Nghệ An tham dự phiên họp toàn quốc rà soát nhiệm vụ chống khai thác IUU sau đợt thanh tra của EC

Quang cảnh phiên họp tại điểm của UBND tỉnh Nghệ An. Ảnh: Thành Duy

Phiên họp do Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà - Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì, được tổ chức trực tiếp tại Trụ sở Chính phủ, kết nối trực tuyến tới 21 tỉnh, thành phố ven biển.

Rà soát các nhiệm vụ sau kiểm tra của EC

Phiên họp diễn ra trong bối cảnh từ ngày 10 đến 19/3, đoàn thanh tra EC tiến hành đợt kiểm tra lần thứ 5 nhằm đánh giá việc thực hiện các khuyến nghị về chống khai thác IUU của Việt Nam.

Đây là đợt thanh tra mang tính bản lề, làm cơ sở để EC xem xét khả năng gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” đối với thủy sản khai thác của Việt Nam.

Nội dung tập trung vào kết quả khắc phục các tồn tại sau đợt thanh tra lần thứ 4 (tháng 10/2023), nhất là các lĩnh vực cốt lõi như quản lý đội tàu, giám sát hoạt động tàu cá, truy xuất nguồn gốc thủy sản và thực thi pháp luật.

Đồng chí Trần Xuân Học - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh chủ trì. Ảnh: Thành Duy

Đoàn thanh tra đã làm việc thực địa tại Thành phố Hồ Chí Minh, Khánh Hòa và Đắk Lắk; đồng thời làm việc kỹ thuật với Cục Thủy sản, Kiểm ngư và các đơn vị liên quan để rà soát chi tiết từng nội dung.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã có cuộc làm việc trực tiếp với đoàn; đồng thời trao đổi các nội dung kỹ thuật còn tồn tại cần tiếp tục khắc phục.

Ngày 19/3, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tiếp xã giao đoàn thanh tra EU.

Tại Nghệ An, những năm qua, tỉnh triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định, góp phần cùng cả nước hướng tới mục tiêu gỡ “thẻ vàng” của EU.

Công tác quản lý đội tàu được siết chặt, với 100% tàu cá đủ điều kiện hoạt động đã được đăng ký, đăng kiểm và cấp phép khai thác theo quy định.

Tỉnh cũng hoàn thành lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) cho toàn bộ tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên tham gia hoạt động, duy trì theo dõi, cảnh báo liên tục 24/7.

Lực lượng chức năng thuộc đoàn liên ngành tỉnh Nghệ An kiểm tra tàu cá. Ảnh tư liệu: Nguyễn Hải

Đối với 53 tàu cá không đủ điều kiện khai thác, địa phương đã khoanh vùng quản lý, phân công cán bộ cấp xã giám sát chặt chẽ, không để ngư lưới cụ trên tàu và giao lực lượng Biên phòng kiểm soát, tuyệt đối không cho ra khơi.

Cùng với đó, công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản được thực hiện nghiêm túc thông qua hệ thống điện tử eCDT tại các cảng cá.

Toàn bộ sản lượng thủy sản khai thác từ tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên khi bốc dỡ qua cảng đều được giám sát, bảo đảm minh bạch nguồn gốc theo yêu cầu của EC.

Trong lĩnh vực thực thi pháp luật, Nghệ An triển khai xử lý vi phạm quyết liệt, cơ bản giải quyết dứt điểm các hành vi mất kết nối thiết bị giám sát hành trình và vi phạm vùng biển.

Nghệ An cũng đã kịp thời ban hành các chính sách hỗ trợ ngư dân và đang xây dựng Đề án “Phát triển thủy hải sản bền vững trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 - 2030”.

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà nhấn mạnh, theo kế hoạch ngày 19/4, đoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu sẽ có báo cáo chính thức lên lãnh đạo EC.

Do đó, các bộ, ngành, địa phương cần phát huy tinh thần trách nhiệm, cầu thị, thẳng thắn nhìn nhận và xử lý triệt để các tồn tại, bảo đảm đáp ứng đầy đủ các khuyến nghị.

Trên cơ sở đó, khẩn trương rà soát, bổ sung, hoàn thiện hệ thống dữ liệu phục vụ công tác giải trình với EC, bảo đảm thông tin đầy đủ, chính xác, đồng bộ và được cập nhật kịp thời; đồng thời bổ sung các giải pháp cụ thể, khả thi nhằm khắc phục dứt điểm những hạn chế đã được chỉ ra.

Trong đó, về quản lý đội tàu, Phó Thủ tướng yêu cầu hoàn thiện cơ chế, chính sách để kiểm soát đồng bộ, không để xảy ra khoảng trống; trong đó nghiên cứu bổ sung nhóm tàu cá có chiều dài từ 12m đến dưới 15m vào diện quản lý chặt chẽ, xem xét bắt buộc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS).

Đồng thời, cần rà soát, bổ sung quy định đối với các trường hợp mua bán, chuyển nhượng tàu không đúng quy định, không đăng ký, đăng kiểm; làm rõ trách nhiệm của cơ quan đăng kiểm trong việc xác định tàu đủ điều kiện hoạt động.

Trong xử lý vi phạm, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu bổ sung đầy đủ các hành vi còn thiếu, bảo đảm xử phạt kịp thời, đủ sức răn đe.

Về phối hợp liên ngành và quản lý dữ liệu, đồng chí chỉ rõ hạn chế lớn hiện nay là dữ liệu tuy đã kết nối nhưng chưa đầy đủ, chưa “đúng, đủ, sách, sống”, chưa được cập nhật kịp thời, chưa đáp ứng yêu cầu quản lý.

Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương hoàn thiện quy chế quản lý, vận hành, bảo đảm an ninh, an toàn các hệ thống cơ sở dữ liệu liên quan.

Các đại biểu dự phiên làm việc tại điểm cầu UBND tỉnh Nghệ An. Ảnh: Thành Duy

Đối với truy xuất nguồn gốc và nhập khẩu thủy sản, Phó Thủ tướng yêu cầu tham khảo quy định của EU về trách nhiệm của doanh nghiệp xuất , nhập khẩu, bảo đảm thống nhất với thông lệ quốc tế.

Đồng chí giao Bộ Tài chính rà soát các quy định liên quan đến trách nhiệm hải quan, làm rõ cơ chế xử lý đối với trường hợp hàng hóa thực tế không đúng với kê khai trên vận đơn; Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát các quy định của EU để triển khai đúng quy trình chống khai thác IUU.

Các đại biểu dự phiên làm việc tại điểm cầu UBND tỉnh Nghệ An. Ảnh: Thành Duy

Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu sau cuộc họp, các địa phương thành lập tổ công tác liên ngành do Chủ tịch UBND tỉnh quyết định, có quy chế hoạt động rõ ràng; phân công cụ thể cho các lực lượng để xử lý các khuyến nghị. Ở cấp bộ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thành lập tổ công tác tương tự nhằm rà soát, hoàn thiện khung pháp lý và thực hiện công tác kiểm tra, giám sát.

Thành Duy