vụ việc làm TP. Huế, số người tìm công việc giúp việc gia đình khá nhiều nhưng không phải ai cũng đáp ứng yêu cầu của gia chủ. Công việc này không đòi hỏi chuyên môn cao, song sự chăm chỉ, trung thực, thái độ và kỹ năng làm việc là những yếu tố quan trọng để người lao động có thể gắn bó lâu dài.

Linh hoạt nhưng phải tin cậy

Không chỉ công việc đa dạng, thời gian làm giúp việc cũng khá linh hoạt. Có người làm một buổi mỗi ngày, có người làm cả ngày; người nhận khoảng 15 ngày công mỗi tháng, người làm 26, 28 hoặc 30 ngày, tùy thỏa thuận với gia chủ. Thu nhập vì thế cũng khác nhau, dao động khoảng 3,5 - 15 triệu đồng/tháng, tùy thời gian, số ngày công và tính chất công việc.

Nhu cầu tìm việc giúp việc gia đình tăng trong bối cảnh một bộ phận lao động gặp khó khăn về việc làm, nhất là lao động trung niên. Một số lao động sau khi mất việc hoặc đang hưởng trợ cấp thất nghiệp chọn làm giúp việc theo giờ để có thêm thu nhập, đồng thời tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện.

Tuy nhiên, có người tìm việc không đồng nghĩa gia đình tuyển dụng dễ tìm được người phù hợp. Theo ông Bùi Khanh, đây là công việc gắn trực tiếp với sinh hoạt của từng gia đình nên ngoài sức khỏe, người lao động còn phải đáp ứng yêu cầu về thái độ, sự trung thực và khả năng thích nghi. Với những công việc như chăm trẻ, người cao tuổi hay người bệnh, yêu cầu về kỹ năng càng cao hơn.

Từng tìm người giúp việc qua người quen, chị Trần Ngọc (phường Thuận Hóa) đã có lần qua camera, phát hiện nhiều người lạ thường xuyên tiếp xúc với người giúp việc nên quyết định cho nghỉ.

Sau đó, chị tìm người qua Trung tâm Dịch vụ việc làm TP. Huế. Người lao động được giới thiệu có thông tin cá nhân rõ ràng, công việc và yêu cầu của hai bên được trao đổi từ đầu nên gia đình yên tâm hơn.

Khi nhu cầu của các gia đình ngày càng cụ thể, nghề giúp việc cũng không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm làm việc nhà. Chăm trẻ có những yêu cầu khác với chăm người cao tuổi, người bệnh; làm tại gia đình cũng khác với hỗ trợ tại homestay, cơ sở lưu trú. Vì vậy, kỹ năng và tính chuyên nghiệp ngày càng trở thành yếu tố quan trọng để người lao động có thể gắn bó lâu dài với nghề.

Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm TP. Huế, những tháng cuối năm, đơn vị sẽ tăng cường kết nối, giới thiệu việc làm giúp việc gia đình, qua đó tạo thêm cơ hội việc làm và thu nhập cho người lao động.

Sự đa dạng về công việc và thời gian đang mở thêm cánh cửa việc làm cho những lao động còn sức khỏe, nhất là lao động trung niên. Nhưng để cơ hội ấy trở thành công việc ổn định, điều quan trọng vẫn là kết nối đúng nhu cầu, đúng khả năng và xây dựng sự tin cậy giữa người lao động với gia đình sử dụng dịch vụ.

PHƯỚC LY